Αρχείο της ΕΡΤ: Αφιερώματα με σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό
Ξεχωριστά αφιερώματα με σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό ψηφιοποίησε και παρουσιάζει το Αρχείο της ΕΡΤ, από τη Δευτέρα 9 έως την Κυριακή 15 Φεβρουαρίου 2026.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας, που γιορτάζεται στις 9 Φεβρουαρίου, ο διακεκριμένος φιλόλογος, καθηγητής και σπουδαίος ερευνητής της ελληνικής γλώσσας Εμμανουήλ Κριαράς συζητεί με τον Άρη Σκιαδόπουλο, σε μια ενδιαφέρουσα συνέντευξη, το 2000.
Ένα εξαιρετικό αφιέρωμα στην ιστορία του Ραδιοφώνου στην Ελλάδα παρουσιάζει το Αρχείο της ΕΡΤ για την Παγκόσμια Ημέρα Ραδιοφώνου, στις 13 Φεβρουαρίου.
Ακόμη, ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν τα αφιερώματα στον Έλληνα λόγιο, ποιητή, πεζογράφο και πρώτο πρόεδρο της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής, Δημήτριο Βικέλα, στον σπουδαίο θεατράνθρωπο και σκηνοθέτη, Κάρολο Κουν, στον σκηνοθέτη και διευθυντή της Ταινιοθήκης της Ελλάδος Θεόδωρο Αδαμόπουλο, στον ποιητή Νίκο Καββαδία, στον σκιτσογράφο Γιάννη Καλαϊτζή, στην ηθοποιό Γεωργία Βασιλειάδου, στον τραγουδιστή Αντώνη Καλογιάννη, στην πρωτοπόρο της Σπηλαιολογίας Άννα Πετροχείλου, καθώς και στην πρεμιέρα των σειρών «Καπνισμένος ουρανός» και «Ο Ανδροκλής και τα λιοντάρια του».
Τα αφιερώματα αναρτώνται στον ιστότοπο της ΕΡΤ
www.ert.gr/ert-arxeio/ καθώς και στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook www.facebook.com/ERTarchive
9 Φεβρουαρίου: Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας
«Νυχτερινός επισκέπτης» – «Εμμανουήλ Κριαράς»
Σ’ αυτό το επεισόδιο της σειράς συνεντεύξεων, παραγωγής 2000, ο Άρης Σκιαδόπουλος συζητεί με τον Εμμανουήλ Κριαρά, διακεκριμένο φιλόλογο, καθηγητή της Μεσαιωνικής Ελληνικής Φιλολογίας και σπουδαίο ερευνητή της ελληνικής γλώσσας.
Η συζήτηση περιστρέφεται γύρω από την ελληνική γλώσσα, την ιστορική αναδρομή της γλώσσας και την εξέλιξη του γλωσσικού ζητήματος. Γίνεται αναφορά στην επικράτηση της δημοτικής γλώσσας, βασικός πρωταγωνιστής της οποίας υπήρξε ο Κριαράς, στη σημασία της ομιλούμενης γλώσσας, ενώ θίγεται, ακόμη, το ζήτημα της διδασκαλίας της αρχαίας ελληνικής γλώσσας στο σχολείο. Κατά τη διάρκεια της εκπομπής, προβάλλονται σημαντικές στιγμές της πορείας του Εμμανουήλ Κριαρά, όπως ο διορισμός του στην Ακαδημία Αθηνών, η συμμετοχή του στην Αντίσταση κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και η φυλάκισή του στο Χαϊδάρι, καθώς η ερευνητική του ενασχόληση με την περίοδο του Μεσαίωνα και η δημιουργία του περίφημου «Λεξικού της Μεσαιωνικής Ελληνικής Δημώδους Γραμματείας (1100-1669)».
