Αρχείο της ΕΡΤ: Εξαιρετικά αφιερώματα με σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό

Εξαιρετικά αφιερώματα με σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό ψηφιοποίησε και παρουσιάζει το Αρχείο της ΕΡΤ από τη Δευτέρα 29 Ιουνίου έως και την Κυριακή 5 Ιουλίου 2026.

Ειδικότερα, το πρόγραμμα περιλαμβάνει αφιερώματα στον σπουδαίο υπερρεαλιστή ποιητή Νάνο Βαλαωρίτη, στον εικαστικό και πρύτανη της ΑΣΚΤ, Νίκο Κεσσανλή, στον Γιώργο Σγουράκη, παραγωγό ντοκιμαντέρ –από τους πρώτους του είδους στην ελληνική τηλεόραση– και δημιουργό της εμβληματικής σειράς «Μονόγραμμα», στον κορυφαίο δραματικό ηθοποιό Αιμίλιο Βεάκη και στους ηθοποιούς Θύμιο Καρακατσάνη, Ντίνα Κώνστα και Κατερίνα Βασιλάκου.

Ακόμη, ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν και τα αφιερώματα στο Γ΄ Φεστιβάλ Ελαφρού Τραγουδιού που διοργάνωσε το Εθνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας το καλοκαίρι του 1961, με μεγάλους νικητές της βραδιάς τον Μίκη Θεοδωράκη και τον Μάνο Χατζιδάκι, καθώς και το ντοκιμαντέρ «Τα στέκια», με θέμα την πισίνα και την κολύμβηση.

Τα αφιερώματα αναρτώνται στον ιστότοπο της ΕΡΤ www.ert.gr/ert-arxeio/ 
καθώς και στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook www.facebook.com/ERTarchive

29 Ιουνίου: Αφιέρωμα στον ηθοποιό Αιμίλιο Βεάκη«Εκπομπές που αγάπησα»

Ο Φρέντυ Γερμανός, στο συγκεκριμένο επεισόδιο της σειράς εκπομπών, θυμάται το παλαιότερο αφιέρωμα που είχε κάνει στον μεγάλο ηθοποιό, στο πλαίσιο της σειράς «Το πορτραίτο της Πέμπτης» (1976). Στο ξεκίνημα του επεισοδίου ακούγεται σύντομο ηχητικό ντοκουμέντο από την ερμηνεία του Βεάκη, που έφυγε από τη ζωή στις 29 Ιουνίου 1951, στον ρόλο του «Οιδίποδα Τυράννου». Για τον Αιμίλιο Βεάκη μιλούν οι ηθοποιοί Μαρία Αλκαίου, Νίκος Χατζίσκος, Αντιγόνη Βαλάκου, Τιτίκα Νικηφοράκη, Θάνος Κωτσόπουλος, Μάνος Κατράκης, Διονύσης Παπαγιαννόπουλος, Νίτσα Τσαγανέα, Σωτηρία Ιατρίδου, Δημήτρης Μαλαβέτας, ο παραγωγός της ταινίας «Η φωνή της καρδιάς», Φιλοποίμην Φίνος, και η σύζυγός του, Σμαράγδα Βεάκη.
Η εκπομπή πλαισιώνεται από φωτογραφικό υλικό, καθώς και κινηματογραφημένα για την εκπομπή πλάνα σε σημεία και χώρους που συνδέονται με τη ζωή και την πορεία του (στο Εθνικό Θέατρο, στην οδό Κυψέλης, όπου έζησε μέχρι τον θάνατό του). Επίσης, προβάλλονται πλάνα από την κινηματογραφική ταινία «Η φωνή της καρδιάς» και ακούγονται αποσπάσματα από το ημερολόγιο του Αιμίλιου Βεάκη (του 1941), καθώς και ποιήματα από τη συλλογή του «Τα τραγούδια της αγάπης και της ταβέρνας».

