Ξεχωριστά αφιερώματα από το Αρχείο της ΕΡΤ

Εξαιρετικά αφιερώματα με σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό, ψηφιοποίησε και παρουσιάζει το Αρχείο της ΕΡΤ, την εβδομάδα από Δευτέρα 10 έως και Κυριακή 16 Νοεμβρίου 2025.

Η ιστορία του Ραδιοφωνικού Σταθμού του Πολυτεχνείου, που λειτούργησε τις ημέρες της εξέγερσης των φοιτητών, τον Νοέμβριο του 1973, καταγράφεται μέσα από ένα ξεχωριστό ντοκιμαντέρ. «Η απεραντοσύνη του Γιάννη Ρίτσου μέσα από τις μνήμες της κόρης του», η ζωή και το έργο του ποιητή Μιχάλη Γκανά, του συγγραφέα, ποιητή και αρθρογράφου Γιάννη Κακουλίδη, και της συγγραφέως Λιλής Ιακωβίδη παρουσιάζονται μέσα από ειδικές θεματικές εκπομπές. Ο χρονογράφος, δημοσιογράφος, θεατρικός συγγραφέας και «πατέρας» δεκάδων κωμικοτραγικών χαρακτήρων, που παραμένουν διαχρονικοί, Δημήτρης Ψαθάς,έφυγε από τη ζωή στις 13 Νοεμβρίου 1979, και το Αρχείο της ΕΡΤ τιμά τη μνήμη του μ’ ένα απολαυστικό επεισόδιο από τη σειρά «Μαντάμ Σουσού», με την Άννα Παναγιωτοπούλου.

Ακόμη, ενδιαφέροντα είναι τα αφιερώματα στον ηθοποιό και θεατράνθρωπο Βασίλη Διαμαντόπουλο, στην ηθοποιό Ελένη Ράντου, στον φωτογράφο, οπερατέρ και κινηματογραφιστή, Βασίλη Μάρο.

Τα αφιερώματα αναρτώνται στον ιστότοπο της ΕΡΤwww.ert.gr/ert-arxeio/ καθώς και στη σελίδα του Αρχείου στο Facebookwww.facebook.com/ERTarchive

«Ριμέικ» – Βασίλης Μάρος

Το Αρχείο ΕΡΤ, με αφορμή την επέτειο θανάτου του σημαντικού φωτογράφου, οπερατέρ και  κινηματογραφιστή, Βασίλη Μάρου, στις 10 Νοεμβρίου 2002, παρουσιάζει επεισόδιο της εκπομπής «Ριμέικ», παραγωγής 2007, αφιερωμένο στον ίδιο. Η εκπομπή παρουσιάζει ένα πορτρέτο του Μάρου μέσα από συνέντευξη του ίδιου, ο οποίος διέγραψε μια διακεκριμένη πορεία κυρίως στο εξωτερικό. Η εκπομπή περιλαμβάνει αποσπάσματα από τα ντοκιμαντέρ και τις κινηματογραφικές ταινίες στις οποίες εργάστηκε.

Επιμέλεια-Παρουσίαση: Ρένα Θεολογίδου
Διεύθυνση φωτογραφίας: Πέτρος Κουμουνδούρος

11 Νοεμβρίου 1990: Θάνατος του ποιητή Γιάννη Ρίτσου
«9 + μία μούσες» – «Η απεραντοσύνη του Γιάννη Ρίτσου
μέσα από τις μνήμες της κόρης του»

Η κόρη του Γιάννη Ρίτσου, Έρη Ρίτσου, αφηγείται τη ζωή του ποιητή, με επίκεντρο τη ζωή του στη Μονεμβασιά. Γίνεται αναφορά στα παιδικά του χρόνια και στη σχέση του με την οικογένειά του, στην πολύπλευρη καλλιτεχνική του δραστηριότητα, στην ευρύτητα των ενδιαφερόντων του, στη θεματολογία και στην ποικιλία των μορφών του έργου του. Αναφέρονται οι μεταφράσεις, καθώς και οι μελοποιήσεις του έργου του, με ιδιαίτερη έμφαση στον Μίκη Θεοδωράκη και στη μελοποίηση του «Επιταφίου» και της «Ρωμιοσύνης». Η Έρη Ρίτσου ξετυλίγει τις αναμνήσεις της,  μιλάει, ακόμη, για τον Ρίτσο ως «δάσκαλο» στους νεότερους ποιητές, και θυμάται τις δικές της συγγραφικές δραστηριότητες. Με την κάμερα της εκπομπής περιηγούμαστε στον χώρο του πατρικού σπιτιού του ποιητή, αλλά και στη Μονεμβασιά. Προβάλλονται πλάνα αρχείου, στα οποία ο Γιάννης Ρίτσος μάς ξεναγεί στη Μονεμβασιά, στο σχολείο του, θυμάται τα μαθητικά του χρόνια, απαγγέλλει το ποίημά του «Ο Επαναστάτης» και μιλάει για την ποίηση και τη γραφή της. Πλούσιο φωτογραφικό υλικό αλλά και τραγούδια -μελοποιημένη ποίηση του Ρίτσου- πλαισιώνουν την εκπομπή.

