Αρχείο της ΕΡΤ: Ξεχωριστά αφιερώματα για τη Μεγάλη Εβδομάδα και το Πάσχα
Από τη Μεγάλη Δευτέρα 6 Απριλίου έως και την Κυριακή του Πάσχα 12 Απριλίου 2026, το Αρχείο της ΕΡΤ μάς μεταφέρει στην κατανυκτική ατμόσφαιρα της Μεγάλης Εβδομάδας, αλλά και στο χαρμόσυνο κλίμα της Ανάστασης και του Πάσχα, με εξαιρετικές θεματικές εκπομπές, ντοκιμαντέρ και εορταστικά προγράμματα που μας ταξιδεύουν πίσω στον χρόνο σε άλλες εποχές.
Τα αφιερώματα αναρτώνται στον ιστότοπο της ΕΡΤ www.ert.gr/ert-arxeio/
καθώς και στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook www.facebook.com/ERTarchive
6 Απριλίου 1941: Εισβολή των γερμανικών
στρατιωτικών δυνάμεων στην Ελλάδα
«Επιχείρηση Μαρίτα»
Ιστορικό ντοκιμαντέρ παραγωγής 1991, με αφορμή τα 50 χρόνια από την εισβολή των γερμανικών στρατευμάτων στην Ελλάδα, που έγινε με το συνθηματικό όνομα «Επιχείρηση Μαρίτα». Φωτίζονται το κλίμα που επικρατούσε στο ελληνικό μέτωπο και οι πρώτες εβδομάδες της Κατοχής. Το ντοκιμαντέρ παρακολουθεί χρονικά την κατάληψη όλης της Ελλάδας από τους Γερμανούς και την αλλαγή στην πολιτική διοίκηση της χώρας.
Μιλούν οι: Π. Παπαδημητρόπουλος (τηλεφωνητής Τάγματος), Ανδρέας Τσάκωνας (αντισυνταγματάρχης ε.α.), Θεόδωρος Καλλίνος (συνταγματάρχης ε.α.), Κωστής Ζαχαράκης (εθελοντής αλβανικού μετώπου), οι ιστορικοί Ιωάννης Κολιόπουλος, Αναστασία Δερβενιώτη και Detlev Vogel.
Περιλαμβάνονται προσωπικές μαρτυρίες κατοίκων των παραμεθόριων περιοχών που δέχθηκαν πρώτα τη γερμανική επίθεση, καθώς και φωτογραφικά και κινηματογραφικά ντοκουμέντα από τα γερμανικά αρχεία.
Το ντοκιμαντέρ προβλήθηκε από την ΕΤ1 στις 17 Μαΐου 1991.
Έρευνα-κείμενα: Νίκος Χειλάς
Σκηνοθεσία: Σταύρος Στρατηγάκος
7 Απριλίου: Αφιέρωμα στον λαϊκό ερμηνευτή
και συνθέτη Γρηγόρη Μπιθικώτση
«Αφιερώματα»
Μουσική εκπομπή της ΕΡΤ, που σκιαγραφεί το πορτρέτο του συνθέτη και τραγουδοποιού Γρηγόρη Μπιθικώτση, που έφυγε από τη ζωή στις 7 Απριλίου 2005.
Ο ίδιος αφηγείται πώς ήρθε σε επαφή με το λαϊκό και ρεμπέτικο τραγούδι μέσω της γνωριμίας του με τον Μάρκο Βαμβακάρη. Μιλάει για τα βιώματά του και την ενασχόλησή του με τη σύνθεση σημαντικών λαϊκών τραγουδιών που έγιναν μεγάλες επιτυχίες και προηγήθηκαν της προσωπικής πορείας του στο τραγούδι.
Στην εκπομπή εμφανίζονται, επίσης, κορυφαίοι ερμηνευτές του λαϊκού μας τραγουδιού, όπως η Καίτη Γκρέυ, η Βίκυ Μοσχολιού, η Πόλυ Πάνου και άλλοι, που μιλούν για τον Μπιθικώτση και ερμηνεύουν επιτυχίες του.
