Αρχείο της ΕΡΤ: Ξεχωριστά αφιερώματα με σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό

Ξεχωριστές εκπομπές και ντοκιμαντέρ με σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό ψηφιοποίησε και παρουσιάζει το Αρχείο της ΕΡΤ από τη Δευτέρα 9 έως την Κυριακή 15 Μαρτίου 2026.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα αφιερώματα στον Κερκυραίο λογοτέχνη και διανοούμενο Κωνσταντίνο Θεοτόκη, στον σκηνοθέτη Κώστα Κουτσομύτη, στον ηθοποιό Δημήτρη Χορν, στη μοναδική Δόμνα Σαμίου, στον μουσικοσυνθέτη-στιχουργό Σταύρο Κουγιουμτζή, στον συνθέτη και δεξιοτέχνη του μπουζουκιού Γιώργο  Ζαμπέτα.

Επίσης, στο πλαίσιο του εορτασμού των 60 χρόνων της ελληνικής δημόσιας τηλεόρασης, θυμόμαστε την ημέρα που έκανε πρεμιέρα η εμβληματική παιδική σειρά μυθοπλασίας, «Το καπλάνι της βιτρίνας», στις 11 Μαρτίου 1990, ενώ «ταξιδεύουμε» στο 2006 στον Εθνικό Τελικό της Εurovision, από τον οποίο επιλέχθηκε το τραγούδι της Άννας Βίσση, που εκπροσώπησε τη χώρα μας το 2006.

Τέλος, με αφορμή την αναχώρηση του πρώτου συρμού από τη Θεσσαλονίκη για το κολαστήριο του Άουσβιτς, στις 15 Μαρτίου 1943, οι «Ιστορικοί περίπατοι» αναδεικνύουν πτυχές της ιστορίας της εβραϊκής κοινότητας της πόλης από το 1913 έως το Ολοκαύτωμα.

9 Μαρτίου 1921: Γέννηση του Δημήτρη Χορν
«Παρασκήνιο»

Για την επέτειο 105 ετών από τη γέννηση του ηθοποιού Δημήτρη Χορν, το Αρχείο της ΕΡΤ προτείνει επεισόδιο από τη σειρά ντοκιμαντέρ «Παρασκήνιο», παραγωγής 2005, αφιερωμένο στη ζωή και το έργο του  μεγάλου Έλληνα ηθοποιού. Η εκπομπή περιλαμβάνει σημαντικά αποσπάσματα από συνεντεύξεις του, αρχειακό υλικό από θεατρικές παραστάσεις και ταινίες στις οποίες πρωταγωνίστησε, φωτογραφικό υλικό,  καθώς και μαρτυρίες καλλιτεχνών και ανθρώπων που έζησαν κοντά του.

Διεύθυνση φωτογραφίας: Δημήτρης  Κορδέλας
Σκηνοθεσία: Γιώργος Σκεύας

10 Μαρτίου: Αφιέρωμα στη Δόμνα Σαμίου
«Συν και Πλην»

Η Μπήλιω Τσουκαλά, η Λένα Αρώνη και ο Ανδρέας Ροδίτης υποδέχονται στο στούντιο του «Συν και Πλην» τη μοναδική Δόμνα Σαμίου, η οποία ερμηνεύει παραδοσιακά τραγούδια με τον μοναδικό της τρόπο. Η Δόμνα Σαμίου, η οποία έφυγε από τη ζωή στις 10 Μαρτίου 2012,  μιλάει, επίσης, για τη συναυλία που παρουσίασε την προηγούμενη χρονιά (1998) στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, με αφορμή τα 70ά της γενέθλια, ενώ προβάλλονται πλάνα από αυτή τη συναυλία. Μιλάει, ακόμη, για την αγάπη που δέχεται από τον κόσμο, μοιράζεται ιστορίες από τα παραδοσιακά τραγούδια που ερμηνεύει και αναφέρεται στα ήθη και τα έθιμα της πατρίδας μας.

Σκηνοθεσία: Δημήτρης Τσίλης
Παραγωγή: 1999

10 Μαρτίου: Αφιέρωμα στον Κώστα Κουτσομύτη
«Σε χρόνο TV»