Αρχισυνταξία: Εύα Νικολαΐδου
Σκηνοθεσία: Ζαφείρης Χαϊτίδης
Συνεργάτης σκηνοθέτης: Απόστολος Σταυρόπουλος
Παραγωγή: 2013

Αφιέρωμα στη συγγραφέα Λιλή Ιακωβίδη
«Μουσική βραδυά» – «Ο Γιάννης Σπανός μελοποιεί Έλληνες ποιητές»

Απόσπασμα από το αφιέρωμα της «Μουσικής βραδυάς», παραγωγής 1976, στη μελοποίηση Ελλήνων ποιητών από τον Γιάννη Σπανό. Στην εκπομπή, την οποία παρουσιάζει ο Γιώργος Παπαστεφάνου, φιλοξενούνται καλλιτέχνες και δημιουργοί από τον χώρο της ποίησης, της μουσικής και του θεάτρου. Στο απόσπασμα, ο Γιώργος Παπαστεφάνου συνομιλεί με τη Λιλή Ιακωβίδη, η οποία έφυγε από τη ζωή στις 11 Νοεμβρίου 1985, για το ποίημά της «Το λέει και το τραγούδι», το οποίο στη συνέχεια ερμηνεύει η Αρλέτα, με τον Γιάννη Σπανό και τον Κώστα Καράλη να τη συνοδεύουν στο πιάνο και στην κιθάρα, αντίστοιχα.

Τηλεσκηνοθεσία: Ηλίας Μασούρας.
Το αφιέρωμα θα αναρτηθεί στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook
(www.facebook.com/ERTarchive)

12 Νοεμβρίου 2024: Θάνατος του ποιητή Μιχάλη Γκανά
«Στα άκρα»

Η Βίκυ Φλέσσα υποδέχεται τον ποιητή Μιχάλη Γκανά, στο πλαίσιο αφιερώματος της εκπομπής της στην Ημέρα Ποίησης. Ο Μιχάλης Γκανάς μιλάει για τη ζωή και το έργο του, για τη σχέση του με την ποίηση, τις ποιητικές συλλογές που έχει δημοσιεύσει, καθώς και για τα πεζογραφήματά του, που είναι υπό έκδοση. Ακόμη, ο σπουδαίος ποιητής ξετυλίγει πτυχές της προσωπικής του ζωής, τη σχέση του με τον Θεό και τον θάνατο. Κατά τη διάρκεια της εκπομπής προβάλλονται αποσπάσματα με τον ποιητή να απαγγέλει ποιήματά του σε στούντιο της Ελληνικής Ραδιοφωνίας, καθώς και απόσπασμα από το ντοκιμαντέρ «Ποιητές της Ευρώπης: Μιχάλης Γκανάς», σε σενάριο και σκηνοθεσία του Στέλιου Χαραλαμπόπουλου και παραγωγή του Θάνου Λαμπρόπουλου, στο πλαίσιο του οποίου ο ποιητής συναντά τον πατέρα του, Γιάννη. Σκηνοθεσία: Δέσποινα Χονδροκούκη

Αρχισυνταξία-δημοσιογραφική επιμέλεια-παρουσίαση: Βίκυ Φλέσσα
Παραγωγή: 2008

12 Νοεμβρίου 1965: Γενέθλια ημέρα της ηθοποιού Ελένης Ράντου
«Κοίτα τι έκανες»

Η εκπομπή, παραγωγής 2003, είναι αφιερωμένη στην Ελένη Ράντου. Η Σεμίνα Διγενή φιλοξενεί στο πλατό τη γνωστή ηθοποιό, αλλά και αγαπημένα της πρόσωπα, που φωτίζουν στιγμές από την προσωπική και καλλιτεχνική της πορεία. Στο απόσπασμα, η Ελένη Ράντου ερμηνεύει το παραδοσιακό τραγούδι «Σ’ αγαπώ γιατί είσαι ωραία», ενώ ο σύζυγός της, Βασίλης Παπακωνσταντίνου, της αφιερώνει το τραγούδι του Μάνου Λοΐζου «Σ’ ακολουθώ». Την παρέα συμπληρώνουν η μητέρα της Λίτσα, ο σκηνοθέτης Γιάννης Κακλέας και οι ηθοποιοί Κατιάνα Μπαλανίκα και Βασίλης Χαραλαμπόπουλος, με τους οποίους συνεργάζεται στην παράσταση «Μαμά μην τρέχεις», ο πρώην διεθνής καλαθοσφαιριστής Νίκος Φιλίππου και η φίλη της, από τα μαθητικά της χρόνια, Άννα Τουζουράκη.

