Το Αρχείο της ΕΡΤ υποδέχεται τον Απρίλιο με ξεχωριστά αφιερώματα

Με ξεχωριστές εκπομπές και ντοκιμαντέρ με σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό υποδέχεται τον Απρίλιο το Αρχείο της ΕΡΤ.

Ειδικότερα, από τη Δευτέρα 30 Μαρτίου έως την Κυριακή 5 Απριλίου 2026, ψηφιοποίησε και παρουσιάζει εξαιρετικά αφιερώματα στον Μανώλη Γλέζο, ο οποίος έφυγε από τη ζωή στις 30 Μαρτίου 2020, στον αξιωματικό του Πολεμικού Ναυτικού Νίκο Παππά, διοικητή του αντιτορπιλικού «Βέλος» το 1973, στη δημοσιογράφο Λιλάντα Λυκιαρδοπούλου, καθώς και στις Παγκόσμιες Ημέρες Παιδικού Βιβλίου και Αδέσποτων Ζώων.

Ακόμη, μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα αφιερώματα στην Κυριακή των Βαΐων μ’ ένα μοναδικό τηλεοπτικό ντοκουμέντο, που αναπαριστά το Θείο Πάθος και την Ανάσταση μέσα από τις συνθέσεις του σπουδαίου υμνογράφου Ρωμανού του Μελωδού, στο Σάββατο του Λαζάρου, με τα έθιμα στη Δυτική Μακεδονία, στην πρεμιέρα της σειράς «Η δασκάλα με τα χρυσά μάτια», στη συναυλία του Διονύση Σαββόπουλου στη Θεσσαλονίκη την 1η Απριλίου 1983, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου για τα 20 χρόνια της γενιάς του 1-1-4, καθώς και στο «έθιμο» της Πρωταπριλιάς.

Τα αφιερώματα αναρτώνται στον ιστότοπο της ΕΡΤ www.ert.gr/ert-arxeio/ 
καθώς και στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook
www.facebook.com/ERTarchive

30 Μαρτίου 2020: Θάνατος του Μανώλη Γλέζου
«Η ΕΤ-1 σε όλη την Ελλάδα – Απείρανθος»

Το συγκεκριμένο επεισόδιο, παραγωγής 1988, είναι αφιερωμένο στο χωριό Απείρανθος της Νάξου. Ο Μανώλης Γλέζος, πρόεδρος της κοινότητας Απειράνθου από το τέλος του 1986,  εξηγεί τους λόγους για τους οποίους εγκατέλειψε την κεντρική πολιτική σκηνή και αποφάσισε να ασχοληθεί με την τοπική αυτοδιοίκηση. Αναφέρεται στον πρωτοποριακό τρόπο με τον οποίο διοικείται το χωριό του και, συγκεκριμένα, αναφέρεται στην κατανομή των εξουσιών, στις λαϊκές συνελεύσεις, αλλά και στον ρόλο του κοινοτικού συμβουλίου, ο οποίος είναι κυρίως εκτελεστικός, στις προσπάθειες αξιοποίησης των ήπιων και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, καθώς και στην εκμετάλλευση των πλουτοπαραγωγικών πηγών της περιοχής. Παράλληλα, παρακολουθούμε πλάνα από το χωριό της Απειράνθου, την καθημερινή ζωή και τις ασχολίες των κατοίκων. Τέλος, γίνεται λόγος για τη βιβλιοθήκη του χωριού και τα μουσεία, ενώ τονίζεται η ανάγκη αξιοποίησης της πολιτισμικής κληρονομιάς και διατήρησης του κοινωνικού ιστού της κοινότητας της Απειράνθου.

Σκηνοθεσία: Τάκης Σακελλαρίου

31 Μαρτίου: Αφιέρωμα στη δημοσιογράφο Λιλάντα Λυκιαρδοπούλου
«Τελευταία πρόβα»

Η Λιλάντα Λυκιαρδοπούλου άρχισε την καριέρα της ως τραγουδίστρια του νέου κύματος και στη συνέχεια πέρασε στον δημοσιογραφικό χώρο και έδωσε θαυμάσια δείγματα δουλειάς στον Τύπο, στο ραδιόφωνο και την τηλεόραση.

