Αρχείο της ΕΡΤ: Εξαιρετικά αφιερώματα με σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό

Ξεχωριστά αφιερώματα ψηφιοποίησε και παρουσιάζει το Αρχείο της ΕΡΤ, από τη Δευτέρα 12 έως και την Κυριακή 18 Ιανουαρίου 2026.

Με αφορμή τη συμπλήρωση 50 χρόνων από την πρεμιέρα της σειράς της ΕΡΤ «Μια Αθηναία στην Αθήνα», και στο πλαίσιο του εορτασμού για τα 60 χρόνια δημόσιας τηλεόρασης, το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει ένα αφιέρωμα στην πρώτη τηλεοπτική σειρά, στην οποία πρωταγωνίστησε η ηθοποιός Ρένα Βλαχοπούλου.

Επίσης, εξαιρετικό ένδιαφέρον έχουν τα αφιερώματα στην ίδρυση του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος, στα μπουλούκια της Βόρειας Ελλάδας, στη Βρετανίδα συγγραφέα και «βασίλισσα του αστυνομικού μυθιστορήματος» Άγκαθα Κρίστι, στον λογοτέχνη Γρηγόριο Ξενόπουλο,  στον ζωγράφο Αλέκο Φασιανό, στον σκηνοθέτη Νίκο Παναγιωτόπουλο, στους ηθοποιούς Δημήτρη Χορν και Κώστα Ρηγόπουλο και στον Τζίμη Πανούση.

12 Ιανουαρίου: Αφιέρωμα  στη Βρετανίδα συγγραφέα Άγκαθα Κρίστι
«Το Θέατρο της Δευτέρας» – «Δέκα μικροί νέγροι»

Με αφορμή τη συμπλήρωση 50 χρόνων από τον θάνατο της Βρετανίδας συγγραφέως και «βασίλισσας του αστυνομικού μυθιστορήματος» Άγκαθα Κρίστι, στις 12 Ιανουαρίου 1976, το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει την παράσταση «Δέκα μικροί νέγροι» από τη σειρά «Το Θέατρο της Δευτέρας». Πρόκειται για τη θεατρική μεταφορά ενός από τα πλέον δημοφιλή αστυνομικά μυθιστορήματα της Άγκαθα Κρίστι. Η υπόθεσή του αφορά δέκα ανθρώπους, προερχόμενους από διαφορετικές κοινωνικές τάξεις, οι οποίοι είναι άγνωστοι μεταξύ τους και καταφτάνουν σε ένα μυστηριώδες νησί, στα παράλια του Ντέβον στην Αγγλία, για να περάσουν τις διακοπές τους ύστερα από πρόσκληση ενός μυστηριώδους οικοδεσπότη. Όταν κάποιοι από τους δέκα καλεσμένους δολοφονούνται, ο φόβος αρχίζει να κυριαρχεί…

Ημερομηνία πρώτης προβολής: 23/10/1978
Σκηνοθεσία: Θεόφιλος Τζαμάνης
Διασκευή (βασισμένο στο ομότιτλο μυθιστόρημα της Άγκαθα Κρίστι): Κώστας Λειβαδέας
Παίζουν με τη σειρά που εμφανίζονται οι ηθοποιοί: Λούλα Ιωαννίδου, Γιώργος Νέζος, Χρήστος Δαχτυλίδης, Έφη Ροδίτη, Κώστας Σιμενός, Τάκης Παναγόπουλος, Νίκος Βανδώρος, Ντόρα Βολανάκη, Κώστας Σαντοριναίος, Τρύφων Καρατζάς
Μουσική επένδυση: Ζακ Μεναχέμ
Σκηνικά-κοστούμια: Γιάννης Κύρου

12 Ιανουαρίου: Αφιέρωμα στον σκηνοθέτη Νίκο Παναγιωτόπουλο
«Παρασκήνιο» – Νέος ελληνικός κινηματογράφος

Το Αρχείο της ΕΡΤ, για την επέτειο δέκα ετών από τον θάνατο του σκηνοθέτη Νίκου Παναγιωτόπουλου, στις 12 Ιανουαρίου 2016, προτείνει απόσπασμα από επεισόδιο της σειράς «Παρασκήνιο», παραγωγής 1984, όπου ο ίδιος ο σκηνοθέτης μιλάει για το σενάριο στον κινηματογράφο και ειδικά στον ελληνικό κινηματογράφο.

