Το Hubble καταγράφει εκπομπή φωτός γύρω από ένα αστέρι που πεθαίνει

Η εκπληκτική αυτή εικόνα από το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble της NASA/ESA αποκαλύπτει μια δραματική αλληλεπίδραση φωτός και σκιάς στο Νεφέλωμα του Αυγού (Egg Nebula), σμιλευμένο από νέα αστρόσκονη. Το Νεφέλωμα του Αυγού, που βρίσκεται περίπου 1000 έτη φωτός μακριά στον αστερισμό του Κύκνου, διαθέτει ένα κεντρικό αστέρι που καλύπτεται από ένα πυκνό νέφος σκόνης. Μόνο η ευκρίνεια του Hubble μπορεί να αποκαλύψει τις περίπλοκες λεπτομέρειες που υποδηλώνουν τις διαδικασίες που διαμορφώνουν αυτή την αινιγματική δομή.

Το Νεφέλωμα του Αυγού, επίσης γνωστό ως CRL 2688, βρίσκεται στον αστερισμό του Κύκνου. Είναι το πρώτο, νεότερο και πλησιέστερο προπλανητικό νεφέλωμα που ανακαλύφθηκε ποτέ.

Το Νεφέλωμα του Αυγού προσφέρει μια σπάνια ευκαιρία να δοκιμαστούν οι θεωρίες της αστρικής εξέλιξης στο τέλος του σταδίου. Σε αυτή την πρώιμη φάση, το νεφέλωμα λάμπει αντανακλώντας φως από το κεντρικό του αστέρι, το οποίο διαφεύγει μέσα από ένα πολικό «μάτι» στην περιβάλλουσα σκόνη. Αυτό το φως αναδύεται από έναν σκονισμένο δίσκο που εκδιώχθηκε από την επιφάνεια του αστεριού πριν από μερικές εκατοντάδες χρόνια.

Δίδυμες δέσμες από το ετοιμοθάνατο αστέρι φωτίζουν ταχέως κινούμενους πολικούς λοβούς που διαπερνούν μια πιο αργή, παλαιότερη σειρά ομόκεντρων τόξων. Τα σχήματα και οι κινήσεις τους υποδηλώνουν βαρυτικές αλληλεπιδράσεις με ένα ή περισσότερα κρυμμένα συνοδά αστέρια, όλα θαμμένα βαθιά μέσα στον παχύ δίσκο αστρικής σκόνης.

Άστρα όπως ο Ήλιος μας αποβάλλουν τα εξωτερικά τους στρώματα καθώς εξαντλούν το καύσιμο υδρογόνου και ηλίου τους. Ο εκτεθειμένος πυρήνας θερμαίνεται τόσο πολύ που ιονίζει το περιβάλλον αέριο, δημιουργώντας τα λαμπερά κελύφη που παρατηρούνται σε πλανητικά νεφελώματα όπως τα νεφελώματα Helix, Stingray και Butterfly. Ωστόσο, το συμπαγές Νεφέλωμα του Αυγού βρίσκεται ακόμη σε μια σύντομη μεταβατική φάση – γνωστή ως προ-πλανητικό στάδιο – που διαρκεί μόνο μερικές χιλιάδες χρόνια. Αυτό το καθιστά ιδανική στιγμή για να μελετήσουμε τη διαδικασία εκτόξευσης, ενώ τα εγκληματολογικά στοιχεία παραμένουν φρέσκα.

Τα συμμετρικά μοτίβα που καταγράφηκαν από το Hubble είναι πολύ οργανωμένα για να έχουν προκύψει από μια βίαιη έκρηξη όπως μια σουπερνόβα. Αντίθετα, τα τόξα, οι λοβοί και το κεντρικό νέφος σκόνης πιθανότατα προέρχονται από μια συντονισμένη σειρά ελάχιστα κατανοητών γεγονότων ψεκασμού στον εμπλουτισμένο με άνθρακα πυρήνα του ετοιμοθάνατου αστέρα. Γηρασμένα αστέρια σαν αυτά σφυρηλάτησαν και απελευθέρωσαν τη σκόνη που τελικά έσπειρε μελλοντικά αστρικά συστήματα, όπως το δικό μας ηλιακό σύστημα, το οποίο συγχωνεύτηκε στη Γη και σε άλλους βραχώδεις πλανήτες πριν από 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια.

Πηγή: esa.int