Το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει την εκπομπή «Τελευταία πρόβα» αφιερωμένη στη μνήμη της δημοσιογράφου και τραγουδίστριας Λιλάντας Λυκιαρδοπούλου, η οποία έφυγε από τη ζωή στις 31 Μαρτίου 1988. Περιλαμβάνονται αποσπάσματα από τη σειρά μουσικών εκπομπών «Πρόβα» (1987-1988) με παρουσιάστρια την ίδια, από την οποία πέρασαν γνωστοί καλλιτέχνες. Εκείνη διατυπώνει σκέψεις και συναισθήματά της, μιλάει για τη ζωή της, για τους φίλους της και για τα αγαπημένα της τραγούδια, με την ίδια συχνά να συνοδεύει τους τραγουδιστές ή να ερμηνεύει η ίδια τα τραγούδια αυτά, παρέα με τους μουσικούς που φιλοξενεί στο στούντιο. Τα κείμενα που ακούγονται προέρχονται από την τελευταία της ραδιοφωνική εκπομπή, με τίτλο «Σήμερα 8», που μεταδιδόταν κάθε Δευτέρα από το Δεύτερο Πρόγραμμα.

Επιμέλεια εκπομπής: Κατερίνα Κατωτάκη
Ημερομηνία μετάδοσης: 7 Μαΐου 1988

1η Απριλίου 2006: Το «έθιμο» της Πρωταπριλιάς
Ειδησεογραφικό ρεπορτάζ

Ειδησεογραφικό ρεπορτάζ, παραγωγή 2006, σε επιμέλεια της δημοσιογράφου Βάσως Τζανακάκη για το «έθιμο» της Πρωταπριλιάς. Παρέχονται πληροφορίες για τις ρίζες του εθίμου των ψεμάτων κάθε 1η Απριλίου και επιχειρείται αναδρομή σε παλαιότερα πρωταπριλιάτικα αστεία.

Το αφιέρωμα θα αναρτηθεί στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook
(www.facebook.com/ERTarchive)

1η Απριλίου 1983: Συναυλία του Διονύση Σαββόπουλου στη Θεσσαλονίκη

Συναυλία του Διονύση Σαββόπουλου στο Παλέ Ντε Σπορ στη Θεσσαλονίκη την 1η Απριλίου 1983, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου για τα 20 χρόνια της γενιάς του 1-1-4 και των διεκδικήσεων του 15% για την Παιδεία. Η συναυλία μεταδόθηκε ζωντανά από την ΕΡΤ-1. Την τηλεοπτική παρουσίαση έκανε ο Γιώργος Παπαστεφάνου. Προηγείται της συναυλίας συζήτηση με τον Διονύση Σαββόπουλο και την εκπρόσωπο της οργανωτικής επιτροπής των εκδηλώσεων, Όλγα Τριαρίδη. Τη μουσική μπάντα του Σαββόπουλου πλαισίωναν σπουδαίοι μουσικοί, όπως ο Μηνάς Αλεξιάδης στο πιάνο, ο Βασίλης Σαλέας στο κλαρίνο, οι Χρήστος Ζέρβας και Παναγιώτης Καλατζόπουλος στο μπουζούκι και τις κιθάρες και ο Γιώργος Δεσποτίδης στο βιολί. Δίπλα στον Σαββόπουλο εμφανίζεται και η «Οπισθοδρομική Κομπανία» με την Ελευθερία Αρβανιτάκη.

Παρουσίαση: Γιώργος Παπαστεφάνου
Σκηνοθεσία: Μίκα Ζαχαροπούλου

2 Απριλίου: Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου
«Βιβλιόραμα»

Ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Νίκος Παναγιωτόπουλος μιλάει για την ανυπομονησία των παιδιών για το τέλος της σχολικής χρονιάς, που συμπίπτει με την κυκλοφορία νέων παιδικών βιβλίων. Ακολουθούν πλάνα από την παιδική θεατρική παράσταση του θεάτρου «Πόρτα», «Οδυσσεβάχ». Η Ξένια Καλογεροπούλου μιλάει στον Νίκο Παναγιωτόπουλο για το πώς εξέδωσε τη συλλογική έκδοση «Θέατρο για παιδιά: ένας πρακτικός οδηγός» μέσω του Ελληνικού Κέντρου Θεάτρου για το Παιδί και τα Νιάτα. Η συγγραφέας Αμάντα Μιχαλοπούλου μιλάει για την παιδική βιβλιοθήκη της ΕΣΤΙΑΣ.
Ο Νίκος Παναγιωτόπουλος επισκέπτεται τις εκδόσεις «Γνώση» και συνομιλεί με τον Μανώλη Μπουζάκη για τη σειρά βιβλίων που εξέδωσαν για παιδιά και νέους, με κείμενα αρχαίων, Λατίνων και κλασικών συγγραφέων. Στη συνέχεια, η Αμάντα Μιχαλοπούλου συνομιλεί με τη συγγραφέα Ευγενία Φακίνου σχετικά με το παιδικό βιβλίο και τις αρετές που πρέπει να διέπουν τον συγγραφέα που απευθύνεται σε παιδιά.

