Voyager 1: έκτακτη απενεργοποίηση οργάνου για μείωση κατανάλωσης καθώς εξασθενεί το RTG

Η NASA προχώρησε σε επείγουσα απενεργοποίηση του οργάνου LECP (Low-energy Charged Particles experiment) στο Voyager 1, σε μια προσπάθεια να μειώσει την κατανάλωση ισχύος καθώς η πυρηνική πηγή ενέργειας του διαστημοπλοίου εξασθενεί.

Η κίνηση έγινε μετά από απρόσμενη πτώση των διαθέσιμων επιπέδων ισχύος, με στόχο να αποφευχθεί η ενεργοποίηση του συστήματος προστασίας από υποτάση, το οποίο θα οδηγούσε το σκάφος να απενεργοποιεί μόνο του υποσυστήματα και θα απαιτούσε χειροκίνητη παρέμβαση από την ομάδα πτήσης.

Η ομάδα της NASA στο Jet Propulsion Laboratory περιέγραψε ότι η μείωση της ισχύος τους ανάγκασε να περιορίσουν τον αριθμό των ενεργών οργάνων πάνω στο Voyager 1. Η επιδίωξη είναι να συνεχίσει να λειτουργεί μέχρι, και αν είναι δυνατόν πέρα από, τα 50 χρόνια παρουσίας του στο διάστημα.

Το LECP είναι ένα από τα επιστημονικά όργανα που έχουν συμβάλει σημαντικά στην αποστολή. Μετρά ιόντα, ηλεκτρόνια και κοσμικές ακτίνες από το ηλιακό σύστημα και τις γύρω περιοχές. Η NASA έχει επισημάνει ότι τα δεδομένα του οργάνου ήταν κρίσιμα για την κατανόηση της δομής του διαστρικού μέσου, καθώς και για τον εντοπισμό μετώπων πίεσης και περιοχών με διαφορετική πυκνότητα σωματιδίων στον χώρο πέρα από την ηλιόσφαιρα.

Παρά τη χρησιμότητά του, το Voyager 1 αντιμετωπίζει σταδιακή μείωση της διαθέσιμης ενέργειας και η ομάδα πρέπει να επιλέγει ποια όργανα θα παραμένουν σε λειτουργία ώστε να αυξηθεί η διάρκεια ζωής του σκάφους. Η τροφοδοσία βασίζεται σε ραδιοϊσοτοπική θερμοηλεκτρική γεννήτρια (RTG), δηλαδή σε πυρηνική πηγή ισχύος που μετατρέπει τη θερμότητα από τη διάσπαση πλουτωνίου σε ηλεκτρική ενέργεια.

Κατά την εκτόξευση το 1977, το RTG παρείχε περίπου 470 watt, παρότι το Voyager 1 είχε σχεδιαστεί για αποστολή πέντε ετών. Εκτιμάται ότι η διαθέσιμη ισχύς μειώνεται κατά περίπου 4 watt κάθε χρόνο. Το Universe Today είχε εκτιμήσει το 2019 ότι το Voyager 1 διέθετε τότε κάτω από 270 watt, περίπου το 57% της αρχικής ισχύος του, γεγονός που υποδηλώνει ότι σήμερα τα διαθέσιμα επίπεδα είναι ακόμη χαμηλότερα.

Η επιπλέον πίεση στο ενεργειακό ισοζύγιο προέκυψε όταν ένας προγραμματισμένος ελιγμός περιστροφής τον Φεβρουάριο προκάλεσε ξαφνική πτώση στην ισχύ. Παρότι το συμβάν δεν ήταν προβλεπόμενο, υπήρχαν ήδη σχεδιασμένα μέτρα αντιμετώπισης για τέτοιες περιπτώσεις, στα οποία περιλαμβανόταν και η απενεργοποίηση του LECP.

Η απενεργοποίηση δεν ήταν απόλυτη. Η ομάδα άφησε ενεργό το μικρό μοτέρ του οργάνου, το οποίο καταναλώνει μόλις 0,5 watt, ώστε να είναι ευκολότερη η επανενεργοποίησή του αν κριθεί απαραίτητο. Με αυτόν τον συνδυασμό περιορισμών και στοχευμένων ενεργειών, η NASA επιχειρεί να κερδίσει χρόνο για το Voyager 1 σε μια κλιμακούμενη ενεργειακή κρίση.

Πηγή: https://www.insomnia.gr/

(Κώστας Παπαζαχαρίου, αναδημοσίευση 22/4/2026)