Σκηνοθεσία: Λάκης Παπαστάθης
Δημοσιογραφική έρευνα: Τέλης Σαμαντάς
Το αφιέρωμα θα αναρτηθεί στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook (www.facebook.com/ERTarchive)

13 Ιανουαρίου 1961: Ίδρυση του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος
«Η ΕΡΤ στη Βόρειο Ελλαδα»

Στις 13 Ιανουαρίου 1961, πριν από 65 χρόνια, ιδρύθηκε το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος με έδρα τη Θεσσαλονίκη και ξεκίνησε τη δραστηριότητά του το καλοκαίρι της ίδιας χρονιάς, με παραστάσεις της τραγωδίας του Σοφοκλή «Οιδίπους τύραννος» στο αρχαίο θέατρο των Φιλίππων, εγκαινιάζοντας το Φεστιβάλ Φιλίππων-Θάσου. Το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει την εκπομπή-αφιέρωμα, παραγωγής 1978-1979, στο πλαίσιο της σειράς «Η ΕΡΤ στη Βόρειο Ελλαδα», η οποία αναφέρεται στην πλούσια δραστηριότητά του ως καλλιτεχνικού οργανισμού. Ύστερα από σύντομη αναδρομή στο ιστορικό της ίδρυσης του οργανισμού με αναφορά στην πρώτη οργανωτική επιτροπή, στους διευθυντές και στους καλλιτέχνες που συνεργάστηκαν με το ΚΘΒΕ αλλά και στη σημαίνουσα συμβολή του σκηνοθέτη Σωκράτη Καραντινού στη λειτουργία της δεύτερης κρατικής σκηνής, η εκπομπή παρουσιάζει την τρέχουσα δραστηριότητα του θεάτρου. Μιλούν ο εισηγητής δραματολογίου Νίκος Μπακόλας, οι σκηνοθέτες Γιώργος Σεβαστίκογλου, Μιχάλης Μπούχλης, Νίκος Περέλης, η ηθοποιός Αλεξάνδρα Παντελάκη και ο διευθυντής της Δραματικής Σχολής του ΚΘΒΕ, θεατρολόγος Νικηφόρος Παπανδρέου. Περιλαμβάνονται πλάνα από πρόβες παραστάσεων του ΚΒΘΕ.

Ρεπορτάζ: Χρήστος Χριστοδούλου
Σκηνοθεσία: Φώτος Λαμπρινός

13 Ιανουαρίου: Αφιέρωμα στον Τζίμη Πανούση
O Πανούσης διαβάζει τα «Απομνημονεύματα του στρατηγού Μακρυγιάννη»

Σύντομο ειδησεογραφικό θέμα που καταγράφει τον Τζίμη Πανούση, ο οποίος έφυγε από τη ζωή στις 13 Ιανουαρίου 2018, να διαβάζει αποσπάσματα από τα «Απομνημονεύματα του στρατηγού Μακρυγιάννη», κατά τη διάρκεια της ραδιοφωνικής εκπομπής στο Τρίτο Πρόγραμμα «Όταν ο Τζίμης Πανούσης συνάντησε τον στρατηγό Μακρυγιάννη», παραγωγής 2012, αναδεικνύοντας τη διαχρονικότητα του λόγου του Μακρυγιάννη μέσα από τη σύγχρονη ερμηνεία του. Επιμέλεια: Βασιλική Χαϊνά

Το αφιέρωμα θα αναρτηθεί στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook (www.facebook.com/ERTarchive)

14 Ιανουαρίου: Αφιέρωμα στον Κώστα Ρηγόπουλο
«Το καλλιτεχνικό καφενείο»

Αφιέρωμα του Αρχείου της ΕΡΤ για τα 25 χρόνια από τον θάνατο του αγαπημένου ηθοποιού και θιασάρχη, που έφυγε από τη ζωή στις 14 Ιανουαρίου 2001. Ο Κώστας Ρηγόπουλος και η σύζυγός του Κάκια Αναλυτή φιλοξενούνται στο «Καλλιτεχνικό καφενείο», το 1987,  και μιλούν για την κοινή πορεία τους στην τέχνη και στη ζωή.