Σκηνοθετική επιμέλεια: Στέλιος Ράλλης
Διεύθυνση παραγωγής: Κατερίνα Κατωτάκη
‘Ετος παραγωγής: 1994

30 Ιουνίου: Αφιέρωμα στον ηθοποιό Θύμιο Καρακατσάνη
«Το Θέατρο της Δευτέρας: Ο ξένος»

Ο Θύμιος Καρακατσάνης, ο οποίος έφυγε από τη ζωή στις 30 Ιουνίου 2012, ταυτίστηκε με τις αριστοφανικές κωμωδίες, καθώς οι ερμηνείες του υπήρξαν χαρακτηριστικές και τον καθιέρωσαν ως αριστοφανικό ηθοποιό, ενώ στην πλούσια διαδρομή του ερμήνευσε πολλούς και διαφορετικούς ρόλους σε έργα του ελληνικού και διεθνούς ρεπερτορίου. Το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει από «Το Θέατρο της Δευτέρας» το θεατρικό έργο του Νίκου Ζακόπουλου «Ο ξένος», σε σκηνοθεσία Κώστα Κουτσομύτη, το οποίο μεταδόθηκε από την ΕΡΤ τον Οκτώβριο του 1979.
Το έργο γράφτηκε το 1968 και πρόκειται για αντιπροσωπευτικό δείγμα του ελληνικού πρωτοποριακού θεάτρου. Με αφορμή την εξωσωματική γονιμοποίηση μέσω ενός επαγγελματία «δότη», ο συγγραφέας αποπειράται να διερευνήσει τον αντίκτυπο των επιστημονικών κατακτήσεων στον συναισθηματικό κόσμο των ανθρώπων και στη μεταξύ τους συμπεριφορά. Στον πρωταγωνιστικό ρόλο εμφανίζεται ο Θύμιος Καρακατσάνης ο οποίος, σε μια ξεχωριστή ερμηνεία, ενσαρκώνει το δράμα ενός ατόμου που αγωνίζεται να διεκδικήσει την ταυτότητα του πατέρα. Λαμβάνουν, επίσης, μέρος οι ηθοποιοί: Θεανώ Ιωαννίδου (Μητέρα), Χρήστος Δαχτυλίδης (Πατέρας), Νίκος Λυκομήτρος (Άγνωστος), Σμαράγδα Σμυρναίου (Μαργαρίτα), Άκης Δρακουλινάκος (Πιερό).

Σκηνικά-κοστούμια: Γιάννης Κύρου
Διεύθυνση παραγωγής: Στέλιος Αντωνιάδης

1η Ιουλίου: Μια βουτιά στην… πισίνα«Τα στέκια»

Αφιέρωμα της σειράς ντοκιμαντέρ «Τα στέκια», παραγωγής 2019, στην πισίνα και στην κολύμβηση. Κατά τη διάρκεια της εκπομπής γίνεται μια ιστορική αναδρομή στην έννοια της πισίνας και στην ενασχόληση με την κολύμβηση, με αναφορές στην πρώτη δημόσια δεξαμενή νερού, το «Μεγάλο Λουτρό» στο σημερινό Πακιστάν, τις ιστορικές απαρχές της οργανωμένης κολύμβησης στην αρχαία Ελλάδα, αλλά και στα νεότερα χρόνια, στην Αγγλία κατά τον 17ο και τον 18ο αιώνα, στην Αμερική, καθώς και στις πρώτες πισίνες που κατασκευάστηκαν στην Ελλάδα. Σχολιάζονται οι κοινωνικές αλλαγές που έφερε η χρήση της πισίνας, τα νέα πρότυπα ομορφιάς και κοινωνικής καταξίωσης. Μιλούν αθλητές και ερασιτέχνες κολυμβητές όλων των ηλικιών, Ολυμπιονίκες, προπονητές, παιδιά αλλά και παράγοντες συλλόγων των υδάτινων σπορ, της κλασικής, καλλιτεχνικής και τεχνικής κολύμβησης, της υδατοσφαίρισης και των καταδύσεων. Παράλληλα, περιηγούμαστε και σε πισίνες αναψυχής, δημόσιες και ιδιωτικές.

