Αρχείο της ΕΡΤ: Εξαιρετικά αφιερώματα με σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό

Ξεχωριστές εκπομπές και ντοκιμαντέρ ψηφιοποίησε και παρουσιάζει το Αρχείο της ΕΡΤ, από τη Δευτέρα 19 έως και την Κυριακή 25 Ιανουαρίου 2026.

Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν τα αφιερώματα στον λογοτέχνη Μενέλαο Λουντέμη, στην ποιήτρια Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ, στον ποιητή Γιάννη Σκαρίμπα, στον σκηνοθέτη Θόδωρο Αγγελόπουλο, στον φωτογράφο Σπύρο Μελετζή, στον γλύπτη Γιώργο Λάππα, στην τραγουδίστρια Καίτη Γκρέυ, στην ηθοποιό Ειρήνη Κουμαριανού και στον ποδοσφαιριστή Μίμη Δομάζο.

19 Ιανουαρίου: Αφιέρωμα στη λαϊκή τραγουδίστρια Καίτη Γκρέυ
«Οι δημοσιογράφοι προτείνουν» – «Καίτη Γκρέυ: Αυτή είναι η ζωή μου»

Για την επέτειο ενός έτους από τον θάνατο της μεγάλης λαϊκής τραγουδίστριας Καίτης Γκρέυ, στις  19 Ιανουαρίου 2025, το Αρχείο της ΕΡΤ προτείνει επεισόδιο της σειράς εκπομπών «Οι δημοσιογράφοι προτείνουν», παραγωγής 1997, με συνέντευξή της στον Γιάννη Κριτσαντώνη.
Η Καίτη Γκρέυ μιλάει για τη ζωή και την πορεία της στο λαϊκό τραγούδι, ενώ παρεμβάλλονται μερικές από τις επιτυχίες που η ίδια ερμήνευσε.

Έρευνα-δημοσιογραφική επιμέλεια: Γιάννης Κριτσαντώνης
Σκηνοθεσία: Συμεών Ι. Βαρσαμίδης

20 Ιανουαρίου 1906: Γέννηση του φωτογράφου Σπύρου Μελετζή
«Νυχτερινός επισκέπτης» – «Σπύρος Μελετζής, η ψυχή του φωτογράφου»

Για την επέτειο 120 ετών από τη γέννηση του σημαντικού  Έλληνα φωτογράφου Σπύρου Μελετζή, το Αρχείο της ΕΡΤ προτείνει επεισόδιο από την εκπομπή του Άρη Σκιαδόπουλου, «Νυχτερινός επισκέπτης», με συνέντευξη του Σπύρου Μελετζή, στην οποία μιλάει για τη ζωή του και το φωτογραφικό του έργο.

Σκηνοθεσία: Παναγιώτης Κακαβιάς
Παραγωγή: 1994

21 Ιανουαρίου: Αφιέρωμα στην ποιήτρια Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ
«38ος Παράλληλος»

Η σημαντική ποιήτρια Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ, που έφυγε από τη ζωή στις 21 Ιανουαρίου 2020, φιλοξενείται στην εκπομπή της ERT WORLD,, «38ος Παράλληλος», παραγωγής 2003, και μιλάει για τη ζωή και το ποιητικό έργο της.
Επιχειρώντας μια αναδρομή στα παιδικά της χρόνια και στη σχέση της με τον πνευματικό της πατέρα, Νίκο Καζαντζάκη, αναφέρεται, μεταξύ άλλων, στο πώς η ίδια αντιλαμβάνεται την ομορφιά και εξομολογείται πως η ποίηση λειτουργεί λυτρωτικά γι’ αυτήν.
Κατά τη διάρκεια της εκπομπής προβάλλονται αποσπάσματα από την εκπομπή της ΕΡΤ «Ἡ δὲ πόλις ἐλάλησε» και ειδικότερα από το επεισόδιο αφιερωμένο στην ποιήτρια, σε σκηνοθεσία Γιάννη Σμαραγδή. Παράλληλα, προβάλλεται ένα αφιερωματικό βίντεο με βιογραφικά στοιχεία της, σε ρεπορτάζ Πάνου Σταθογιαννόπουλου.
Για την Αγγελάκη-Ρουκ και την ποίησή της μιλούν ο κριτικός λογοτεχνίας Αλέξης Ζήρας, ο ποιητής Αντώνης Φωστιέρης και η ερμηνεύτρια Αλίκη Καγιαλόγλου.