Θυμούνται τα πρώτα τους βήματα στο θέατρο και σημαντικές στιγμές από την πολύχρονη καριέρα τους, όπως την παράσταση «Αγάπη μου Ουά-Ουά», η οποία παίχτηκε για 12 συνεχόμενες σεζόν και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στη μεγάλη οθόνη, όπου γνώρισε, επίσης, επιτυχία. Ο Κώστας Ρηγόπουλος μιλάει ακόμη για την κινηματογραφική και τηλεοπτική καριέρα του, εξηγεί γιατί δεν πιστεύει στα βραβεία και αποκαλύπτει ότι δεν πήγε ποτέ να πάρει το βραβείο του για την ταινία «Το προξενιό της Άννας». Θυμάται την πρώτη παράσταση που έδωσε στο σχολείο, τις εξετάσεις του στο Εθνικό Θέατρο, ενώ αναφέρεται και στην άδικη κριτική που ασκείται κάποιες φορές στους ηθοποιούς. Μιλά, όμως, και για την άλλη μεγάλη του αγάπη, το τραγούδι, για την όμορφη οικογένεια που κατάφεραν να δημιουργήσουν με την Κάκια Αναλυτή, αλλά και για την κόρη τους, Ζωή Ρηγοπούλου, η οποία επέλεξε να ακολουθήσει το δικό τους επάγγελμα. Οικοδεσπότες: Βασίλης Τσιβιλίκας, Μίμης Πλέσσας, Κώστας Φέρρης

Τηλεσκηνοθεσία: Νέστωρ Παβέλλας

14 Ιανουαρίου 1951: Θάνατος του λογοτέχνη Γρηγορίου Ξενόπουλου
«Εποχές και συγγραφείς»

Αφιέρωμα από το Αρχείο της ΕΡΤ για τα 75 χρόνια από τον θάνατο του Γρηγορίου Ξενόπουλου. Το ντοκιμαντέρ της σειράς «Εποχές και συγγραφείς» του Τάσου Ψαρρά αναφέρεται στον σπουδαίο εκπρόσωπο της νεοελληνικής πεζογραφίας, θεατρικό συγγραφέα, κριτικό και εκδότη Γρηγόριο Ξενόπουλο (1867-1951). Παρατίθενται στοιχεία σχετικά με την καταγωγή, την παιδική του ηλικία στη Ζάκυνθο, τις σπουδές και την εγκατάστασή του, το 1892, στην Αθήνα. Το 1896 άρχισε τη συνεργασία του με το περιοδικό «Η διάπλασις των παίδων», που συνεχίστηκε χωρίς διακοπή για πέντε δεκαετίες. Ιδιαίτερα δημοφιλής υπήρξε η τακτική του στήλη, που υπέγραφε με το ψευδώνυμο «Φαίδων», ενώ έγραψε τις περίφημες «Αθηναϊκές Επιστολές» (συνολικά 2.000) με την υπογραφή «Σας ασπάζομαι, Φαίδων». Υπήρξε, επίσης, ο ιδρυτής και διευθυντής του λογοτεχνικού περιοδικού «Νέα Εστία» (1927). Το 1922, του απονεμήθηκε το Εθνικό Αριστείο Γραμμάτων και Τεχνών και το 1931 εξελέγη ακαδημαϊκός. Στη διάρκεια της εκπομπής παρουσιάζεται το πλούσιο σε ποικιλία και έκταση πεζογραφικό έργο του, το οποίο είναι τεράστιο (μυθιστορήματα, διηγήματα, θεατρικά έργα), καθώς υπήρξε ο πρώτος Νεοέλληνας λογοτέχνης που επέλεξε να βιοποριστεί από τη συγγραφή. Η εκπομπή ολοκληρώνεται διερευνώντας τους λόγους της μεγάλης απήχησης που είχαν και έχουν τα έργα του έως και σήμερα. Στην εκπομπή μιλάει η καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας Γεωργία Φαρίνου-Μαλαματάρη. Πλούσιο φωτογραφικό, έντυπο και οπτικοακουστικό αρχειακό υλικό συμπληρώνει την αφήγηση.

