Η SpaceX οδεύει στο Nasdaq με τεράστιες ζημιές και ισχυρό έλεγχο από τον Musk
Λίγες ώρες μετά τις ανακοινώσεις αυξήσεων σε ΗΠΑ και Ευρώπη για τη Starlink, η SpaceX υπέβαλε τα απαραίτητα έγγραφα για δημόσια εγγραφή, με στόχο εισαγωγή τον Ιούνιο στο Nasdaq με σύμβολο SPCX, αποκαλύπτοντας ζημιές και ισχυρό έλεγχο του Elon Musk.
Η κατάθεση της αίτησης δεν περιλαμβάνει προτεινόμενη τιμή ή αρχική αποτίμηση, αν και ο στόχος τοποθετείται σε 1,5 τρισ. δολάρια ή και υψηλότερα.
Το οικονομικό προφίλ της εταιρείας είναι βαρύ σε ζημιές. Πέρυσι κατέγραψε ζημίες 4,9 δισ. δολαρίων με έσοδα 18,7 δισ. δολαρίων. Οι απώλειες διευρύνθηκαν φέτος, καθώς στο πρώτο τρίμηνο σημείωσε ζημίες 4,3 δισ. δολαρίων με έσοδα 4,7 δισ. δολαρίων.
Η δραστηριότητα χωρίζεται σε τρεις άξονες. Οι εκτοξεύσεις με τους πυραύλους Falcon και οι αποστολές αστροναυτών μαζί με τη δορυφορική επιχειρηματική δραστηριότητα παρήγαγαν πέρυσι 4,1 δισ. δολάρια εσόδων αλλά παραμένουν ζημιογόνες. Η Starlink συνεισέφερε 11,4 δισ. δολάρια. Η xAI, με την οποία η SpaceX συγχωνεύτηκε τον Φεβρουάριο, είχε πέρυσι 3,2 δισ. δολάρια έσοδα, αλλά η ταχεία ανάπτυξη μεγάλων κέντρων δεδομένων επιβάρυνε το ταμειακό κόστος στην προσπάθεια κάλυψης του ανταγωνισμού.
Η SpaceX υπέγραψε συμφωνία με την Anthropic, βάσει της οποίας θα ενοικιάζει υπολογιστική ισχύ στα δύο μεγάλα κέντρα δεδομένων της με αντάλλαγμα 1,25 δισ. δολάρια τον μήνα έως τον Μάιο του 2029. Οι συνολικές κεφαλαιουχικές δαπάνες έφτασαν τα 20,7 δισ. δολάρια, εκ των οποίων τα 12,7 δισ. από τη xAI και 8 δισ. από τις δραστηριότητες εκτόξευσης και δορυφόρων.
Ο Musk διατηρεί σφιχτό έλεγχο στη διοίκηση και την ιδιοκτησία. Κατείχε στις 1 Μαΐου το 85% της ψήφου μέσω υπερπρονομιούχων μετοχών Class B που αντιστοιχούν σε δέκα ψήφους ανά μία ψήφο των μετοχών Class A. Διαθέτει 849 εκατ. μετοχές Class A και 5,6 δισ. μετοχές Class B. Μαζί με μέλη του διοικητικού συμβουλίου και στελέχη, οι insiders κατέχουν περίπου το 20% των Class A και το 94% των Class B, αντιστοιχώντας στο 86% της συνολικής εκλογικής ισχύος, γεγονός που καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την απομάκρυνσή του από τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου.