Ημερομηνία πρώτης προβολής: 11/2/1984
Σκηνοθεσία: Γιώργος Ζερβουλάκος
8 Απριλίου 1990: Θάνατος του λαϊκού συνθέτη Απόστολου Καλδάρα
Συναυλία Απόστολου Καλδάρα στον Λυκαβηττό
Το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει τη συναυλία προς τιμήν του Απόστολου Καλδάρα για τη συμπλήρωση 40 χρόνων του στο τραγούδι, που δόθηκε στο θέατρο του Λυκαβηττού στις 30 Ιουλίου του 1987 και μεταδόθηκε απευθείας από την ΕΡΤ-1.
Τη συναυλία παρουσιάζει ο ηθοποιός Κώστας Αρζόγλου.
Τραγουδούν οι: Βίκυ Μοσχολιού, Δημήτρης Μητροπάνος, Κώστας Καράλης, Βάσια Ζήλου, Άντρυ Κωνσταντίνου, Αργύρης Κούκας και ο Σταύρος Σακάτος.
Την ορχήστρα αποτελούν οι: Χρήστος Κωνσταντίνου (μπουζούκι), Μανώλης Γιωργοστάθης (μπουζούκι), Ανακρέων Παπαγεωργίου (κιθάρα), Τώνης Αγάς (κιθάρα, μπαγλαμάς), Άρης Ράιλας (μπάσο), Δημήτρης Παπαδημητρίου (ντραμς), Χρήστος Ζερμπίνος (πιάνο, συνθεσάιζερ), Γιώργος Χαλκιαδάκης (πνευστά).
Ακούγονται τραγούδια απ’ όλη την πορεία του Απόστολου Καλδάρα σε στίχους σπουδαίων δημιουργών όπως οι Χρήστος Αργυρόπουλος, Κώστας Βίρβος, Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου, Λευτέρης Παπαδόπουλος, Γιάννης Παπανικολόπουλος, Πυθαγόρας, Δημήτρης Ρήτας, Γιώργος Σαμολαδάς, Ανδρέας Χατζηνικολάου κ.ά.
Στο διάλειμμα της συναυλίας παρεμβάλλεται μαγνητοσκοπημένη συνέντευξη του Απόστολου Καλδάρα στον Γιώργο Παπαστεφάνου.
Ημερομηνία πρώτης προβολής: 30/07/1978
Σκηνοθεσία: Στάθης Τσώνος
9 Απριλίου 2026: Μεγάλη Πέμπτη
«Παρασκήνιο» – «Μεγαλοεβδομάδα στις χαμένες πατρίδες»
Για τον εορτασμό της Μεγάλης Πέμπτης, το Αρχείο της ΕΡΤ προτείνει επεισόδιο της σειράς ντοκιμαντέρ «Παρασκήνιο», παραγωγής 1979, σε σκηνοθεσία Μάνου Ευστρατιάδη, το οποίο παρουσιάζει συνεντεύξεις γυναικών με καταγωγή από την Κωνσταντινούπολη, τον Πόντο, την Καππαδοκία και την Ιωνία, οι οποίες θυμούνται και περιγράφουν τα πασχαλινά έθιμα των περιοχών τους και τραγουδούν σχετικούς ύμνους και μελωδίες.
Σκηνοθεσία: Μάνος Ευστρατιάδης
Ρεπορτάζ: Δημήτρης Γκιώνης
10 Απριλίου 1826: Η Έξοδος του Μεσολογγίου
«365 στιγμές» – «Ο λόρδος Βύρωνας και η Έξοδος του Μεσολογγίου»
Η πτώση του Μεσολογγίου που συνέβη τη νύχτα της 10ης προς την 11η Απριλίου 1826, υπήρξε ένα από τα πιο τραγικά και τα πιο ξακουστά επεισόδια του Αγώνα του ’21, που συγκλόνισαν τον Ελληνισμό και προκάλεσαν συγκίνηση στην Ευρώπη, δίνοντας νέα ώθηση στο φιλελληνικό κίνημα.