Σενάριο-Σκηνοθεσία: Μαρίνα Δανέζη

2 Ιουλίου 2024: Θάνατος του παραγωγού και σκηνοθέτη Γιώργου Σγουράκη«Ριμέικ» – 9ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης

Ο Γιώργος Σγουράκης, παραγωγός ντοκιμαντέρ από τους πρώτους του είδους στην ελληνική τηλεόραση, δραστηριοποιήθηκε στη δημιουργία κινηματογραφικών και τηλεοπτικών ταινιών, κυρίως πνευματικού και πολιτιστικού περιεχομένου. Στο συγκεκριμένο αφιέρωμα, μιλάει στην εκπομπή «Ριμέικ» για την αρχική ιδέα δημιουργίας της εμβληματικής σειράς της ΕΡΤ «Μονόγραμμα» και για την πολιτιστική σειρά «Εδώ γεννήθηκε η Ευρώπη» (1980), εξηγώντας την αξία τους και τον πρωτοποριακό χαρακτήρα τους για την εποχή στην οποία γεννήθηκαν. Το «Μονόγραμμα», που ξεκίνησε το 1982, περιλαμβάνει 400 αυτοβιογραφικές ταινίες των σημαντικότερων προσώπων της πνευματικής, καλλιτεχνικής και κοινωνικής ζωής του τόπου μας και υπήρξε από τις μακροβιότερες εκπομπές στην ελληνική τηλεόραση.

Έρευνα-επιμέλεια-παρουσίαση: Ρένα Θεολογίδου
Έτος παραγωγής: 2007

2 Ιουλίου 1961: Γ΄ Φεστιβάλ Ελαφρού Τραγουδιού
«Ελληνικά Επίκαιρα»

Το καλοκαίρι του 1961, το Εθνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας διοργάνωσε στο κέντρο «Αθηναία» το Γ΄ Φεστιβάλ Ελαφρού Τραγουδιού. Επρόκειτο για ένα από τα σημαντικότερα πολιτιστικά γεγονότα του καλοκαιριού, στο οποίο συμμετείχαν γνωστοί Έλληνες μουσικοσυνθέτες και ερμηνευτές και παρακολούθησε πλήθος κόσμου. Ο φακός των Επικαίρων κατέγραψε τις σημαντικότερες στιγμές της διοργάνωσης. Ανάμεσα στους καλλιτέχνες που διακρίνονται είναι οι ερμηνευτές Γιάννης Βογιατζής, Νάνα Μούσχουρη και Μαίρη Λίντα, καθώς και οι μουσικοσυνθέτες Γιώργος Κουρουπός, Μίμης Πλέσσας, Μάνος Χατζιδάκις και Μίκης Θεοδωράκης. Η Αλίκη Βουγιουκλάκη και ο Λάμπρος Κωνσταντάρας βρίσκονται ανάμεσα στους θεατές, ενώ ο Μάριος Πλωρίτης ήταν μέλος της κριτικής επιτροπής.
Στο τέλος της βραδιάς, ο γενικός διευθυντής του Εθνικού Ιδρύματος Ραδιοφωνίας, Κωστής Μπαστιάς, απονέμει το πρώτο βραβείο στον Μίκη Θεοδωράκη για το τραγούδι «Απαγωγή», που ερμήνευσε η Μαίρη Λίντα και το δεύτερο βραβείο στον Μάνο Χατζιδάκι για το τραγούδι «Το κουρασμένο παλικάρι», που ερμήνευσε η Νάνα Μούσχουρη.

Το αφιέρωμα θα αναρτηθεί στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook

3 Ιουλίου: Αφιέρωμα στην ηθοποιό Ντίνα Κώνστα
«Οπωσδήποτε την Κυριακή»

Η εκπομπή «Οπωσδήποτε την Κυριακή» με τη Βίκυ Φλέσσα φιλοξενεί την ηθοποιό Ντίνα Κώνστα, η οποία έφυγε από τη ζωή στις 3 Ιουλίου 2022, σε μια συνέντευξη για τη ζωή, την καριέρα και τις προσωπικές εμπειρίες της. Η ηθοποιός μιλάει για την απόφασή της να ασχοληθεί με το θέατρο, τις δυσκολίες των πρώτων χρόνων, τις σημαντικές συνεργασίες της και τις μεγάλες τηλεοπτικές επιτυχίες της, όπως οι σειρές «Χαίρε, Τάσο Καρατάσο», «Δις εξαμαρτείν», «Δύο ξένοι». Αναφέρεται στη δύναμη της κωμωδίας, στην έμπνευση που αντλεί από τη ζωή και στους διαφορετικούς ρόλους που έχει υποδυθεί. Παράλληλα, η Ντίνα Κώνστα μιλά για τις πολιτικές της πεποιθήσεις, την προσωπική της ζωή, την επιλογή της να μην παντρευτεί, τις απώλειες που τη σημάδεψαν και τις σκέψεις της για την κοινωνία, την τεχνολογία και τον άνθρωπο. Η συζήτηση φωτίζει την πολυδιάστατη προσωπικότητά της, την ευαισθησία αλλά και τη βαθιά μελαγχολία που, όπως η ίδια πιστεύει, αποτελεί βασικό στοιχείο της τέχνης της.