Παρουσίαση: Άρης Σκιαδόπουλος
Σκηνοθεσία: Παναγιώτης Κακαβιάς
10 Φεβρουαρίου: Αφιέρωμα στον ποιητή Νίκο Καββαδία
Η περιπέτεια ενός ποιήματος:
«Νίκος Καββαδίας – Λάκης Παπαδόπουλος & “Ξέμπαρκοι”»
Το επεισόδιο παρουσιάζει μελοποιήσεις του έργου του Νίκου Καββαδία, που έφυγε από τη ζωή στις 10 Φεβρουαρίου 1975, από τον Λάκη Παπαδόπουλο (Α΄ μέρος) και το συγκρότημα «Ξέμπαρκοι» (Β΄ μέρος), μέσα από μουσικές ερμηνείες (Αρλέτα, Παπαδόπουλος, «Ξέμπαρκοι»), απαγγελίες ποιημάτων (Γιάννης Θωμόπουλος) και αφηγηματικές μαρτυρίες των δημιουργών. Ξεχωρίζει η ακυκλοφόρητη μελοποίηση του Λάκη Παπαδόπουλου στο ποίημα «Γράμμα ενός αρρώστου».
Σκηνοθεσία: Μιχάλης Γαλανάκης
Παραγωγή: 1990
10 Φεβρουαρίου 1985: Πρεμιέρα της σειράς «Καπνισμένος ουρανός»
«Το σήριαλ των σήριαλ»
Επεισόδιο της σειράς «Το σήριαλ των σήριαλ», αφιερωμένο στο τηλεοπτικό σίριαλ «Καπνισμένος ουρανός», το οποίο ήταν βασισμένο στο ομότιτλο μυθιστόρημα του Κώστα Κοτζιά και προβλήθηκε από την ΕΡΤ-2 το 1985.
Η διασκευή σεναρίου ήταν του Βαγγέλη Γκούφα και η σκηνοθεσία του Κώστα Κουτσομύτη. Η σειρά, που ολοκληρώθηκε σε 16 επεισόδια, περιγράφει τη ζωή των ανθρώπων σε μια αθηναϊκή γειτονιά την περίοδο της δικτατορίας του Ιωάννη Μεταξά, της Κατοχής και της Αντίστασης.
Πρωταγωνιστούν οι ηθοποιοί: Γιώργος Μιχαλακόπουλος, Μάρθα Βούρτση, Γιάννης Μόρτζος, Γιώργος Μοσχίδης, Βασίλης Ανδρεόπουλος, Έρση Μαλικένζου, Τάσος Κωστής, Νίκος Λυκομήτρος, Χριστίνα Θεοδωροπούλου, Άκης Δρακουλινάκος κ.ά.
Κατά τη διάρκεια της εκπομπής μιλούν η ηθοποιός Μάρθα Βούρτση και ο σκηνοθέτης Κώστας Κουτσομύτης, ο οποίος αναφέρεται και στη μεταφορά του βιβλίου στην τηλεόραση, ενώ προβάλλονται χαρακτηριστικές σκηνές από τη σειρά.
Σκηνοθεσία: Ανδρέας Κούρτης
Παρουσίαση-επιμέλεια: Ρένα Θεολογίδου
Παραγωγή: 1992
11 Φεβρουαρίου 2021: Θάνατος του τραγουδιστή Αντώνη Καλογιάννη
«Συναντήσεις»
Για τα πέντε χρόνια από τον θάνατο του Αντώνη Καλογιάννη, το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει επεισόδιο από τη σειρά εκπομπών «Συναντήσεις» με τον Λευτέρη Παπαδόπουλο, παραγωγής 2007. Καλεσμένος του ο Αντώνης Καλογιάννης, ο οποίος κάνει μια αναδρομή στους σημαντικούς σταθμούς της ζωής του. Μιλάει για τα παιδικά του χρόνια στην Καισαριανή, για την τυχαία γνωριμία και τη συνεργασία του με τον Μίκη Θεοδωράκη, όπως και για την πρώτη συναυλία που έδωσε μαζί του στο Ωδείο της Μόσχας, ερμηνεύοντας τα τραγούδια του «Οι μοιραίοι» και «Η μπαλάντα του Αντρίκου», σε ποίηση Κώστα Βάρναλη. Αναφέρεται, ακόμη, στην περίοδο της Δικτατορίας και στις περιοδείες που έκαναν σε όλο τον κόσμο μαζί με τη Μαρία Φαραντούρη και τον Μίκη Θεοδωράκη, μετά την αποφυλάκισή του, στη γνωριμία του με τον Ζορζ Μουστακί, τη Σιμόν Σινιορέ και τον Ιβ Μοντάν, το διάστημα που έμεινε στο Παρίσι, αλλά στη συνεργασία του με σημαντικούς Έλληνες καλλιτέχνες αμέσως μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα.