Συμπληρώνονται, φέτος, 10 χρόνια από τον θάνατο του σκηνοθέτη Κώστα Κουτσομύτη, ο οποίος έγυγε από τη ζωή στις  10 Μαρτίου 2016. Η εκπομπή με τη Μάριον Μιχελιδάκη «Σε χρόνο TV» φιλοξένησε το 2007 τον σημαντικό δημιουργό και παρουσίασε το έργο του στην ελληνική τηλεόραση. Ο Κώστας Κουτσομύτης, ο οποίος  μετέφερε στη μικρή οθόνη περισσότερα από δέκα μυθιστορήματα, υιοθετώντας την κινηματογραφική γλώσσα, μιλάει για τη «συνταγή» δημιουργίας επιτυχημένων τηλεοπτικών παραγωγών. Αναφέρεται, ακόμη, στο ξεκίνημά του ως βοηθού σκηνοθέτη πλάι στον Ερρίκο Ανδρέου στη Φίνος Φιλμ.
Καλεσμένοι στην εκπομπή άνθρωποι του χώρου, που συνεργάστηκαν μαζί του, όπως ο συγγραφέας Κώστας Μουρσελάς, οι ηθοποιοί Πέγκυ Τρικαλιώτη, Φίλιππος Σοφιανός και άλλοι, μιλούν  για τη συνεργασία τους με τον Κώστα Κουτσομύτη σε θρυλικές σειρές στη δημόσια και στην ιδιωτική τηλεόραση, που άφησαν εποχή: «Ο παράξενος ταξιδιώτης» (1972), «Εκείνος κι… Εκείνος» (1990), «Καπνισμένος ουρανός» (1985), «Η εκτέλεση» (1993), «Βαμμένα κόκκινα μαλλιά» (1992), «Πρόβα νυφικού» (1995). Μεταδίδονται, επίσης, αποσπάσματα από τα σίριαλ βασισμένα στη νεοελληνική λογοτεχνία, τα οποία γνώρισαν τεράστια επιτυχία: «Κίτρινος φάκελος» (1990) του Μ. Καραγάτση, «Η αγάπη άργησε μια μέρα» (1997) της Λιλής Ζωγράφου, «Τα παιδιά της Νιόβης» (2004) του Τάκη Αθανασιάδη «Και ύστερα ήρθαν οι μέλισσες» (2000) του Γιάννη Ξανθούλη.

Επιμέλεια εκπομπής: Μάριον Μιχελιδάκη
Σκηνοθεσία: Πάρις Ποντίκας

10 Μαρτίου 1992: Θάνατος του Γιώργου Ζαμπέτα
«Μουσική κιβωτός»

Η Μαλβίνα Κάραλη φιλοξενεί στην ΕΡΤ2 τον συνθέτη, τραγουδιστή και δεξιοτέχνη του μπουζουκιού Γιώργο  Ζαμπέτα, ο οποίος μοιράζεται αναμνήσεις από την πορεία του στη μουσική, από τα παιδικά του χρόνια μέχρι τη μεγάλη καριέρα του. Μιλάει για το μουσικό του όραμα, τις συνεργασίες του και τη μουσική που έγραψε για περισσότερες από 200 ταινίες. Στην εκπομπή ακούγονται πολλά τραγούδια του από τους  Αγγελική Γαΐτη, Δούκισσα, Νίκο  Νομικό κ.ά., ενώ ο ίδιος ο Ζαμπέτας ερμηνεύει τη μεγάλη επιτυχία του «Ο μαθητής».

Σκηνοθεσία: Μεγακλής Βιντιάδης
Παραγωγή: 1989

Το αφιέρωμα θα αναρτηθεί στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook (www.facebook.com/ERTarchive)

11 Μαρτίου 1990: «Το καπλάνι της βιτρίνας» κάνει πρεμιέρα στην ΕΡΤ

Με αφορμή τον εορτασμό των 60 χρόνων της ελληνικής δημόσιας τηλεόρασης το 2026, θυμόμαστε την ημέρα που πρωτοπροβλήθηκε ηεμβληματική παιδική σειρά μυθοπλασίας, μέσα από το ένατο (9ο), προτελευταίο επεισόδιο. Στο ένατο επεισόδιο της σειράς, παραγωγή 1990, παρακολουθούμε την κορύφωση της πλοκής, εν μέσω της Δικτατορίας της 4ης Αυγούστου 1936. Το επεισόδιο ξεκινά με τη σχολική γιορτή υπέρ του καθεστώτος της 4ης Αυγούστου, όπου νεαροί μαθητές-φαλαγγίτες, ανάμεσά τους και η Μυρτώ, παρελαύνουν και παρουσιάζουν ποιήματα και σκετς που εξυμνούν το καθεστώς. Στο σπίτι, η Μυρτώ αποκαλύπτει στη Μέλια ότι έχει πει στον αρχηγό της Φάλαγγάς της για τον Νίκο, ενώ ολόκληρη η οικογένεια αναστατώνεται όταν συνειδητοποιούν πως κατασκοπεύουν το σπίτι τους. Η αστυνομία κάνει έρευνα στο σπίτι των κοριτσιών και «σκοτώνουν» το καπλάνι, αναζητώντας τα μηνύματα του Νίκου.

