SpaceX: Νέα έκθεση δείχνει εμπορική αποτυχία για το Starship

Η SpaceX έχει εκτοξεύσει πλέον τον 12ο δοκιμαστικό πύραυλο Starship και είναι ο μεγαλύτερος πύραυλος που έχει δει ποτέ η ανθρωπότητα. Πρόκειται για το μεγαλύτερο και πιο ισχυρό υπερβαρέο όχημα που ο Elon Musk πιστεύει πως θα μας πάει σε όλο το ηλιακό μας σύστημα και κυρίως στον Άρη. Παράλληλα, τον ίδιο δρόμο ακολουθεί και η Blue Origin, που προσπαθεί να κατασκευάσει πάρα πολύ μεγάλους πυραύλους, ώστε να ανταγωνιστεί την SpaceX. Μια νέα έκθεση όμως, υποδηλώνει πως τα τεράστια οχήματα σαν το Starship, ενδέχεται να είναι μια μεγάλη αποτυχία.

Το Αεροδιαστημικό Κέντρο για τη Διαστημική Πολιτική και Στρατηγική δημιούργησε την εν λόγω έκθεση και σε αυτή αναφέρει πως ενώ οι πύραυλοι υπερβαρέος φορτίου προσφέρουν τη μέγιστη χωρητικότητα ωφέλιμου φορτίου, έχουν ένα σοβαρό πρόβλημα σε σχέση με τους μικρότερους πυραύλους. Η έκθεση υποστηρίζει ότι η αυξημένη χωρητικότητα πυραύλων απαιτεί μεγαλύτερο κόστος, χρόνο και επιχειρησιακή πολυπλοκότητα και ως εκ τούτου ενδέχεται να αντιμετωπίσει προκλήσεις στον τομέα των εμπορικών εκτοξεύσεων.

Είναι το μεγαλύτερο πάντα καλύτερο;

Το 2018 η SpaceX έφέρε τον Falcon Heavy, φέρνοντας επανάσταση στον κλάδο τον υπερβαρέων οχημάτων μεταφοράς φορτίου. Όμως, από τότε ο εν λόγω πύραυλος έχει πετάξει μόλις 12 φορές μεταφέροντας φορτίο. Από την άλλη, ο μικρότερος και αρκετά πιο ευέλικτος Falcon 9 έχει πραγματοποιήσει πάνω από 700 πτήσεις από το 2010, για την μεταφορά φορτίου και αποστολές, όπως η τροφοδοσία του Διεθνή Διαστημικού Σταθμού.

«Αυτό εγείρει το ερώτημα, μήπως η σχετικά χαμηλή χρήση του Falcon Heavy προμηνύει χαμηλή ζήτηση στην αγορά για μελλοντικούς πυραύλους SHL με ακόμη μεγαλύτερη ικανότητα ανύψωσης;» αναφέρει η έκθεση. Από την άλλη, το Falcon Heavy δεν έχει περισσότερο χώρο για μεταφορά, αλλά μπορεί απλά να μεταφέρει μεγαλύτερο βάρος. Αυτό σημαίνει πως δε μπορεί να μεταφέρει περισσότερους δορυφόρους για παράδειγμα, αλλά μπορεί να μεταφέρει δορυφόρους από ποιο βαριά υλικά.

Παρά λοιπόν τις εντυπωσιακές επιδόσεις του Falcon Heavy, δεν πέτυχε στην αγορά, καθώς δεν ήταν ο ανατρεπτικός παράγοντας που περίμεναν οι διαστημικές εταιρείς και οργανισμοί. Θα μπορούσε όμως να χρησιμεύσει σαν πύραυλος πύλης, για άλλα οχήματα εκτόξευσης βαρέων φορτίων.