Σκηνοθεσία: Δημήτρης Βερνίκος
Παραγωγή 1992

3 Απριλίου 1979: Πρεμιέρα της σειράς «Η δασκάλα με τα χρυσά μάτια»
«Το σήριαλ των σήριαλ»

«Το σήριαλ των σήριαλ» με τη Ρένα Θεολογίδου αφιερώνει το συγκεκριμένο επεισόδιο στη σειρά «Η δασκάλα με τα χρυσά μάτια», η οποία μεταδόθηκε από την ΕΡΤ το 1979 και είναι βασισμένη στο ομότιτλο μυθιστόρημα του Στράτη Μυριβήλη. Η σειρά, σε σενάριο Μαργαρίτας Λυμπεράκη και σκηνοθεσία Κώστα Αριστόπουλου, αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες τηλεοπτικές επιτυχίες της ΕΡΤ και στέκεται μοναδική μέσα στην τηλεοπτική μας ιστορία.

Ο σκηνοθέτης Κώστας Αριστόπουλος θυμάται πώς αποφάσισε να γυρίσει τη σειρά ύστερα από πρόταση που του απηύθυνε ο γιος του Στράτη Μυριβήλη και μιλάει για την υπόθεση και τους ήρωες που ζωντάνεψε στη μικρή οθόνη. Περιγράφει ακόμα πώς η επίσκεψή του στη Λέσβο, όπου εκτυλίσσεται η υπόθεση της σειράς, και η επαφή του με τους ντόπιους τον βοήθησαν στη δουλειά του. Δεν διστάζει να κάνει την αυτοκριτική του για τα λάθη που έκανε αλλά και να εκφράσει την ικανοποίησή του για τη δημιουργία της σειράς. Κατά τη διάρκεια της εκπομπής προβάλλονται χαρακτηριστικά αποσπάσματα από την αγαπημένη σειρά, στην οποία πρωταγωνιστούν σημαντικοί ηθοποιοί, όπως οι Κάτια Δανδουλάκη (Σαπφώ), Γιάννης Φέρτης (Λεωνής), Νικήτας Τσακίρογλου (Βρανάς), Ειρήνη Ιγγλέση (Αδριανή), Μαρία Μαρμαρινού (Σπανού), Τάνια Τσανακλίδου (Λούλου), κ.ά.

Σκηνοθεσία: Στέλιος Ράλλης
Επιμέλεια-παρουσίαση: Ρένα Θεολογίδου
Παραγωγή 1991

4 Απριλίου 2026: Σάββατο του Λαζάρου
«Η ΕΡΤ στη Βόρειο Ελλάδα» – Λαζαρίνες της Μακεδονίας 

Ο φακός της εκπομπής «Η ΕΡΤ στη Βόρειο Ελλάδα» καταγράφει τα έθιμα στη Δυτική Μακεδονία και ειδικότερα στο χωριό Αιανή της περιφέρειας Κοζάνης, ανήμερα του Σαββάτου του Λαζάρου.

Εκεί, όπως και σε άλλα χωριά της Μακεδονίας, κορίτσια από κάθε γειτονιά συγκροτούν παρέες, και ντυμένες με τις τοπικές φορεσιές τραγουδούν και χορεύουν σκοπούς της περιοχής τους, όπως είναι το «Τσιντσιρό γαϊτάνι», ο «Τρανός χορός» και άλλοι. Στη συνέχεια, ντόπιες γυναίκες, μιλούν για το εθιμοτυπικό που τηρούνταν προσεκτικά κάθε χρόνο και αναπολούν την εποχή που ήταν κι οι ίδιες νέες και έβγαιναν να πουν τα κάλαντα του Λαζάρου.