Σκηνοθεσία-σενάριο-μοντάζ: Πέτρος Λύκας
Διεύθυνση παραγωγής Στ. Αγοραστάκης
Σχεδιασμός παραγωγής: Ν. Πιλάβιος, Χρ. Δημόπουλος
Σκηνικά-κοστούμια: Τάσος Ζωγράφος
Ηθοποιοί: Νίκος Παπαχρήστος (παππούς), Θάλεια Αργυρίου (Σταματίνα),  Βαγγέλης Ζερβόπουλος (πατέρας), Ευαγγελία Σέχα (μητέρα), οι μικρές Νιόβη Αγγελίδου (Μέλια) και Κορίνα Καραγιαννάκου (Μυρτώ)

12 Μαρτίου: Θάνατος του συνθέτη Σταύρου Κουγιουμτζή
«Οι νότες και τα λόγια»

Φιλοξενούμενος της εκπομπής της 19ης Ιανουαρίου 1989, που παρουσιάζει η Μαλβίνα Κάραλη, ήταν ο μουσικοσυνθέτης και στιχουργός Σταύρος Κουγιουμτζής, ο οποίος έφυγε από τη ζωή στις 12 Μαρτίου 2005. Ο Σταύρος Κουγιουμτζής μιλάει για την πορεία του ελληνικού τραγουδιού, σχολιάζει τη νέα πραγματικότητα και την εμπορευματοποίηση που επικρατεί στον χώρο της μουσικής.  Ακόμη, θυμάται και τη συμμετοχή του στο Φεστιβάλ Τραγουδιού του ΕΙΡ το 1961, με το πρώτο του τραγούδι «Το περιστεράκι», με τη Ζωίτσα Κουρούκλη. Στην εκπομπή εμφανίζεται, επίσης, ο ποιητής Ντίνος Χριστιανόπουλος, ο οποίος μιλάει για τη σχέση του με τον Κουγιουμτζή και τα τραγούδια του. Κατά τη διάρκεια της εκπομπής ακούγονται αντιπροσωπευτικά τραγούδια του Σταύρου Κουγιουμτζή απ’ όλη τη δισκογραφική πορεία του. Τραγουδούν οι Μαρία Δημητριάδη, Βάσια Ζήλου, Αιμιλία Κουγιουμτζή, Κώστας Σμοκοβίτης και Σταύρος Σακκάτος

Σκηνοθεσία: Σταύρος Ζερβάκης

13 Μαρτίου 1872
Γέννηση του πεζογράφου Κωνσταντίνου Θεοτόκη
«Τα λόγια της πόλης» – «Κέρκυρα, Κωνσταντίνος Θεοτόκης»

Στο συγκεκριμένο επεισόδιο της σειράς ντοκιμαντέρ «Τα λόγια της πόλης» του Γιάννη Σμαραγδή, παραγωγής 1990, παρουσιάζεται η Κέρκυρα και ο Κερκυραίος λογοτέχνης και διανοούμενος, εκπρόσωπος της Επτανησιακής Σχολής, Κωνσταντίνος Θεοτόκης, μέσα από το ρεαλιστικό και ηθογραφικό του μυθιστόρημα «Οι σκλάβοι στα δεσμά τους». Ο Γρηγόρης Βαλτινός και η Μάγια Λυμπεροπούλου διαβάζουν αποσπάσματα που σκιαγραφούν τους ήρωες του μυθιστορήματος του Θεοτόκη, ενώ με τον φακό της εκπομπής περιηγούμαστε  στην παλιά πόλη της Κέρκυρας.

Σενάριο-σκηνοθεσία: Γιώργος Καλογιάννης
Μουσική: Ελένη Καραΐνδρου

14 Μαρτίου 2006: Εθνικός Τελικός Eurovision
«Feel the Party»

