10 πράγματα που δεν γνωρίζατε για τις γυναίκες μονομάχους

Οι αγώνες μονομάχων έχουν συνδεθεί διαχρονικά με τους άνδρες. Ωστόσο, η ιστορία αποκαλύπτει ότι υπήρξαν πράγματι και γυναίκες που πάλεψαν στις αρένες της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

Το νέο ντοκιμαντέρ «Οι βασίλισσες της μάχης: γυναίκες μονομάχοι της Ρώμης», που κάνει πρεμιέρα στο Viasat History την Πέμπτη 12 Μαρτίου στις 21:50, ακολουθεί τα ξεχασμένα τους ίχνη. Στο άρθρο που ακολουθεί, ανακαλύπτουμε συναρπαστικά στοιχεία για τις γυναίκες-πολεμίστριες που έδωσαν αιματηρές μάχες μπροστά σε χιλιάδες θεατές.

Στην Πομπηία, οι γυναίκες μονομάχοι αγωνίζονταν παρόμοια με τους άνδρες — όχι όμως στο όνομα της ισότητας. Έμπαιναν στην αρένα γυμνόστηθες, με ξίφος στο χέρι και συχνά χωρίς κράνος. Μια εικόνα που θα προκαλούσε σοκ ακόμη και σήμερα, πόσο μάλλον στο κοινό της εποχής.

Οι κοινωνικές προσδοκίες ήθελαν τις γυναίκες να ζουν μια ήσυχη, οικογενειακή και υπάκουη ζωή. Σύμφωνα με τον ερευνητή Alfonso Mañas από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ, οι γυναίκες που επιλέγονταν για να πολεμήσουν δεν ήταν απαραίτητα οι πιο δυνατές ή οι πιο ικανές, αλλά «οι πιο όμορφες».

Παρά την έμφαση στην εμφάνιση, πολλοί θεατές εντυπωσιάζονταν από τις μαχητικές τους ικανότητες. Ο ποιητής Στάτιος έγραψε χαρακτηριστικά: «Θα νόμιζε κανείς ότι μια ομάδα Αμαζόνων μάχεται στις όχθες του Τάναϊ…».

Ιστορικές πηγές αναφέρουν ότι οι γυναίκες μονομάχοι εμφανίζονται περίπου από το 59 μ.Χ. έως το 200 μ.Χ., πολεμώντας είτε μεταξύ τους, είτε εναντίον ατόμων με νανισμό ή ακόμη και ζώων. Το 200 μ.Χ., ο αυτοκράτορας Σεπτίμιος Σεβήρος απαγόρευσε τη συμμετοχή τους σε μονομαχίες, επικαλούμενος τον χλευασμό και τα άσεμνα σχόλια του κοινού κατά τη διάρκεια αθλητικών θεαμάτων.

Παρά την απαγόρευση, υπάρχουν ενδείξεις ότι σε ορισμένες περιοχές, όπως στην Όστια τον 3ο αιώνα, γυναίκες συνέχισαν να αγωνίζονται.

Στις μονομαχίες μπορούσαν να συμμετέχουν τόσο γυναίκες χαμηλής όσο και υψηλής κοινωνικής τάξης. Ωστόσο, με την απόφασή τους αυτή έχαναν τίτλους και κοινωνικό κύρος, κατατασσόμενες σε άτιμες και ευτελείς — την ίδια κοινωνική κατηγορία με ηθοποιούς και ιερόδουλες.

Πολλές γυναίκες μονομάχοι αντιμετωπίζονταν ως κοινωνικά περιθωριοποιημένες, ιδιαίτερα από άνδρες που τις κατηγορούσαν ότι διαφθείρουν τα ήθη, φτάνοντας ακόμη και στο σημείο να τους απαγορεύουν τον γάμο.

Παρότι οι μάχες τους — δημόσιες ή ιδιωτικές — ήταν εξαιρετικά σκληρές και επικίνδυνες, σπάνια κατέληγαν σε θάνατο. Συχνά επρόκειτο για θεάματα με τροποποιημένους κανόνες, που σε ορισμένες περιπτώσεις ολοκληρώνονταν ισόπαλα.

Το 1996, στην οδό Dover στο Λονδίνο, ανακαλύφθηκε ένας γυναικείος σκελετός σε ταφικό λάκκο, ο οποίος ανακοινώθηκε επίσημα το 2000. Βρέθηκε περιτριγυρισμένος από σύμβολα και εξοπλισμό μονομάχου, γεγονός που οδήγησε ορισμένους ειδικούς να υποθέσουν ότι πρόκειται για σπάνια ταφή γυναίκας μονομάχου. Ωστόσο, οι απόψεις παραμένουν διχασμένες. Η ιστορικός Mary Beard έχει δηλώσει ότι τα στοιχεία για αυτή την ταύτιση «φαίνονται αδύναμα».

Το σημαντικότερο εύρημα που σχετίζεται με γυναίκες μονομάχους φυλάσσεται στο Βρετανικό Μουσείο στο Λονδίνο. Πρόκειται για μαρμάρινη ζωφόρο που βρέθηκε στη Μικρά Ασία και απεικονίζει δύο γυναίκες μαχήτριες σε έντονη σύγκρουση. Αν και θεωρείται ότι απεικονίζει τη μάχη μεταξύ της βασίλισσας των Αμαζόνων και της Αχιλλείας — της γυναικείας εκδοχής του Αχιλλέα — η επιγραφή κάνει λόγο για «missio» (τιμητική αποχώρηση/ισοπαλία), στοιχείο που υποδηλώνει ότι ήταν σεβαστές και αναγνωρισμένες μαχήτριες.

Το ντοκιμαντέρ «Οι βασίλισσες της μάχης: γυναίκες μονομάχοι της Ρώμης» κάνει πρεμιέρα στο Viasat History την Πέμπτη 12 Μαρτίου στις 21:50, με επαναλήψεις την Κυριακή 15 Μαρτίου στις 15:20 και την Κυριακή 26 Μαρτίου στις 17:45.

Το Viasat History είναι ένα ευρωπαϊκό τηλεοπτικό κανάλι, το οποίο παρέχει μια σειρά ντοκιμαντέρ που αφορούν ιστορικά γεγονότα, συμπεριλαμβανομένου του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, και εξερευνήσεις αρχαίων πολιτισμών. Το κανάλι, το οποίο ανήκει στην Viasat World Ltd., είναι διαθέσιμο στο δίκτυο της εταιρείας NOVA και στην Cosmote TV στην Ελλάδα.

Για περισσότερες πληροφορίες, ακολουθήστε το www.Facebook.com/ViasatHistoryGR