Παράλληλα, κάνει έναν μικρό απολογισμό της ζωής του και αναφέρεται στη συναυλία «Ήθος και Φως», που έδωσε στο Μέγαρο Μουσικής, όπου συναντήθηκε επί σκηνής με τον Ζορζ Μουστακί και τη Μαρία Φαραντούρη, 40 χρόνια μετά την πρώτη τους κοινή εμφάνιση.
Κατά τη διάρκεια της εκπομπής προβάλλονται οπτικοακουστικό υλικό από συναυλίες και ζωντανές εμφανίσεις του, όπως και φωτογραφίες από την προσωπική και καλλιτεχνική του πορεία.
Σκηνοθεσία: Βασίλης Θωμόπουλος
12 Φεβρουαρίου: Αφιέρωμα στον σκηνοθέτη Θεόδωρο Αδαμόπουλο
«Οι δημοσιογράφοι προτείνουν – Σε αναζήτηση της χαμένης κόπιας –
Ταινιοθήκη της Ελλάδος»
Για την επέτειο ενός έτους από τον θάνατο του σκηνοθέτη και διευθυντή της Ταινιοθήκης της Ελλάδος Θεόδωρου Αδαμόπουλου (12 Φεβρουαρίου 2025), το Αρχείο ΕΡΤ παρουσιάζει επεισόδιο της εκπομπής «Οι δημοσιογράφοι προτείνουν», παραγωγής 1997, όπου ο Θεόδωρος Αδαμόπουλος μιλάει για την ιστορία και το έργο του ιδρύματος, ενώ ο υπεύθυνος συντήρησης του κινηματογραφικού υλικού Αναστάσιος Αδαμόπουλος και ο υπεύθυνος συλλογών της Ταινιοθήκης, Δημήτρης Χατζής, μιλούν για τη δουλειά τους, τις τεχνικές υποδομές και τις συλλογές που φυλάσσονται στην Ταινιοθήκη.
Παρουσίαση: Ευάννα Βενάρδου
Αρχισυνταξία: Γρηγόρης Χρηστίδης
12 Φεβρουαρίου: Αφιέρωμα στον σκιτσογράφο Γιάννη Καλαϊτζή
«Έλληνες σκιτσογράφοι – γελοιογράφοι»
Αφιέρωμα του Αρχείου στον σημαντικό Έλληνα σκιτσογράφο, Γιάννη Καλαϊτζή, για την επέτειο 10 ετών από τον θάνατό του (12 Φεβρουαρίου 2016), με απόσπασμα από επεισόδιο της εκπομπής «Έλληνες σκιτσογράφοι – γελοιογράφοι», παραγωγής 2008, αφιερωμένο στον ίδιο, όπου μιλάει για τα πρώτα του βήματα στο σχέδιο, στο σκίτσο και στη γελοιογραφία.
