Με εξαιρετικά αφιερώματα υποδέχεται τον Σεπτέμβριο το Αρχείο της ΕΡΤ
Από τη Δευτέρα 31 Αυγούστου έως και την Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου 2026
Με ξεχωριστά αφιερώματα με σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό υποδέχεται τον Σεπτέμβριο το Αρχείο της ΕΡΤ από τη Δευτέρα 31 Αυγούστου έως και την Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου 2026.
Για την επέτειο μνήμης των 104 χρόνων από τη Μικρασιατική Καταστροφή, στις 31 Αυγούστου 1922, ψηφιοποίησε και παρουσιάζει ένα εξαιρετικό ιστορικό ντοκιμαντέρ, στο οποίο αυτόπτες μάρτυρες ξετυλίγουν τις αναμνήσεις τους από την πυρπόληση της πόλης. Ανάμεσά τους οι συγγραφείς Διδώ Σωτηρίου και Τάσος Αθανασιάδης, που βίωσαν τις φρικτές στιγμές της καταστροφής.
Συμπληρώνονται, φέτος, 71 χρόνια από τα «Σεπτεμβριανά» του 1955 και η εκπομπή «Μηχανή του χρόνου» καταγράφει το συγκλονιστικό χρονικό της καταστροφής.
Στις 5 Σεπτεμβρίου 2026 ανοίγει αυλαία η 90ή Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης, η οποία άνοιξε τις πύλες της στη χώρα μας, για πρώτη φορά, στις 3 Οκτωβρίου 1926. Με αφορμή τα 100 χρόνια από την πρώτη διοργάνωσή της, το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει ένα ντοκιμαντέρ, που διατρέχει σημαντικούς σταθμούς της ιστορίας της.
Επίσης, ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν τα αφιερώματα στους Αγώνες Ελληνικού Τραγουδιού, που διοργάνωσε ο Μάνος Χατζιδάκις στην Καλαμάτα, το 1991, στον μεγάλο μουσικοσυνθέτη Μίκη Θεοδωράκη, στον τραγουδιστή-συνθέτη-στιχουργό Θάνο Ανεστόπουλο, στον πολιτικό Γεώργιο-Αλέξανδρο Μαγκάκη, στον σκηνοθέτη Γρηγόρη Γρηγορίου, στον ηθοποιό Μάνο Κατράκη, καθώς και στον Γάλλο ηθοποιό Ζαν Πολ Μπελμοντό, τον οποίο ο φακός των «Επικαίρων» ακολουθεί να περιηγείται σε κεντρικούς δρόμους της Αθήνας, όπου γίνονταν τα γυρίσματα ταινίας του.
Τα αφιερώματα αναρτώνται στον ιστότοπο της ΕΡΤ
www.ert.gr/ert-arxeio/
καθώς και στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook
www.facebook.com/ERTarchive
31 Αυγούστου 1922: Μικρασιατική Καταστροφή
«Το Ρίζωμα» – «Έξοδος»
Το πέμπτο επεισόδιο της σειράς ιστορικών ντοκιμαντέρ «Το Ρίζωμα», παραγωγής 1991, αρχίζει με μια ιστορική αναδρομή στην πόλη της Σμύρνης, η οποία αποτέλεσε το εμπορικό και πνευματικό κέντρο του Μικρασιατικού Ελληνισμού. Άνδρες και γυναίκες πρόσφυγες, αυτόπτες μάρτυρες της καταστροφής, ξετυλίγουν τις αναμνήσεις τους από την πυρπόληση της πόλης.
Ανάμεσα στους αυτόπτες μάρτυρες που βίωσαν τις φρικτές στιγμές της καταστροφής συγκαταλέγονται και οι συγγραφείς Διδώ Σωτηρίου και Τάσος Αθανασιάδης. Ειδικότερα, γίνεται αναφορά στις σφαγές, στις λεηλασίες και στη μεγάλη πυρκαγιά που κατέστρεψε τη Σμύρνη, αλλά και στις πρακτικές που ακολούθησαν οι Μικρασιάτες, προκειμένου να σωθούν, κρυμμένοι σε νεκροταφεία και μεταμφιεσμένοι σε γυναίκες.
Έρευνα-σενάριο-σκηνοθεσία: Άρης Καραϊσκάκης
1η Σεπτεμβρίου 1991: Αγώνες Ελληνικού Τραγουδιού Καλαμάτας
Με αφορμή τη συμπλήρωση 35 ετών από τη διεξαγωγή των Αγώνων Ελληνικού τραγουδιού που διοργάνωσε ο Μάνος Χατζιδάκις στην Καλαμάτα, το διήμερο 31 Αυγούστου-1η Σεπτεμβρίου 1991, το Αρχείο της ΕΡΤ μάς μεταφέρει στη δεύτερη βραδιά των Μουσικών Αγώνων, κατά την οποία παρουσιάστηκαν τα 15 τραγούδια που προκρίθηκαν από τα 25 που έλαβαν μέρος την πρώτη βραδιά. Tην κριτική επιτροπή αποτελούσαν o Μάνος Χατζιδάκις, ο Διονύσης Σαββόπουλος, οΠαντελής Βούλγαρης, ο Μιχάλης Γκανάς, ο Νίκος Χουλιαράς, η Ντόρα Τσάτσου, ο πρόεδρος της ΔΕΠΑΚ, Δημήτρης Γιαννιμάρας, ο Νίκος Κυπουργός, ο οποίος ανέλαβε και την ενορχήστρωση των 25 τραγουδιών που έλαβαν μέρος, όπως επίσης ο Μίκης Θεοδωράκης και ο Γιώργος Κουρουπός. Την παρουσίαση της διοργάνωσης έκανε η ηθοποιός Δώρα Μασκλαβάνου και τη μετάδοση για την ΕΡΤ ο Γιώργος Παπαστεφάνου.