Σκηνοθεσία: Τάσος Ψαρράς
Παραγωγή: 1999-2000

15 Ιανουαρίου: Τα μπουλούκια της Βόρειας Ελλάδας
«Η ΕΡΤ στη Βόρειο Ελλάδα»

Το συγκεκριμένο επεισόδιο της σειράς «Η ΕΡΤ στη Βόρειο Ελλάδα» εξετάζει την ιστορία και τη δράση των ερασιτεχνικών θεατρικών ομάδων της Θεσσαλονίκης και της Βόρειας Ελλάδας, των λεγόμενων μπουλουκιών. Στην εκπομπή μιλούν οι ηθοποιοί των μπουλουκιών Βάνα Φιτσώρη, Λάζαρος Ασλανίδης, Θεοδώρα Ασλανίδου, Γιάννης Ματσανάς, Μάρθα Ματσανά και Θεοδωρούλα Ματσανά. Γίνεται λόγος για τη δράση των μπουλουκιών στη Θεσσαλονίκη και στη Βόρεια Ελλάδα στις αρχές του 20ού αιώνα, εξετάζεται η δράση τους την περίοδο της Κατοχής και τονίζεται η συμβολή τους στην ψυχαγωγία των αγροτικών πληθυσμών της Βορείου Ελλάδος μεταπολεμικά. Κατά τη διάρκεια του επεισοδίου προβάλλονται ασπρόμαυρα πλάνα από τη Θεσσαλονίκη στα τέλη της δεκαετίας του 1970, φωτογραφίες από διάφορες παλαιότερες παραστάσεις μπουλουκιών και πλάνα από την παράσταση «Γκόλφω» του Σ. Περεσιάδη, στην οποία παίζουν οι ηθοποιοί Γιάννης Ματσανάς, Βάνα Φιτσώρη, Λάζαρος Ασλανίδης και Θεοδώρα Ασλανίδου, με τους κατοίκους του χωριού να παρακολουθούν.

Ημερομηνία πρώτης προβολής: 15/1/197
Σκηνοθεσία: Λευτέρης Χαρωνίτης

16 Ιανουαρίου: Αφιέρωμα στον ηθοποιό Δημήτρη Χορν
«Κοίτα τι έκανες»

Για την επέτειο από τον θάνατο του ηθοποιού Δημήτρη Χορν, που έφυγε από τη ζωή 16 Ιανουαρίου 1998, το Αρχείο της ΕΡΤ προτείνει το επεισόδιο-αφιέρωμα από την εκπομπή της Σεμίνας Διγενή «Κοίτα τι έκανες», παραγωγής 2003, με καλεσμένους ηθοποιούς και καλλιτέχνες, όπως οι Γιώργος Μαρίνος, Γιώργος Τσιτσόπουλος, Σταμάτης Φασουλής, Ματίνα Καρρά, Τζένη Ρουσσέα, Χρήστος Λούλης και  Μάρω Κοντού, οι οποίοι μιλούν για το έργο και την προσωπικότητα του Χορν. Κατά τη διάρκεια της εκπομπής προβάλλονται πλάνα από ταινίες στις οποίες πρωταγωνίστησε ο Δημήτρης Χορν, καθώς και αποσπάσματα από παλιότερες συνεντεύξεις του.