Σκηνοθεσία: Δημήτρης Ζιώζιος
Επιμέλεια-παρουσίαση: Ζαχαρίας Σώκος

21 Ιανουαρίου: Αφιέρωμα στον Γιάννη Σκαρίμπα
«Μουσική βραδιά» – Ο Γιάννης Σπανός μελοποιεί Έλληνες ποιητές

Απόσπασμα από το αφιέρωμα της «Μουσικής βραδιάς», παραγωγής 1976, στη μελοποίηση Ελλήνων ποιητών από τον Γιάννη Σπανό.
Στο συγκεκριμένο απόσπασμα, ο Γιώργος Παπαστεφάνου και ο Γιάννης Σπανός συναντούν τον Γιάννη Σκαρίμπα, ο οποίος έφυγε από τη ζωή στις 21 Ιανουαρίου 1984, στο σπίτι του, στη Χαλκίδα, και συζητούν μαζί του για το ποιητικό και συγγραφικό του έργο.
Ακολουθεί ο Γιάννης Καραλής, ο οποίος ερμηνεύει το ποίημα του Σκαρίμπα «Σπασμένο καράβι», σε μελοποίηση Γιάννη Σπανού.

Επιμέλεια-παρουσίαση: Γιώργος Παπαστεφάνου
Τηλεσκηνοθεσία: Ηλίας Μασούρας

Το αφιέρωμα θα αναρτηθεί στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook (www.facebook.com/ERTarchive)

22 Ιανουαρίου 1977: Θάνατος του συγγραφέα Μενέλαου Λουντέμη
«Εποχές και Συγγραφείς»

Ο σπουδαίος συγγραφέας, ποιητής και Μενέλαος Λουντέμης (λογοτεχνικό ψευδώνυμο του Δημήτρη Βαλασιάδη) εμφανίστηκε στα Ελληνικά Γράμματα γύρω στο 1930. Το έργο του εκτείνεται σχεδόν σε όλα τα είδη του γραπτού λόγου και στρέφεται προς τον κοινωνικό ρεαλισμό. Από τα πιο γνωστά του βιβλία είναι τα «Συννεφιάζει», «Ένα παιδί μετράει τ’ άστρα», «Αγέλαστη Άνοιξη», «Οι κερασιές θ’ ανθίσουν και φέτος», τα οποία είχαν μεγάλη απήχηση στο αναγνωστικό κοινό, με κύρια χαρακτηριστικά τη βιωματική γραφή, την ευαισθησία και τα ηθογραφικά στοιχεία.
Το ντοκιμαντέρ της σειράς «Εποχές και Συγγραφείς» του Τάσου Ψαρρά, παραγωγής 2013, παρουσιάζει τη ζωή του και το έργο του. Ο Μενέλαος Λουντέμης εντάχθηκε στην Αριστερά και έλαβε μέρος στην Εθνική Αντίσταση. Κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου εξορίστηκε στην Ικαρία, στη Μακρόνησο και τον Άη Στράτη και από το 1958 ώς τη Μεταπολίτευση εκπατρίστηκε στη Ρουμανία, ενώ κατά τη διάρκεια της δικτατορίας τού είχε αφαιρεθεί η ελληνική ιθαγένεια.
Γίνεται λόγος για τα βιβλία που έγραψε μετά τα μετεμφυλιακά χρόνια, όπως για το «Βουρκωμένες μέρες» (1956) και το «Οδός Αβύσσου, αριθμός 0» (1962), που αναφέρεται στο θέμα της εξορίας και των βασανιστηρίων, υπογραμμίζοντας το ισχυρό πολιτικό τους αποτύπωμα.
Στην εκπομπή μιλούν η Χριστίνα Ντουνιά, αναπληρώτρια καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας ΕΚΠΑ-συγγραφέας, ο Αλέξης Ζήρας, κριτικός λογοτεχνίας, ο Βασίλης Βασιλικός, συγγραφέας, ο Αριστείδης Κλάδος, εκδότης, η Δανάη Στρατηγοπούλου, η Μυρτώ Λουντέμη κ.ά.

