Νέα απειλή στον κινεζικό διαστημικό σταθμό Tiangong από άγνωστο βακτήριο

Σε δείγματα που συλλέχθηκαν τον Μάιο του 2023 από τον διαστημικό σταθμό Tiangong, ερευνητές ανίχνευσαν ένα νέο βακτήριο – το Niallia tiangongensis – το οποίο δεν έχει παρατηρηθεί ποτέ στη Γη. Το βακτήριο αυτό εμφανίζει ιδιότητες που το βοηθούν να επιβιώνει σε ακραίες συνθήκες, όπως η δυνατότητα να δημιουργεί προστατευτικό βιοφιλμ με αποσύνθεση ζελατίνης για άζωτο και άνθρακα.

Παρόλο που η ακριβής προέλευσή του παραμένει άγνωστη (ενδέχεται να εισήχθη με μορφή σπόρων από τη Γη ή να εξελίχθηκε στο διάστημα), η ανακάλυψή του ανοίγει νέα ερωτήματα για την επίδραση των μικροοργανισμών σε μελλοντικές διαστημικές αποστολές. Είναι ένα ραβδοειδές βακτήριο του εδάφους που παράγει ανθεκτικούς σπόρους και μπορεί να προκαλέσει σήψη σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς. Διαθέτει γονίδια για αντιμετώπιση οξειδωτικού στρες και επιδιόρθωση βλαβών από ακτινοβολία, καθώς και ικανότητα να μεταβολίζει ζελατίνη, χαρακτηριστικό που λείπει από τους γήινους συγγενείς του. Τέλος,σε αντίθεση με τα συγγενικά του είδη, δεν μπορεί να καταναλώσει πλούσιες σε ενέργεια ουσίες.

Η παρουσία του βακτηρίου στον διαστημικό σταθμό εγείρει σοβαρά ερωτήματα. Αν και δεν έχει αποδειχθεί ότι είναι παθογόνο, η σχέση του με το N. circulans και η ικανότητά του να σχηματίζει βιοφιλμ εγείρουν ανησυχίες για πιθανές λοιμώξεις σε αστροναύτες. Ακόμη, η ικανότητα μικροοργανισμών να προσαρμόζονται στο διάστημα μπορεί να απειλήσει τόσο την υγεία των επισκεπτών όσο και τη λειτουργία του εξοπλισμού. Τέλος τοο μικροβίωμα του Tiangong διαφέρει σε σύνθεση και λειτουργία από αυτό του ISS, γεγονός που υπογραμμίζει την ανάγκη για ειδικές μελέτες ανά περίπτωση. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η κατανόηση τέτοιων βακτηρίων είναι απαραίτητη για την προστασία των αποστολών στη Σελήνη και τον Άρη.

Πρόσφατες έρευνες σε «στειρούς» χώρους της NASA για την αποστολή Phoenix στον Άρη ανίχνευσαν 26 άγνωστα είδη μικροοργανισμών, επιβεβαιώνοντας ότι ακόμα και σε ελεγχόμενα περιβάλλοντα, τα βακτήρια εμφανίζουν αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα. Η ανακάλυψη του N. tiangongensis δεν είναι η πρώτη του είδους της – το 2018, μεταλλαγμένα βακτήρια ανθεκτικά σε αντιβιοτικά βρέθηκαν στον ISS – αλλά ενισχύει την ανάγκη για συνεχή παρακολούθηση. Όπως σημειώνει η μελέτη, «η πρόβλεψη της προσαρμοστικότητας των μικροοργανισμών στο διάστημα είναι ζωτικής σημασίας».

Πηγή: http://www.enternity.gr/
(Κώστας Παπαζαχαρίου, αναδημοσίευση 26/5/2025)