Σκηνοθεσία: Καίτη Χιωτάκη
Το αφιέρωμα θα αναρτηθεί στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook (www.facebook.com/ERTarchive)

Αφιέρωμα στον συγγραφέα Δημήτρη Ψαθά
«Μαντάμ Σουσού» – Επεισόδιο 1ο 

Χρονογράφος, δημοσιογράφος, θεατρικός συγγραφέας με δεκάδες έργα στο ενεργητικό του και «πατέρας» δεκάδων κωμικοτραγικών χαρακτήρων, που παραμένουν διαχρονικοί και χάραξαν τη δική τους ιστορία στη συλλογική μας μνήμη, ο σπουδαίος Δημήτρης Ψαθάςέφυγε από τη ζωή σαν σήμερα, 13 Νοεμβρίου 1979. Πολλά από τα έργα του μεταφέρθηκαν στη μικρή οθόνη μέσα από τα κανάλια της δημόσιας τηλεόρασης. Ειδικότερα, η θρυλική «Μαντάμ Σουσού» γνώρισε δύο τηλεοπτικές μεταφορές, μία το 1972 από την ΥΕΝΕΔ με την Άννα Παϊταζή στον ομώνυμο ρόλο και μία το 1986 από την ΕΡΤ-2 με την Άννα Παναγιωτοπούλου.Το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει το πρώτο επεισόδιο της σειράς «Μαντάμ Σουσού», παραγωγής 1986, η οποία ολοκληρώθηκε σε 2 κύκλους και 26 ημίωρα επεισόδια. Η ιστορία εκτυλίσσεται στη φτωχογειτονιά του Μπύθουλα, του σημερινού Κολωνού και στο Κολωνάκι.

Σκηνοθεσία: Θανάσης Παπαγεωργίου
Πρωταγωνιστούν: Άννα Παναγιωτοπούλου, Θανάσης Παπαγεωργίου, Νατάσα Ασίκη, Περικλής Λιανός, Έρση Μαλικένζου, Τάσος Χαλκιάς, Νεφέλη Ορφανού, Δήμητρα Ζέζα, κ.ά.

«Μονόγραμμα» – «Γιάννης Κακουλίδης»

Ο συγγραφέας, ποιητής και αρθρογράφος Γιάννης Κακουλίδης, ο οποίος έφυγε από τη ζωή στις 14 Νοεμβρίου 2015, αυτοβιογραφείται στο «Μονόγραμμα» ένα χρόνο πριν από τον θάνατό του. Καταπιάστηκε με επιτυχία με όλα τα είδη γραπτού λόγου, ποίηση, λογοτεχνία, δοκίμιο, θεατρικά έργα, σενάρια κινηματογραφικών ταινιών. Επίσης, έγραψε στίχους για περισσότερα από 500 γνωστά ελληνικά τραγούδια, των οποίων τη μουσική υπογράφουν μεγάλοι συνθέτες, όπως οι Νότης Μαυρουδής, Χριστόδουλος Χάλαρης, Μίμης Πλέσσας, Βασίλης Δημητρίου κ.ά. Ο Γιάννης Κακουλίδης, ξετυλίγοντας τη ζωή του, μιλάει για τις καταβολές του, την αριστερή δράση του πατέρα του και την εξορία, τα δύσκολα μετεμφυλιακά χρόνια, την εφηβεία του, που συνέπεσε με την πολιτιστική έκρηξη της δεκαετίας του ’60, και που τον ίδιο τον βρήκε στο Παρίσι, για τη συμμετοχή του στις πολιτικές νεολαίες της εποχής. Ακόμη, αναφέρεται στο πρώτο βραβείο που απέσπασε το τραγούδι «Ήταν μεγάλη η νύχτα» του Νότη Μαυρουδή σε στίχους δικούς του, στο Φεστιβάλ Τραγουδιού της Θεσσαλονίκης, το 1965.
Αφηγείται τις συνεργασίες του με τους δημιουργούς που πρωτοεμφανίστηκαν, όπως κι εκείνος, με το λεγόμενο Νέο Κύμα. Ειδική αναφορά κάνει στη συνεργασία του με τον Χάρρυ Κλυνν επί 18 χρόνια, έργο που του επέτρεψε να ασκήσει τη μεγαλύτερη πολιτική και κοινωνική κριτική.Τέλος, αυτοπροσδιορίζεται ως μοναχικός, βιωματικός συγγραφέας και αναφέρεται στην ανάγκη του για άρθρωση ειλικρινούς πολιτικού λόγου μέσα από τα κείμενά του και από την προσωπική του πολιτική δραστηριότητα.