Ο Εθνικός Τελικός της Εurovision από τον οποίο επιλέχθηκε το τραγούδι της Άννας Βίσση, που εκπροσώπησε τη χώρα μας το 2006 στην Eurovision, στην Αθήνα. Ο τελικός πραγματοποιήθηκε στο νυχτερινό κέντρο «Βοτανικός» με τίτλο «Feel the Party», σε παρουσίαση του Γιώργου Καπουτζίδη και της Ζέτας Μακρυπούλια. Ο Εθνικός Τελικός αρχίζει με απόσπασμα από τη Eurovision του 1974 και τη Μαρινέλλα να ερμηνεύει το «Κρασί, θάλασσα και τ’ αγόρι μου», ο Γιώργος Καπουτζίδης και η Ζέτα Μακρυπούλια ανεβαίνουν στη σκηνή ντυμένοι όπως η ελληνική συμμετοχή του 1974, καλησπερίζουν τους τηλεθεατές και ανακοινώνουν πως, κατά τη διάρκεια της βραδιάς, θα επιχειρήσουν μια αναδρομή στις αγαπημένες συμμετοχές της Ελλάδας στον Διαγωνισμό. Ειδικότερα, κατά τη διάρκεια της αναδρομής, οι παρουσιαστές ντύνονται ως ελληνικές συμμετοχές του 1977, 1987, 1991, 1993, 2001, 2002 και 2003. Ακόμη, στη σκηνή ανεβαίνουν: η εκπρόσωπος της Κύπρου στον Διαγωνισμό του 2006, Ανέτ Αρτάνι, η εκπρόσωπος της Τουρκίας, Sibel Tüzün, ο εκπρόσωπος της Ρουμανίας, Mihai Trăistariu, η Christine Guldbrandsen, εκπρόσωπος της Νορβηγίας.
Στο διαγωνιστικό μέρος του Εθνικού Τελικού, η Άννα Βίσση ανεβαίνει στη σκηνή και ερμηνεύει τα τέσσερα υποψήφια τραγούδια: «A Beautiful Night», «Who Cares About Love», «Welcome to the Party», «Everything». Στο τελευταίο μέρος της εκπομπής, ο πρόεδρος της επιτροπής, Μίμης Πλέσσας, ανεβαίνει στη σκηνή και ανακοινώνει ότι το νικητήριο τραγούδι είναι το «Everything» και η Άννα Βίσση το ερμηνεύει ακόμη μια φορά.

Σκηνοθεσία: Χρήστος Φασόης
Παρουσίαση: Γιώργος Καπουτζίδης, Ζέτα Μακρυπούλια

15 Μαρτίου: Θάνατος του συγγραφέα Παντελή Πρεβελάκη
«Εποχές και Συγγραφείς»

Για τα 40 χρόνια από τον θάνατο του Παντελή Πρεβελάκη (1909-1986), το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει ντοκιμαντέρ της σειράς «Εποχές και Συγγραφείς», παραγωγής 2013, αφιερωμένο στον βραβευμένο λογοτέχνη και καθηγητή της Ιστορίας της Τέχνης στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών και διατρέχει την πορεία του συγγραφικού του έργου από το 1928, οπότε εκδίδει το πρώτο του βιβλίο, έως το τέλος της ζωής του. Εκτός από το πεζογραφικό του έργο γίνεται επίσης αναφορά στα ποιήματά του, στις μεταφράσεις του, στο δοκιμιακό και φιλολογικό του έργο. Ξεχωριστά παρουσιάζονται τα θεατρικά του έργα, κατά τα έτη 1939-1979. Η πορεία του Κρητικού συγγραφέα ολοκληρώνεται το 1985 με την οριστική μορφή του ποιητικού του έργου «Νέος Ερωτόκριτος», τμήματα του οποίου είχε μελοποιήσει ο συνθέτης Νίκος Μαμαγκάκης.

Σκηνοθεσία: Θανάσης Σαράντος
Παραγωγός: Τάσος Ψαρράς

15 Μαρτίου 1943: Αναχώρηση του πρώτου συρμού
από τη Θεσσαλονίκη για το κολαστήριο του Άουσβιτς
«Ιστορικοί περίπατοι» – «Εβραίοι της Θεσσαλονίκης»

Στο συγκεκριμένο επεισόδιο, παραγωγής 2018, η Μαριλένα Κατσίμη ταξιδεύει στη Θεσσαλονίκη και μαζί με την ιστορικό του ΑΠΘ, Μαρία Καβάλα, αναδεικνύουν πτυχές της ιστορίας της εβραϊκής κοινότητας της πόλης από το 1913 έως το Ολοκαύτωμα των Εβραίων από τους Ναζί. Μια από τις στάσεις του συγκεκριμένου «Ιστορικού Περιπάτου» γίνεται στον παλιό σιδηροδρομικό σταθμό της πόλης, όπου μιλούν για τις συνθήκες μεταφοράς των Εβραίων στα στρατόπεδα συγκέντρωσης και τη θανάτωσή τους με βιομηχανικό τρόπο. Αναφέρονται, επίσης, στην επιστροφή των αιχμαλώτων από το Άουσβιτς. Κατά τη διάρκεια της εκπομπής προβάλλεται πλούσιο φωτογραφικό και κινηματογραφικό αρχειακό υλικό. Σκηνοθεσία: Έλενα Λαλοπούλου

Παρουσίαση-επιμέλεια: Μαριλένα Κατσίμη

Το αφιέρωμα θα αναρτηθεί στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook (www.facebook.com/ERTarchive)