Δημοσιογραφική επιμέλεια: Άρης Μαλανδράκης
Σκηνοθεσία: Κατερίνα Πανταζοπούλου
Το αφιέρωμα θα αναρτηθεί στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook (www.facebook.com/ERTarchive)
12 Φεβρουαρίου: Αφιέρωμα στην ηθοποιό Γεωργία Βασιλειάδου
Απόσπασμα από την τηλεοπτική σειρά «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται», βασισμένη στο ομότιτλο βιβλίο του Νίκου Καζαντζάκη, που μεταδόθηκε από την ΕΡΤ το 1975, σε σκηνοθεσία Βασίλη Γεωργιάδη. Η Γεωργία Βασιλειάδου υποδυόταν στη σειρά την κυρά Μανταλένια, μια λαϊκή γυναίκα, υπηρέτρια του καπετάν Φουρτούνα.
Μικρός φόρος τιμής από το Αρχείο της ΕΡΤ στη μεγάλη κωμική ηθοποιό, για την επέτειο του θανάτου της, στις 12 Φεβρουαρίου 1980.
Το αφιέρωμα θα αναρτηθεί στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook (www.facebook.com/ERTarchive)
13 Φεβρουαρίου: Αφιέρωμα στην πρωτοπόρο
της Σπηλαιολογίας, Άννα Πετροχείλου
«Μονόγραμμα»
Συμπληρώνονται φέτος 25 χρόνια από τον θάνατο της Άννας Πετροχείλου, της οποίας η συμβολή υπήρξε καθοριστική στην ανάδειξη της Σπηλαιολογίας στη χώρα μας.
Στην εκπομπή της σειράς ντοκιμαντέρ «Μονόγραμμα», το 1985, η επί 18 χρόνια πρόεδρος της Ελληνικής Σπηλαιολογικής Εταιρείας, Άννα Πετροχείλου, αφηγείται τη ζωή της και το έργο της, μιλάει για τον γάμο της με τον Ιωάννη Πετρόχειλο και για τη συμβολή του στη θεμελίωση της Σπηλαιολογίας στην Ελλάδα. Επίσης, αναφέρεται στις εξερευνήσεις της σε περισσότερα από 1.000 σπήλαια, βάραθρα και υπόγειους ποταμούς, στη σπηλαιοχαρτογράφηση στον ελλαδικό χώρο και στη μεθοδολογία της, και μας ξεναγεί στο Σπήλαιο Κουτούκι στην Παιανία.
Ακόμη, μιλάει για τα σημαντικότερα σπήλαια για τα οποία συνέβαλε να αξιοποιηθούν τουριστικά, όπως των Ιωαννίνων και του Διρού Λακωνίας.
Σκηνοθεσία: Σωτήρης Λαμπρόπουλος
Διεύθυνση παραγωγής: Ηρώ Σγουράκη
Παραγωγός: Γιώργος Σγουράκης
13 Φεβρουαρίου: Παγκόσμια Ημέρα Ραδιοφώνου
«Η ζωή μας σε ριπλέι»
Το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει ένα αφιέρωμα στην ιστορία του Ραδιοφώνου στην Ελλάδα μέσα από την εκπομπή «Η ζωή μας σε ριπλέι», παραγωγής 1994, που επιμελείται και παρουσιάζει η Ρένα Θεολογίδου.
Η αναδρομή αρχίζει από τη δεκαετία του 1950, ταυτισμένη με τα μουσικά σήματα του Εθνικού Ιδρύματος Ραδιοφωνίας και συνεχίζει με τη δεκαετία του 1960, η οποία χαρακτηρίζεται ως η «χρυσή εποχή» του Ραδιοφώνου.
Προσωπικότητες που συνέδεσαν την πορεία τους με την Ελληνική Ραδιοφωνία, όπως ο Άλκης Στέας και ο Γιώργος Παπαστεφάνου, μιλούν για τη μαγεία του ραδιοφώνου και το κλίμα της δεκαετίας του ’50 και του ’60, όταν το Ραδιόφωνο ήταν το απόλυτο κυρίαρχο μέσο ενημέρωσης και ψυχαγωγίας, ένας ολόκληρος κόσμος που μεγάλωνε γενιές.