Για τα 200 χρόνια από την Έξοδο του Μεσολογγίου (1826-2026), το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει επετειακό αφιέρωμα του 2025, που ζωντανεύει τα γεγονότα προσφέροντας ταυτόχρονα μια ανανεωμένη και εμπλουτισμένη ματιά: Η εκπομπή «365 στιγμές» με τη Σοφία Παπαϊωάννου, επιχειρεί να φωτίσει πώς το όραμα, η δράση και ο θάνατος του Άγγλου φιλέλληνα λόρδου Βύρωνα στο ηρωικό Μεσολόγγι, καθώς και η μεγαλειώδης Έξοδος του Μεσολογγίου, συνετέλεσαν στην ίδρυση του ελληνικού κράτους.
Περιλαμβάνεται συνέντευξη του ιστορικού και βιογράφου του λόρδου Βύρωνα, Ρόντρικ Μπίτον, ενώ παράλληλα, μαρτυρίες ιστορικών, ερευνητών και απόγονων των ηρώων της Εξόδου του Μεσολογγίου ξετυλίγουν πτυχές της ιστορίας του κορυφαίου αυτού γεγονότος της Ελληνικής Επανάστασης, με έμφαση στη στρατηγική θέση της πόλης του Μεσολογγίου, στην ισχυρή οχύρωση και άμυνα κατά την πολιορκία, στη σύνθεση του πληθυσμού των πολιορκημένων, στους πολεμιστές, στους φιλέλληνες που τους συνέδραμαν, στην ηρωική Μάχη της Κλείσοβας, στην πολιτική κατάσταση εκείνων των ημερών, στον λιμό και στην απόφαση της ηρωικής Εξόδου.
Η εκπομπή συναντά, ακόμη, τον γλύπτη και καθηγητή Πραξιτέλη Τζανουλίνο, ο οποίος φιλοτέχνησε την ορειχάλκινη προτομή του λόρδου Βύρωνα, στη Γενεύη, στην περίφημη Βίλα Ντιοντάτι (Villa Diodati).
Μιλούν οι Ροδάνθη-Ρόζα Φλώρου (πρόεδρος Βυρωνικής Εταιρείας Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου), Γιώργος Αποστολάκος (ξεναγός), Γιάννης Μακρής (απόγονος Δημήτρη Μακρή), Μαρία Ευθυμίου (ιστορικός), Μαρία Γυφτογιάννη (απόγονος Τασούλας Γυφτογιάννη).
Σενάριο – Παρουσίαση: Σοφία Παπαϊωάννου
Αρχισυνταξία: Σταύρος Βλάχος – Μάγια Φιλιπποπούλου
10 Απριλίου 2026: Μεγάλη Παρασκευή
«Επικράνθη»
Βυζαντινοί Ύμνοι της Μεγάλης Εβδομάδας με τον Χρόνη Αηδονίδη
Το κατανυκτικό κλίμα της Μεγάλης Εβδομάδας αποτυπώθηκε με τον τηλεοπτικό φακό της ΕΡΤ σε μοναδικές καταγραφές θρησκευτικού περιεχομένου, με τη συμμετοχή σπουδαίων προσωπικοτήτων του πολιτισμού μας. Μία απ’ αυτές είναι η απόδοση των Βυζαντινών Ύμνων της Μεγάλης Εβδομάδας με την ερμηνευτική δεινότητα του αείμνηστου Χρόνη Αηδονίδη.
Το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει το επεισόδιο της Μεγάλης Παρασκευής από την ιστορική σειρά εκπομπών της ΕΡΤ «Επικράνθη», παραγωγής 2005. Τα εγκώμια του Επιτάφιου Θρήνου της Μεγάλης Παρασκευής, «Η ζωή εν τάφω», «Αι γενεαί πάσαι (Ω γλυκύ μου έαρ)» ψάλλουν ο σημαντικός Θρακιώτης παραδοσιακός τραγουδιστής Χρόνης Αηδονίδης, ο οποίος είναι και βυζαντινός ψάλτης, η συνεργάτιδά του, επίσης ψάλτρια, Νεκταρία Καραντζή και ο διακεκριμένος ψάλτης Δημήτρης Βερύκιος.
Συγκινητικά αναγνώσματα της Μεγάλης Εβδομάδας απαγγέλλουν ο Γρηγόρης Βαλτινός και η Κοραλία Καράντη.