Σκηνοθεσία: Λεωνίδας Βαρδαρός

23 Ιανουαρίου 1969: Η λαϊκή τέχνη στην Ελλάδα
«Το τραγούδι των χεριών – Ελληνική λαϊκή τέχνη»

Αφιέρωμα του Αρχείου της ΕΡΤ στην ελληνική λαϊκή τέχνη μέσα από ένα ντοκιμαντέρ, παραγωγής 1969. Στο ντοκιμαντέρ προβάλλονται δείγματα της λαϊκής λιθογλυπτικής και μαρμαρογλυπτικής τέχνης, της αρχαίας και σύγχρονης λαϊκής αγγειοπλαστικής, καθώς και της αγγειογραφίας.
Ακόμη, γίνεται λόγος για τη λαϊκή αρχιτεκτονική της νησιωτικής και της ηπειρωτικής Ελλάδας, τη λαϊκή ξυλογλυπτική, τη χαλκουργία, την αργυροχοΐα και την κοσμηματοποιία σε διάφορα μέρη της Ελλάδας, ενώ παράλληλα καταγράφονται πλάνα από αντίστοιχα λαϊκά εργαστήρια.
Επίσης, παρουσιάζονται παραδοσιακές μέθοδοι υφαντουργίας, το κούρεμα των προβάτων και δείγματα της λαϊκής υφαντουργίας, ταπητουργίας και χρυσοκεντητικής.
Το ντοκιμαντέρ κλείνει με αναφορές στη σύγχρονη λαϊκή τέχνη και τη συνέχεια της παράδοσης.

Σκηνοθεσία-σενάριο: Νέστορας Μάτσας
Παραγωγή: Γενική Γραμματεία Τύπου και Πληροφοριών

24 Ιανουαρίου 2012: Θάνατος του σκηνοθέτη Θόδωρου Αγγελόπουλου
«Τοπία της σιωπής»

Στο συγκεκριμένο επεισόδιο της σειράς ντοκιμαντέρ «Τοπία της σιωπής», παραγωγής 2009, ο διεθνώς αναγνωρισμένος δημιουργός Θόδωρος Αγγελόπουλος επιστρέφει στα μέρη όπου γυρίστηκε η «Αναπαράσταση» το 1970, η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του και εξαιρετικά σημαντική, ειδικά για τον νέο ελληνικό κινηματογράφο.
Η πλοκή της ταινίας λαμβάνει χώρα στο χωριό Τυμφαία της Ηπείρου και η εκπομπή παρακολουθεί τον Θόδωρο Αγγελόπουλο στην επιστροφή του στα χωριά Βίτσα και Μονοδέντρι του Νομού Ιωαννίνων, όπου πραγματοποιήθηκαν τα γυρίσματα.

