Στην κορυφή αστροφυσικών και αστροναυτών η ταινία 2001 ενώ το κοινό ποντάρει σε Interstellar και Gravity
Αστροφυσικοί και αστροναύτες διαμορφώνουν μια διαφορετική και πιο αυστηρή κατάταξη των ταινιών του Hollywood για το διάστημα, αναδεικνύοντας την ακρίβεια της φυσικής πέρα από την εντύπωση του κοινού.
Οι απόψεις τους, όπως προκύπτει από όσα έχουν δημοσιεύσει τις τελευταίες δεκαετίες, αποκλίνουν από τη δημοφιλή εικόνα για το τι θεωρείται ρεαλιστικό.
Σταθερά στις πρώτες θέσεις των ειδικών βρίσκονται τα 2001: A Space Odyssey, Apollo 13, The Martian, Interstellar και Gravity. Στον αντίποδα κατατάσσονται παραγωγές όπως τα Armageddon και Star Wars. Η αξιολόγηση αφορά την επιστημονική ακρίβεια και δεν ταυτίζεται με την κινηματογραφική ποιότητα, την οποία πολλοί από τους ίδιους τους ειδικούς εξακολουθούν να εκτιμούν.
Κορυφαίο σημείο αναφοράς για τους επιστήμονες παραμένει το 2001: A Space Odyssey του Stanley Kubrick. Το φιλμ ξεχωρίζει για τη σιωπή του κενού, την ορθή απόδοση τεχνητής βαρύτητας σε περιστρεφόμενο habitat και τις ρεαλιστικές καθυστερήσεις επικοινωνίας. Ο Neil deGrasse Tyson έχει συγκρίνει αναλυτικά τις προβλέψεις της ταινίας με την πραγματική κατάσταση της εξερεύνησης το 2001 και έχει επισημάνει τόσο επιτυχίες όσο και αποκλίσεις. Η αίσθηση βραδύτητας που συχνά αντιλαμβάνεται το κοινό αντιστοιχεί στον πραγματικό ρυθμό της διαστημικής κίνησης, κάτι που οι ειδικοί θεωρούν αρετή.
Το Interstellar του Christopher Nolan έχει εδραιωθεί στη συνείδηση του κοινού ως πρότυπο ακρίβειας, κυρίως για την απεικόνιση μαύρης τρύπας. Ο Kip Thorne συνέβαλε με τις εξισώσεις που επέτρεψαν τη ρεαλιστική ιχνηλάτηση των φωτεινών ακτίνων. Ο Paul M. Sutter έχει αποδώσει βαθμολογία 9 στα 10, σημειώνοντας πως η μόνο ουσιαστική ένστασή του αφορά το σκοτεινό εσωτερικό της μαύρης τρύπας, κάτι που παραμένει ανεπιβεβαίωτο στην πράξη. Ο Tyson έχει επαινέσει τις οπτικές αποτυπώσεις σε τηλεοπτική του εμφάνιση. Τμήματα της ταινίας, όπως η κορύφωση εντός της μαύρης τρύπας, χαρακτηρίζονται από τον Thorne ως εικαστική αλλά νοητά εφικτή επιστήμη.
Το Gravity του Alfonso Cuarón αποδίδει πειστικά την εμπειρία του κενού, με σωστή απουσία ήχου στις σκηνές καταστροφής δορυφόρων και γενικά ακριβή οπτική του τροχιακού περιβάλλοντος. Αστροναύτες και φυσικοί έχουν εκφραστεί θετικά, με τον Michael J. Massimino να αναγνωρίζει μέχρι και συγκεκριμένο εργαλείο που είχε χρησιμοποιήσει σε διαστημικό περίπατο και τον Buzz Aldrin να μιλά για εντυπωσιακά εφέ. Η βασική τεχνική ένσταση αφορά την υποτιθέμενη γειτνίαση Hubble, Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού και Tiangong, που στην πραγματικότητα βρίσκονται σε διαφορετικά επίπεδα τροχιάς και σε μεγάλες αποστάσεις. Ο Cuarón έχει αναγνωρίσει ότι επέλεξε αποκλίσεις για χάρη της δραματουργίας.
Το The Martian του Ridley Scott συγκεντρώνει εξαιρετικά υψηλές βαθμολογίες. Ο Sutter το βαθμολόγησε με 10 στα 10, εκτιμώντας την αυθεντική συμπεριφορά των μηχανικών και τη μαθηματική αρτιότητα της διάσωσης. Η ταινία αποδίδει με συνέπεια το περιβάλλον του Άρη, τις χημικά εύλογες μεθόδους παραγωγής νερού και καλλιέργειας πατάτας και τις καθυστερήσεις στην επικοινωνία. Η εναρκτήρια αμμοθύελλα αποτελεί σκόπιμη απόκλιση, γεγονός που έχουν αναγνωρίσει ο Andy Weir και οι δημιουργοί.
Το Apollo 13 του Ron Howard θεωρείται από τους πιο ακριβείς κινηματογραφικούς απολογισμούς πραγματικής αποστολής. Ο ειδικός διαστήματος, Jonathan Elphic δήλωσε στο Time ότι αποτυπώνει παραδειγματικά τη μηδενική βαρύτητα και την έκρηξη. Η ακρίβεια στηρίζεται στην ιστορική τεκμηρίωση και στη συνεργασία με τη NASA και μέλη των αποστολών.
Αυξανόμενη προσοχή λαμβάνει και το Sunshine του Danny Boyle. Παρότι το αρχικό σενάριο για τον Ήλιο δεν ευθυγραμμίζεται με τη φυσική, ο Sutter του απέδωσε 6 στα 10 και εξήρε την πιστή και εντυπωσιακή ηλιακή εικόνα. Επιστημονικός σύμβουλος ήταν ο Brian Cox, ενώ ο Cillian Murphy προετοιμάστηκε επισκεπτόμενος το CERN.
Πηγή: https://www.insomnia.gr/
(Κώστας Παπαζαχαρίου, αναδημοσίευση 3/6/2026)