Ακούγεται, επίσης, ο λαϊκός θρήνος της Μεγάλης Παρασκευής «Σήμερα μαύρος ουρανός, σήμερα μαύρη μέρα», με τη μουσική εκδοχή της Θράκης, από τον Χρόνη Αηδονίδη και τη Νεκταρία Καραντζή.
Τα γυρίσματα πραγματοποιήθηκαν στην καστροπολιτεία του Μυστρά.
Σκηνοθεσία: Αλέξανδρος Μυλωνάς
11 Απριλίου: Αφιέρωμα στον συνθέτη Δημήτρη Λάγιο
«Οι νότες και τα λόγια»
Το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει εκπομπή-αφιέρωμα στον συνθέτη Δημήτρη Λάγιο (1952-1991) για τα 35 χρόνια από τον θάνατό του. Καλεσμένος της Μαλβίνας Κάραλη, σ’ αυτό το επεισόδιο της σειράς εκπομπών «Οι νότες και τα λόγια», είναι ο Δημήτρης Λάγιος.
Η εκπομπή αρχίζει με την ερμηνεία του τραγουδιού «Όμορφη και παράξενη πατρίδα», σε ποίηση Οδυσσέα Ελύτη. Ακολουθούν τα τραγούδια: «Το μωβ», «Καναρίνι», «Ο καθρέφτης», «Φύλαξε ό,τι αγαπάς», «Να κλαις πάνω στη σάρκα μου», «Μπαλάντα στους άδοξους ποιητές των αιώνων» σε ποίηση Κ. Καρυωτάκη, «Στη χώρα των ψυχών», «Πες μου πως είναι ψέματα», «Πρόβα».
Ο Δημήτρης Λάγιος, απαντώντας στις ερωτήσεις της Μαλβίνας Κάραλη, σε μια συζήτηση «χωρίς σενάριο», μιλάει για τον εαυτό του, για την έμπνευση που τον οδήγησε να γράψει συγκεκριμένα κομμάτια, αναφέρεται στους ανθρώπους που τον έχουν επηρεάσει, όπως οι δάσκαλοι της μουσικής του, ο Καρυωτάκης αλλά και ο Γρηγόρης Λαμπράκης.
Κατά τη διάρκεια της εκπομπής, επίσης, τραγούδια του Δημήτρη Λάγιου ερμηνεύουν ο Κωστής Κωνσταντάρας και η Ηλέκτρα Βάργκα.
Σκηνοθεσία: Σταύρος Ζερβάκης
11 Απριλίου 2026: Μεγάλο Σάββατο
«Κύριε των Δυνάμεων»
Το Μεγάλο Σάββατο του 1982, στις 17 Απριλίου, μεταδόθηκε από την ΕΡΤ η εκπομπή με τίτλο «Κύριε των δυνάμεων». Ο Παντελής Βούλγαρης, με διευθυντή φωτογραφίας τον Γιώργο Αρβανίτη, σκηνοθετεί το μουσικό έργο του Σταμάτη Σπανουδάκη «Κύριε των δυνάμεων». Πρόκειται για μια μουσική σύνθεση βασισμένη σε ύμνους γραμμένους ανάμεσα στον 5ο και 7ο μ.Χ. αιώνα, οι οποίοι ακούγονται κατά τη διάρκεια της Σαρακοστής και ειδικά στην Ακολουθία του Μεγάλου Αποδείπνου.
Ο δίσκος κυκλοφόρησε το 1982, με ερμηνευτές την Ελένη Βιτάλη και τον Γιάννη Κούτρα. Παρακολουθούμε τον συνθέτη με τους δύο ερμηνευτές στο στούντιο, ενώ ακούγονται τα τραγούδια με τη σειρά που εμφανίζονται και στον μουσικό δίσκο.
Σκηνοθεσία: Παντελής Βούλγαρης
Φωτογραφία: Γιώργος Αρβανίτης
12 Απριλίου 2026: Κυριακή του Πάσχα
«Το αλάτι της γης» – Πασχαλινό γλέντι στα Μέγαρα
Στο συγκεκριμένο επεισόδιο, ο Λάμπρος Λιάβας μάς προσκαλεί σ’ ένα παραδοσιακό πασχαλινό γλέντι, με γιορταστικά τραγούδια μουσικές και χορούς από τον Μωριά, τη Ρούμελη, την Ήπειρο, τη Μακεδονία, τη Θράκη, το Αιγαίο και τη Μικρά Ασία.