Αρχισυνταξία-Παρουσίαση: Σεμίνα Διγενή
Σκηνοθεσία: Καίτη Χιωτάκη

16 Ιανουαρίου 2022: Θάνατος του ζωγράφου Αλέκου Φασιανού
«Επαφές»

Ο Αλέκος Φασιανός, με αφετηρία το «Αθηναϊκό πανόραμα», συνομιλεί για τη νοσταλγική ζωγραφική του, τις πηγές έμπνευσης και τους ποδηλάτες του ως μνήμες μιας άλλης Αθήνας μέσα στη σύγχρονη πολύβουη πόλη. Ο μεγάλος ζωγράφος μιλάει στον τεχνοκριτικό Μάνο Στεφανίδη, αλλά και στα παιδιά που του υποβάλλουν ερωτήματα σχετικά με το έργο του στο στούντιο της ΕΡΤ.

Σκηνοθεσία: Νίκος Γκίνης
Παραγωγή: 1990

17 Ιανουαρίου 1976: Πρεμιέρα της σειράς της ΕΡΤ «Μια Αθηναία στην Αθήνα»
«Ρεπόρτερς»

Με αφορμή τη συμπλήρωση 50 χρόνων από την πρώτη προβολή της σειράς της ΕΡΤ «Μια Αθηναία στην Αθήνα», σε σενάριο και σκηνοθεσία του Αλέκου Σακελλάριου και στο πλαίσιο των εορτασμών για τη συμπλήρωση 60 χρόνων δημόσιας τηλεόρασης, το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει ένα ρεπορτάζ του Δημήτρη Λιμπερόπουλου από την εκπομπή «Ρεπόρτερς», στο οποίο γίνεται λόγος για την πρεμιέρα της σειράς, που αποτελεί την πρώτη τηλεοπτική σειρά στην οποία πρωταγωνίστησε η αγαπημένη κωμική ηθοποιός Ρένα Βλαχοπούλου. Ειδικότερα, ο δημοσιογράφος Δημήτρης Λυμπερόπουλος συνομιλεί με τον Αλέκο Σακελλάριο, τη Ρένα Βλαχοπούλου και τον Γιάννη Μιχαλόπουλο, με αφορμή το γύρισμα του σίριαλ «Μια Αθηναία στην Αθήνα», που θα ξεκινούσε να μεταδίδεται από την ΕΡΤ στις 17/1/1976. Επρόκειτο για κωμική σειρά αποτελούμενη από 25 αυτοτελή επεισόδια, στην οποία η Ρένα Βλαχοπούλου υποδυόταν μια εύθυμη και χαριτωμένη ζωντοχήρα, που ζούσε με το σκυλάκι της, και την οποία πλαισίωναν, εκτός από τον Γιάννη Μιχαλόπουλο στον ρόλο του γείτονα, κι άλλοι γνωστοί ηθοποιοί, όπως οι Ευαγγελία Σαμιωτάκη, Έλντα Αθανασάκη, Βαγγέλης Πρωτοπαπάς κ.ά. Ημερομηνία πρώτης προβολής: 9/1/1976

Ρεπορτάζ-παρουσίαση: Δημήτρης Λιμπερόπουλος

18 Ιανουαρίου: Αφιέρωμα στον Βασίλη Τσιτσάνη
Αιώνας Θεσσαλονίκης – 100 χρόνια απελευθέρωσης 1912-2012
Ο Τσιτσάνης της Θεσσαλονίκης

Για την επέτειο από τον θάνατο του μεγάλου ρεμπέτη, Βασίλη Τσιτσάνη, στις 18 Ιανουαρίου 1984, το Αρχείο της ΕΡΤ προτείνει επεισόδιο της σειράς της ΕΡΤ3 με θέμα την πόλη της Θεσσαλονίκης. Η εκπομπή παρουσιάζει σημαντικούς σταθμούς της ζωής και της μουσικής πορείας του Τσιτσάνη σε σχέση με την πόλη της Θεσσαλονίκης, ενώ περιλαμβάνει ανέκδοτες ιστορίες και αφηγήσεις, καθώς και αρχειακό, φωτογραφικό, ηχητικό και οπτικοακουστικό υλικό σχετικό τη ζωή και το μουσικό έργο του. Δημοσιογραφική επιμέλεια: Γιώργος Σκαμπαρδώνης

Σκηνοθεσία: Γιάννης Σανιώτης
Παραγωγή: 2012