Ως προς τις αμοιβές, ο Musk έλαβε μισθό 54.000 δολαρίων το 2025, ενώ το κύριο σκέλος είναι δύο μεγάλα πακέτα μετοχών. Τον Ιανουάριο έλαβε πακέτο 1 δισ. μετοχών Class B που κατοχυρώνονται εφόσον η εταιρεία δημιουργήσει μόνιμη ανθρώπινη αποικία στον Άρη με τουλάχιστον ένα εκατομμύριο κατοίκους και πετύχει στόχους κεφαλαιοποίησης έως τα 7,5 τρισ. δολάρια. Τον Μάρτιο εγκρίθηκαν άλλες 302,1 εκατ. μετοχές, σε αντικατάσταση παλαιότερου πακέτου της xAI, που κατοχυρώνονται με την ολοκλήρωση κέντρων δεδομένων εκτός Γης καθώς και δώδεκα στόχων κεφαλαιοποίησης έως τα 6,6 τρισ. δολάρια. Λίγους μήνες νωρίτερα, οι μέτοχοι της Tesla ενέκριναν ξεχωριστό πακέτο που θα μπορούσε να φτάσει περίπου το 1 τρισ. δολάρια με την επίτευξη φιλόδοξων στόχων, όπου ο Musk είναι επίσης διευθύνων σύμβουλος.
Το διοικητικό συμβούλιο αριθμεί οκτώ μέλη με πρόεδρο τον Musk. Συμμετέχουν η πρόεδρος της SpaceX, Gwynne Shotwell, ο Donald Harrison της Google και οι επενδυτές Antonio Gracias, Steve Jurvetson, Luke Nosek, Randy Glein και Ira Ehrenpreis. Ως ελεγχόμενη εταιρεία δεν απαιτείται πλειοψηφία ανεξάρτητων μελών, αν και η SpaceX κατατάσσει ως ανεξάρτητους τους Jurvetson, Nosek και Ehrenpreis. Η Valor Equity Partners του Gracias κατέχει 7,3%, με αξία άνω των 100 δισ. δολαρίων με βάση αναμενόμενη αποτίμηση 1,5 τρισ. δολαρίων. Η Shotwell, που έλαβε 86 εκατ. δολάρια πέρυσι κυρίως σε stock options, κατέχει 5,5 εκατ. μετοχές Class A και 7,1 εκατ. μετοχές Class B.
Οι συναλλαγές με συνδεδεμένα μέρη είναι εκτεταμένες. Το 2025 η SpaceX αγόρασε Cybertrucks από την Tesla αξίας 131 εκατ. δολαρίων στη συνιστώμενη τιμή λιανικής και προμηθεύτηκε προϊόντα αποθήκευσης ενέργειας Megapack αξίας 506 εκατ. δολαρίων. Η xAI έχει καταβάλει περίπου 731 εκατ. δολάρια στην Tesla από τις αρχές του 2024 έως τον Φεβρουάριο του 2026. Οι δύο εταιρείες συνεργάζονται στη δημιουργία εργοστασίου chip με την ονομασία Terafab και σε έργο τεχνητής νοημοσύνης με την ονομασία Macrohard, με σχέδια για περαιτέρω συνεργασίες.
Οι κρατικές δαπάνες των ΗΠΑ αντιστοιχούν περίπου στο 20% των εσόδων, με πελάτες τη NASA, το Πεντάγωνο και υπηρεσίες πληροφοριών. Η National Reconnaissance Office είναι πελάτης και συνεργάζεται με τη SpaceX για την ανάπτυξη διαβαθμισμένου δορυφορικού δικτύου.
Οι περιορισμοί διάθεσης μετοχών προβλέπουν δέσμευση 366 ημερών για τον Musk και σημαντικούς επενδυτές. Άλλοι πρώιμοι επενδυτές δεσμεύονται για 180 ημέρες, με δυνατότητα πρόωρων αποδεσμεύσεων έως 20% μετά τα πρώτα τριμηνιαία αποτελέσματα και επιπλέον 10% αν η μετοχή διατηρηθεί σε συγκεκριμένο επίπεδο πριν από την πρώτη ανακοίνωση κερδών. Υπάρχουν πρόσθετες σταδιακές αποδεσμεύσεις, ενώ ο Musk και οι insiders δεν δικαιούνται πρόωρες εκδόσεις.
Πηγή: https://www.insomnia.gr/
(Κώστας Παπαζαχαρίου, αναδημοσίευση 25/5/2026)