Αρχικά, ακούμε τα «Ρουσάλια», τα πασχαλινά κάλαντα από τα Μέγαρα της Αττικής. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στους πασχαλινούς χορούς και στο έθιμο της «τράτας» στα Μέγαρα και στη Σαλαμίνα, με τις γυναίκες να τραγουδούν και να χορεύουν με τις εντυπωσιακές γιορτινές φορεσιές.
Ο δεξιοτέχνης του κλαρίνου Δημήτρης Κώτσικας με την κομπανία του και ο δεξιοτέχνης του βιολιού Νίκος Οικονομίδης με την τραγουδίστρια Κυριακή Σπανού και τους μουσικούς τους συνεργάτες παρουσιάζουν παραδοσιακά τραγούδια απ’ όλη την Ελλάδα.
Συμμετέχουν οι τραγουδιστές Βασίλης Κολοβός, Ηλίας Γάκος, Δημήτρης Ηλίας και Κατερίνα Ρήγα.
Χορεύουν και τραγουδούν μέλη του Λυκείου των Ελληνίδων Σαλαμίνας, με δάσκαλο τον Γλαύκο Χαρμαντά και την επιμέλεια της Νάνσυς Χαρμαντά και του Γιώργου Κώτσου, καθώς και μέλη του Λαογραφικού Συγκροτήματος Μεγάρων, με την επιμέλεια του Τζίμη Ηλία.
Ημερομηνία πρώτης προβολής: 15/04/2012
Παρουσίαση: Λάμπρος Λιάβας
Σκηνοθεσία: Γιάννης Μαράκης
12 Απριλίου 2026: Κυριακή του Πάσχα
«Τέχνη και πυροτέχνημα»
Το Αρχείο της ΕΡΤ εύχεται σε όλες και όλους «Χρόνια πολλά με υγεία» και μας ταξιδεύει πίσω στον χρόνο, στο Πάσχα του 1989, και σε ένα σόου της ΕΤ-1 με τον Σταμάτη Φασουλή, τη Μαρινέλλα, τον Γιάννη Φέρτη και την Μπήλιω Τσουκαλά!
Ο Σταμάτης Φασουλής και η Μπήλιω Τσουκαλά υποδέχονται τους τηλεθεατές με ευχές, μοιράζονται αναμνήσεις από τα παιδικά τους χρόνια και αναφέρονται στα μηνύματα της Ανάστασης.
Αμέσως μετά, παρουσιάζονται παραδοσιακά πασχαλινά τραγούδια από τη Χορωδία του Χρήστου Τσιαμούλη.
Ο Γιάννης Φέρτης ανακαλεί μνήμες από την ταινία «Από τα Ιεροσόλυμα με αγάπη» (1967) της Κλακ Φιλμ, στην οποία πρωταγωνιστούσε με την Γκέλυ Μαυροπούλου και τον Στέφανο Στρατηγό, σε σκηνοθεσία Γιώργου Παπακώστα, και περιγράφει τις δυσκολίες που συνάντησαν οι συντελεστές λόγω της επιβολής της Δικτατορίας το 1967.
Στο επόμενο μέρος της εκπομπής, η Μαρινέλλα, σ’ ένα κωμικό σκετς μαζί με τον Σταμάτη Φασουλή, ερμηνεύει μια άσημη τραγουδίστρια που επιθυμεί να κάνει καριέρα. Αμέσως μετά, τραγουδά το «Χειροκρότημα», καθώς και μερικές από τις πιο γνωστές επιτυχίες της και μιλάει για τα μελλοντικά σχέδιά της. Παρεμβάλλεται το κωμικό μέρος της εκπομπής με τη Δήμητρα Παπαδοπούλου, η οποία ερμηνεύει ένα χιουμοριστικό σκετς με τον Παύλο Χαϊκάλη.
Ημερομηνία πρώτης προβολής: 30/4/1989
Σκηνοθεσία: Βασίλης Βλαχοδημητρόπουλος
Κείμενα-παρουσίαση: Σταμάτης Φασουλής
Μαζί του η Μπήλιω Τσουκαλά