Starship και New Glenn στο μικροσκόπιο της έκθεσης

Το αεροδιαστημικό Κέντρο αναφέρει τόσο το Starship, όσο και το New Glenn της Blue Origin, τα δύο υπερβαρέα οχήματα που δοκιμάζονται αυτή τη στιγμή, σαν παραδείγματα αυτής της τάσης. Το Starship έχει κάνει μεγαλύτερα βήματα με κάποιες μερικών επιτυχημένες εκτοξεύσεις, ενώ η Blue Origin προσπαθεί να αυξήσει το μέγεθος του New Glenn, παρά την τρομερά αποτυχημένη δοκιμή της μερικές εβδομάδες πριν.

«Όλοι αυτοί οι πάροχοι SHL προσπαθούν να επιτύχουν χαμηλότερο κόστος εκτόξευσης ανά ωφέλιμο φορτίο (π.χ. κόστος ανά κιλό) μέσω αυξημένης ανυψωτικής ικανότητας, μεγάλων εμπορευματικών φορτίων και πλήρους ή μερικής επαναχρησιμοποίησης οχήματος εκτόξευσης (LV)», αναφέρει η έκθεση. Η αυξημένη μάζα και ο όγκος του οχήματος εκτόξευσης θα μπορούσαν να δημιουργήσουν νέες ευκαιρίες στην αγορά, αλλά η οικονομική τους επιτυχία δεν είναι εγγυημένη, σύμφωνα με την έκθεση.

Το μάθημα από την αεροπορία και το Airbus A380

Αντλώντας παραδείγματα από άλλες βιομηχανίες μεταφορών, το Αεροδιαστημικό Κέντρο ονομάζει το γιγάντιο τζετ A380 της Airbus. Το τεράστιο μέγεθος του επιβατικού αεροσκάφους δεν σημείωσε εμπορική επιτυχία λόγω του υψηλότερου κόστους και των λειτουργικών περιορισμών, δίνοντας τελικά τη θέση του σε μικρότερα αλλά πιο αποδοτικά από άποψη καυσίμου αεροσκάφη.

«Αυτοί οι άλλοι τομείς δείχνουν ότι το μεγαλύτερο δεν είναι πάντα καλύτερο, καθώς η υπερβολική κλίμακα οδηγεί μερικές φορές σε πολυπλοκότητα, μειωμένη ευελιξία και συχνά μειωμένη αξιοποίηση του ωφέλιμου φορτίου», αναφέρει η έκθεση.

Η διέξοδος των Data Centers στο διάστημα

Ένα μέρος που θα μπορούσαν να είναι χρήσιμοι αυτοί οι τεράστιοι πύραυλοι, είναι στην αγορά ευρυζωνικών πυραύλων, δηλαδή πυραύλων για απελευθέρωση δορυφόρων τηλεπικοινωνιών, αλλά και εκτοξεύσεις κέντρων δεδομένων σε τροχιά, όπως θέλει να κάνει η SpaceX. Το τελευταίο όμως είναι ακόμα σε πολύ αρχικά στάδια σαν ιδέα και θα απαιτηθεί χρόνος και αρκετά χρήματα για να αναπτυχθεί κάτι τέτοιο. Αν η SpaceX καταφέρει να κάνει τα data centers στο διάστημα βιώσιμη επιλογή, τότε ίσως το Starship να αποτελέσει λύση.

Με δεδομένο πως απέχουμε πάρα πού μακριά από την κατασκευή βάσεων στον Άρη, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει κάποιο βιώσιμο πλάνο για το Starship και το New Glenn, ώστε να φανούν χρήσιμα σε μια ευρεία γκάμα υλοποιήσεων. Καλό είναι να υπάρχουν, αλλά το τεράστιο μέγεθός τους, σε συνδυασμό με το μεγάλο κόστος εκτόξευσης, ίσως να μη τα κάνει ιδανικά για οργανισμούς και εταιρείες.

Πηγή: https://techmaniacs.gr/

(Κώστας Παπαζαχαρίου, αναδημοσίευση 6/7/2026)