Περιλαμβάνονται ηχητικά ντοκουμέντα της δεκαετίας του ’60, καθώς και πλάνα αρχείου.
Ακούγονται αποσπάσματα από την εκπομπή του Δημήτρη Χορν «Τα καθημερινά του καθημερινού» σε κείμενα Κώστα Πρετεντέρη και το παιδικό πρόγραμμα «Θεία Λένα».
Έρευνα-Κείμενα-Παρουσίαση: Ρένα Θεολογίδου
Σκηνοθεσία: Δάφνη Τζαφέρη
Το αφιέρωμα θα αναρτηθεί στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook (www.facebook.com/ERTarchive)
14 Φεβρουαρίου 1987: Θάνατος του σκηνοθέτη Καρόλου Κουν
Συνομιλία Καρόλου Κουν και Δ. Ν. Μαρωνίτη – Το αρχαίο δράμα
και ένας σύγχρονος δάσκαλος
Για την επέτειο από τον θάνατο του μεγάλου θεατράνθρωπου, Καρόλου Κουν, το Αρχείο της ΕΡΤ προτείνει μια μοναδική εκπομπή, παραγωγής 1986.
Ο καθηγητής Δημήτρης Μαρωνίτης επισκέπτεται το Υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης, όπου συναντά και συνομιλεί με τον Κάρολο Κουν. Ο Κουν μιλάει για τη μαθητεία του στο αρχαίο δράμα, στην κωμωδία και στην τραγωδία.
Σκηνοθεσία: Ανδρέας Αντωνιάδης
Διεύθυνση φωτογραφίας: Δημήτρης Καλούδης, Βαγγέλης Παυλής
14 Φεβρουαρίου 1985: Πρεμιέρα της σειράς «Ο Ανδροκλής και τα λιοντάρια του»
Στο πρώτο επεισόδιο, γνωρίζουμε τους ήρωες της σειράς, παραγωγής 1985. Παρακολουθούμε την καθημερινότητα του Ανδροκλή Καρπερού, τον οποίο υποδύεται ο Κώστας Βουτσάς και των πέντε παιδιών του. Ο Ανδροκλής, που εργάζεται ως υπεύθυνος λογιστηρίου, επιλέγεται από τηλεοπτική εκπομπή για να του κάνουν το πορτρέτο ως πολύτεκνου πατέρα και το συνεργείο φτάνει σπίτι του για τα γυρίσματα. Τα παιδιά του απουσιάζουν, ενώ έχουν ενημερωθεί σχετικά. Ο Ανδροκλής απογοητεύεται και παίρνει τους δρόμους να τα βρει.
Τελικά, γυρνώντας σπίτι τον περιμένει μια αναπάντεχη έκπληξη.
Σενάριο: Κώστας Παπαπέτρος
Σκηνοθεσία: Νίκος Κουτελιδάκης
Παίζουν οι ηθοποιοί: Κώστας Βουτσάς, Παύλος Χαϊκάλης, Κώστας Ευριπιώτης, Δημήτρης Φραγκιόγλου, Μαρίνα Ρώμα, Νένα Μεντή, Γιώργος Γιανναράκος, Νατάσα Τσακαρισιάνου, Δημήτρης Καλλιβωκάς, Δήμητρα Σερεμέτη, Βαγγέλης Πρωτόπαππας και η Μάρθα Καραγιάννη
15 Φεβρουαρίου 1835: Γέννηση του Δημητρίου Βικέλα
«Παρασκήνιο»
Για την επέτειο από τη γέννηση του Δημητρίου Βικέλα, στις 15 Φεβρουαρίου 1835, το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει επεισόδιο της σειράς «Παρασκήνιο», παραγωγής 2004, με θέμα τη ζωή και το έργο του Έλληνα λόγιου, ποιητή, πεζογράφου και πρώτου προέδρου της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής.
Σκηνοθεσία – σενάριο: Κώστας Μαχαίρας
Διεύθυνση φωτογραφίας: Δημήτρης Κορδέλας