Σενάριο-σκηνοθεσία: Μαργαρίτα Μαντά
Φωτογραφία: Δημήτρης Κορδελάς

24 Ιανουαρίου: Αφιέρωμα στον Μίμη Δομάζο
«Σπορ ιστορίες»

Στην εκπομπή «Σπορ ιστορίες», που είναι αφιερωμένη στον Μίμη Δομάζο, ο οποίος έφυγε από τη ζωή στις 24 Ιανουαρίου 2025, εκτός του ίδιου του «στρατηγού» του ελληνικού ποδοσφαίρου, μιλούν γι’ αυτόν ο προπονητής του στον Παναθηναϊκό Φέρεντς Πούσκας, ο βοηθός του Πούσκας, Γραβρίλος Γαζής, οι δημοσιογράφοι Μάκης Παπαζήσης και Χριστόφορος Κονταξής, οι ποδοσφαιριστές Σάββας Παπάζογλου, Μπάμπης Ιντζόγλου, Νίκος Χρηστίδης, Αρίσταρχος Φουντουκίδης, Τότης Φυλακούρης, Τάκης Οικονομόπουλος, Αντώνης Αντωνιάδης και ο παλιός πρόεδρος του Παναθηναϊκού, Μιχάλης Κίτσιος.
Κατά τη διάρκεια της εκπομπής, προβάλλονται πλάνα αρχείου από αγώνες του Δομάζου με τον Παναθηναϊκό, την Εθνική Ελλάδας και την ΑΕΚ.

Παρουσίαση: Δημήτρης Χατζηγεωργίου
Σκηνοθεσία: Γιάννης Ντατσόπουλος
Παραγωγή: 1999

25 Ιανουαρίου: Αφιέρωμα στον γλύπτη Γιώργο Λάππα
«Δημιουργώντας το αύριο»

Ντοκιμαντέρ που παρουσιάζει τα πορτρέτα δεκαέξι Ελλήνων που κυριαρχούν στον τομέα τους.
Στο τέταρτο επεισόδιο, ο γλύπτης Γιώργος Λάππας, που έφυγε από τη ζωή στις 25 Ιανουαρίου 2016,  μάς εισάγει στο εικαστικό του σύμπαν.
Ο διεθνώς καταξιωμένος καλλιτέχνης παρουσιάζει τα τελευταία του έργα και αναφέρεται στην έμπνευση και στην τέχνη. Κάνει μια σύντομη βιογραφία και εξηγεί τον τρόπο που αντιμετωπίζει τη γλυπτική.

Σκηνοθεσία: Κώστας Χαραλάμπους
Παραγωγή: 2000

25 Ιανουαρίου 2013: Αφιέρωμα στην ηθοποιό Ειρήνη Κουμαριανού
«Το Θέατρο της Δευτέρας» – «Παντρολογήματα» του Ν. Β. Γκόγκολ

Η Ειρήνη Κουμαριανού, σημαντική φυσιογνωμία του ελληνικού θεάτρου, ξεκίνησε την καριέρα της το 1951 και πρωταγωνίστησε σε πολλές παραστάσεις, κυρίως του Εθνικού Θεάτρου.
Το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει από «Το Θέατρο της Δευτέρας» τη σατιρική κωμωδία του Ρώσου συγγραφέα Νικολάι Βασίλιεβιτς Γκόγκολ, «Παντρολογήματα», σε μετάφραση του Γιώργου Σεβαστίκογλου και σκηνοθεσία του Αντώνη Βογιάζου.
Τα σκηνικά φιλοτέχνησε ο Γιάννης Σακελλαρίδης και η μουσική επιμέλεια είναι του Ζακ Μεναχέμ. Παίζουν οι ηθοποιοί: Μαρία Κωνσταντάρου, Ειρήνη Κουμαριανού, Μαρούλα Ρώτα, Ιάκωβος Ψαράς, Τάσος Υφαντής, Χρήστος Καλαβρούζος, Χρήστος Δοξαράς, Δήμος Σταρένιος, Μαρία Τζιραλίδου, Αθηνόδωρος Προύσαλης, Πάνος Αναστασόπουλος.

Ημερομηνία πρώτης μετάδοσης: 5 Ιουλίου 1976