Σενάριο-σκηνοθεσία: Γιάννης Ξανθόπουλος
Παραγωγός: Γιώργος Σγουράκης

14 Νοεμβρίου 1965: Γυρίσματα της κινηματογραφικής ταινίας
«Ο ναύτης του Γιβραλτάρ» στο Πασαλιμάνι
«Ελληνικά Επίκαιρα» 

Πλάνα των «Ελληνικών Επικαίρων», στα οποία καταγράφονται τα γυρίσματα που πραγματοποιήθηκαν στο Πασαλιμάνι, για τις ανάγκες της αμερικανικής ταινίας «Ο ναύτης του Γιβραλτάρ», πριν από 60 χρόνια. Ειδικότερα, οι ηθοποιοί Όρσον Ουέλες και Ζαν Μορό, και ο σκηνοθέτης Τόνι Ρίτσαρντσον επιβαίνουν σε κότερο, το οποίο βρίσκεται αγκυροβολημένο στο Πασαλιμάνι, όπου πραγματοποιούνται τα γυρίσματα της ταινίας. Οι ηθοποιοί, ο σκηνοθέτης και το κινηματογραφική συνεργείο αναπαύονται στο μεσοδιάστημα των γυρισμάτων.

Το αφιέρωμα θα αναρτηθεί στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook
(www.facebook.com/ERTarchive)

15 Νοεμβρίου 1920: Γέννηση του ηθοποιού Βασίλη Διαμαντόπουλου
«Θέατρο της Δευτέρας» – «Ένα κάρο μέσα στο σαλόνι»

Συμπληρώνονται φέτος 105 χρόνια από τη γέννηση του σπουδαίου θεατράνθρωπου Βασίλη Διαμαντόπουλου. Το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει το θεατρικό έργο του Ιωάννη Καλογήρου, σε σκηνοθεσία Τάσου Λέρτα, που μεταδόθηκε στο πλαίσιο της σειράς «Θέατρο της Δευτέρας», παραγωγής 1989. Παίζουν οι ηθοποιοί: Βασίλης Διαμαντόπουλος, Εύα Κοταμανίδου, Βάσια Παναγοπούλου, Γιάννης Καλογήρου. Η υπόθεση αφορά στον αγώνα επιβίωσης μιας αγροτικής οικογένειας. Η ιστορία δύο γονιών που είναι αγρότες και αγωνίζονται για να σπουδάσουν τα παιδιά τους. Ο γιος που δίνει εξετάσεις στο πανεπιστήμιο χωρίς επιτυχία και αναγκάζεται να φύγει στο εξωτερικό. Η κόρη, που θα εγκαταλείψει το πατρικό για να βρει την τύχη της σε κάποιο αστικό κέντρο. Το έργο «Ένα κάρο μέσα στο σαλόνι» ήταν παραγωγή του Τμήματος Απόδημου Ελληνισμού, το οποίο προβλήθηκε στη ζώνη της εκπομπής «Θέατρο της Δευτέρας» στις 22 Μαΐου 1989.

Σκηνικά-κοστούμια: Θεοδόσης Δαυλός
Μουσική: Θωμάς Μπακαλάκος
Διεύθυνση παραγωγής: Γ. Κιούσης

16 Νοεμβρίου 1973: Ο Ραδιοφωνικός Σταθμός του Πολυτεχνείου

Ντοκιμαντέρ, στο οποίο παρουσιάζεται η ιστορία του Ραδιοφωνικού Σταθμού του Πολυτεχνείου, που δημιουργήθηκε και λειτούργησε στο Πολυτεχνείο τις ημέρες της εξέγερσης των φοιτητών, τον Νοέμβριο του 1973. Για τα γεγονότα αυτά μιλούν ο σκηνοθέτης Λάμπρος Παπαδημητράκης, που συμμετείχε ενεργά στα γεγονότα του Πολυτεχνείου και στην εκπομπή του Ραδιοσταθμού, ο κριτικός κινηματογράφου και δημοσιογράφος, Βασίλης Ραφαηλίδης, η φοιτήτρια χημικός-μηχανικός και πρώτη εκφωνήτρια του Ραδιοσταθμού Τώνια Μοροπούλου, ο Δημήτρης Παπαχρήστος, βασικός εκφωνητής, η Χρυσούλα Παπακωνσταντίνου, η οποία τραυματίστηκε από σφαίρα, ο ψυχίατρος Τάσος Ψιμάρας, ο Χρήστος Λάζος, που ως φοιτητής συμμετείχε στα γεγονότα του Πολυτεχνείου, η μουσικός Λένα Πλάτωνος και η μεταφράστρια Ιρέν Αμπιτμπόλ. Παρουσίαση-Σκηνοθεσία: Λάμπρος Παπαδημητράκης

Διεύθυνση φωτογραφίας και κάμερα: Γιώργος Τσιώκος
Παραγωγή: 1984