Παρουσίαση: Βίκυ Φλέσσα
Σκηνοθεσία: Γιώργος Παναγιωτόπουλος
Έτος παραγωγής: 2001

4 Ιουλίου: Αφιέρωμα στην ηθοποιό Κατερίνα Βασιλάκου«Συνεικόνες»

Απόσπασμα από το πολιτιστικό τηλεοπτικό περιοδικό «Συνεικόνες» με θέμα την παράσταση «Δόνα Ροζίτα», την οποία ανεβάζει η Κατερίνα Βασιλάκου στο Ηρώδειο, το καλοκαίρι του 1996. Ειδικότερα, η Αθηνά Καμπάκογλου επισκέπτεται το Ηρώδειο και συνομιλεί με την Κατερίνα Βασιλάκου, η οποία έφυγε από τη ζωή στις 4 Ιουλίου 2001, σχετικά με το συγκεκριμένο έργο του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα. Η Κατερίνα Βασιλάκου εκφράζει την ιδιαίτερη αγάπη της για τον μεγάλο Ισπανό συγγραφέα, καθώς και για την ηρωίδα που υποδύεται, την οποία προσεγγίζει με μεγάλη ευαισθησία και αγάπη.
Ακόμη, ο ηθοποιός Αργύρης Παυλίδης εξηγεί γιατί τα έργα του Λόρκα παραμένουν τόσο αγαπητά στους ηθοποιούς, ενώ η Φωτεινή Σαββατιανού δηλώνει ιδιαίτερα χαρούμενη που τραγουδά και ταυτόχρονα παίζει στην παράσταση. Παράλληλα, προβάλλονται αποσπάσματα από την παράσταση.

Σκηνοθεσία: Δημήτρης Καψωμένος
Ρεπορτάζ: Αθηνά Καμπάκογλου

4 Ιουλίου: Αφιέρωμα στον εικαστικό και πρύτανη της ΑΣΚΤ, Νίκο Κεσσανλή
«Ευ κατοικείν»

Απόσπασμα της ενημερωτικής σειράς, παραγωγής 1994, για την κατοικία. Ο Νίκος Κεσσανλής, ο οποίος έφυγε από τη ζωή στις 4 Ιουλίου 2004, παρουσιάζει την κατοικία όπου ζει με τη Χρύσα Ρωμανού στο Πολύδροσο, περιγράφοντας τη σχέση της με την καθημερινότητα, τα αντικείμενα και το φυσικό περιβάλλον. Αναφέρεται σε μια αντίληψη του χώρου, η οποία ξεκινά από τις βασικές ανάγκες της κατοίκησης που διαμορφώνεται μέσα από τη σωματική εμπειρία και την προσαρμογή στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του τόπου. Παράλληλα, παρουσιάζει προσωπικά αντικείμενα, συλλογές αγαπημένων αντικειμένων του, καθώς και τον κήπο του σπιτιού, προσφέροντας μια εικόνα της κατοικίας ως τόπου βιωμένης εμπειρίας και προσωπικής έκφρασης.

Σκηνοθεσία: Νίκος Γιαννόπουλος

5 Ιουλίου 1921: Γέννηση του ποιητή Νάνου Βαλαωρίτη
«Η ζωή είναι αλλού»

Το Αρχείο της ΕΡΤ, για την επέτειο 105 ετών από τη γέννηση του σημαντικού υπερρεαλιστή ποιητή, Νάνου Βαλαωρίτη, με περισσότερα από 50 χρόνια συνεχούς παρουσίας στα ελληνικά γράμματα με ποιητικές συλλογές, πεζά, δοκίμια και μεταφράσεις, προτείνει το επεισόδιο της εκπομπής «Η ζωή είναι αλλού», όπου ο ίδιος συζητάει με την Εύη Κυριακοπούλου για τη ζωή και το έργο του.

Παρουσίαση: Εύη Κυριακοπούλου
Σκηνοθεσία: Γιώργος Παναγιωτόπουλος