Σκηνοθεσία: Φώτος Λαμπρινός
Παραγωγή: 1982

4 Απριλίου: Παγκόσμια Ημέρα Αδέσποτων Ζώων
«Ντουμπλ φας – Τα αδέσποτα ζώα»

Εκπομπή,  παραγωγής 1996, που επιμελείται και παρουσιάζει ο Άρης Μαλανδράκης, μέσα από την οποία, επιλέγοντας και αξιοποιώντας ταινίες του ελληνικού κινηματογράφου, προσεγγίζονται ποικίλα κοινωνικά θέματα και ο τρόπος με τον οποίο αυτά αναπαρίστανται στο σινεμά.
Στο συγκεκριμένο επεισόδιο παρουσιάζεται το θέμα των αδέσποτων ζώων -και συγκεκριμένα των σκύλων- μέσα από αποσπάσματα ελληνικών ταινιών, κυρίως της δεκαετίας του 1960, αλλά και μέσα από τη συμβολή και τον ιδιαίτερο σχολιασμό του συγγραφέα και ακτιβιστή για τα δικαιώματα των ζώων, Χρόνη Μίσσιου.

Παρουσίαση-επιμέλεια: Άρης Μαλανδράκης
Σκηνοθετική επιμέλεια: Μένης Θεοδωρίδης

5 Απριλίου 2013:
Θάνατος του αξιωματικού του Πολεμικού Ναυτικού Νίκου Παππά
«Ριμέικ» – «Βέλος, μια ιστορία Αντίστασης»

Σε αυτό το επεισόδιο της σειράς «Ριμέικ», παραγωγής 2000, παρουσιάζεται το χρονικό της ανταρσίας του αντιτορπιλικού «Βέλος» τον Μάιο του 1973, η αντιδικτατορική πράξη που έμεινε στην ιστορία. Ο ναύαρχος ε.α. Νίκος Παππάς, διοικητής του αντιτορπιλικού «Βέλος» το 1973, μαζί με άλλους αξιωματικούς-μέλη του πληρώματος (Ηρακλής Προκοπάκης, πλωτάρχης ε.α., Κώστας Ματαράγκας, πλωτάρχης ε.α. και Παναγιώτης Χατζηπέτρος, πλοίαρχος ε.α.), εξιστορούν τα γεγονότα, από τη μύησή τους στο αντιδικτατορικό κίνημα που σχεδιαζόταν στις τάξεις του πολεμικού ναυτικού μέχρι την απόφαση να αναλάβουν δράση. Περιλαμβάνεται πλούσιο αρχειακό οπτικοακουστικό υλικό, μεταξύ των οποίων και σπάνια πλάνα από την άφιξη και υποδοχή των αξιωματικών στη Ρώμη.

Κείμενα-παρουσίαση: Ρένα Θεολογίδου

5 Απριλίου 2026: Κυριακή των Βαΐων
Σταύρωση, Ανάσταση – Ρωμανός ο Μελωδός και το Θείο Δράμα

Ένα μοναδικό τηλεοπτικό ντοκουμέντο, σε ιδέα και παραγωγή του Γιώργου Σγουράκη, που αναπαριστά το Θείο Πάθος και την Ανάσταση μέσα από τις συνθέσεις του σπουδαίου υμνογράφου Ρωμανού του Μελωδού, επιχειρώντας την απόδοση του ποιητικού του λόγου στη δημοτική γλώσσα. Ο μεταφραστικός σχεδιασμός είναι του ποιητή Νίκου Καρούζου. Την ενορχήστρωση των ύμνων, που βασίζεται στο «ισοκράτημα» που εκτελείται από πολλά όργανα, και τη μουσική υπογράφει ο Χριστόδουλος Χάλαρης. Στο απόσπασμα παρακολουθούμε μέρος από το κοντάκιο  του Ρωμανού Μελωδού «Ο Θρήνος του Αδάμ», που διαβάζει ο Πέτρος Φυσσούν, καθώς και το Τροπάριο «Ιδού ο Νυμφίος έρχεται», που ψάλλει ο Νίκος Ξυλούρης.

Παίζουν οι μουσικοί: Γιάννης Βασιλόπουλος πνευστά, Γιώργος Κόρος έγχορδα τοξωτά, Γιώργος Μαγκλάρας έγχορδα και Τάσος Διακογιώργης κρουστά.

Σκηνοθεσία: Γιώργος Καρυπίδης
Παραγωγή 1977

Το αφιέρωμα θα αναρτηθεί στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook
(www.facebook.com/ERTarchive)