Σκηνοθεσία: Μιχάλης Μούζας
Παράλληλα, το βίντεο της Πρώτης Ημέρας των Αγώνων Ελληνικού Τραγουδιού Καλαμάτας είναι διαθέσιμο στην ιστοσελίδα του Αρχείου της ΕΡΤ: https://archive.ert.gr/id_p001247/
2 Σεπτεμβρίου 1984: Θάνατος του ηθοποιού Μάνου Κατράκη
«Εκπομπές που αγάπησα» – «Νίκος Καζαντζάκης – Μενέλαος Λουντέμης»
Απόσπασμα από την εκπομπή του Φρέντυ Γερμανού, που αντλεί υλικό από παλαιότερο επεισόδιο του «Πορτραίτου της Πέμπτης» (1976), αφιερωμένου στον Νίκο Καζαντζάκη. Ο Μάνος Κατράκης μιλάει για τον ρόλο του ως Χριστόφορου Κολόμβου στη θεατρική παράσταση που ερμήνευε εκείνη την περίοδο στο Δημοτικό θέατρο Πειραιά, αλλά και για τους άλλους ήρωες του Καζαντζάκη με τους οποίους καταπιάστηκε. Σπάνια πλάνα από τα παρασκήνια και την παράσταση καταγράφουν την προετοιμασία και τη σπουδαία ερμηνεία του κορυφαίου ηθοποιού.
Σκηνοθετική επιμέλεια: Στέλιος Ράλλης
Παραγωγή: 1994
Το αφιέρωμα θα αναρτηθεί στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook
2 Σεπτεμβρίου 2021: Θάνατος του Μίκη Θεοδωράκη
«Αυλαία» (Μέρος Β’)
Αφιέρωμα του Αρχείου της ΕΡΤ για τα πέντε χρόνια από τον θάνατο του μεγάλου μουσικοσυνθέτη Μίκη Θεοδωράκη. Ο Γιώργος Κυβέλος φιλοξενεί στη μουσική εκπομπή «Αυλαία», παραγωγής 1995, τον Μίκη Θεοδωράκη, ο οποίος αφηγείται τη ζωή του και μιλάει για το έργο του, για τη σύνθεση της μουσικής, τη λαϊκή συμφωνική μουσική και για τη σχέση του με τον συνομιλητή του, τον ελληνικό λαό. Επίσης, αναφέρεται στα έργα του «Αξιον Εστί», «Επιτάφιος», αλλά και στα έργα του για όπερα. Τα τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη που ακούγονται στην εκπομπή ερμηνεύουν οι Μαρία Φαραντούρη, Άλκηστις Πρωτοψάλτη, Μανώλης Μητσιάς, Νένα Βενετσάνου, Βασίλης Λέκκας, Αλίκη Καγιαλόγλου και η παιδική χορωδία Δημήτρη Τυπάλδου.
Διεύθυνση ορχήστρας: Μίκης Θεοδωράκης, επιμέλεια ορχήστρας: Γιάννης Ιωάννου, ενορχηστρώσεις: Γιάννης Ιωάννου, Λευτέρης Καλκάνης, σολίστ: Ντόρα Μπακοπούλου.
Επιμέλεια-παρουσίαση εκπομπής: Γιώργος Κυβέλος
Μουσικός σύμβουλος:Τάσος Φαληρέας
Σκηνοθεσία: Θάνος Χρυσοβέργης
3 Σεπτεμβρίου: Αφιέρωμα στον τραγουδιστή-συνθέτη-
στιχουργόΘάνο Ανεστόπουλο
Συναυλία του στο «Gagarin»
Μαγνητοσκοπημένη συναυλία του Θάνου Ανεστόπουλου στη μουσική σκηνή «Gagarin 205», με αφορμή τη συμπλήρωση 10 χρόνων από τον θάνατό του (3 Σεπτεμβρίου 2016). Η συναυλία πραγματοποιήθηκε στις 03/06/2011 και μεταδόθηκε από τη ζώνη προγράμματος της ΕΤ1 «Στις σκηνές της πόλης», το 2012. Ο Θάνος Ανεστόπουλος, μια από τις πιο λυρικές, εκφραστικές φωνές της εγχώριας μουσικής σκηνής, ιδρυτής και τραγουδιστής των «Διάφανων Κρίνων», παρουσιάζει στη συναυλία αυτή αποσπάσματα από την επερχόμενη solo δισκογραφική δουλειά του. Μαζί του ο Τηλέμαχος Μούσας (κιθάρες, theremin), ο Χρήστος Λιάτσος (κρουστά), η Σοφία Ευκλείδου (βιολοντσέλο) και ο Νίκος Γιούσεφ (μουσικό πριόνι). Το μουσικό set, πότε ηλεκτρικό και πότε ακουστικό, συνοδεύεται από video projections βασισμένα σε έργα ζωγραφικής του ίδιου του Θάνου Ανεστόπουλου, τα οποία αποτελούν οπτικοποίηση των τραγουδιών.
Σκηνοθεσία: Δημήτρης Τζανής
Διεύθυνση Παραγωγής: Αντώνης Παργανάς
4 Σεπτεμβρίου: Αφιέρωμα στον σκηνοθέτη Γρηγόρη Γρηγορίου
«Το σήριαλ των σήριαλ» – «Λωξάντρα»
Επεισόδιο της σειράς «Το σήριαλ των σήριαλ» αφιερωμένο στην τηλεοπτική σειρά «Λωξάντρα», παραγωγής 1980, που βασίζεται στο ομότιτλο μυθιστόρημα της Μαρίας Ιορδανίδου. Τη σκηνοθεσία υπογράφει ο Γρηγόρης Γρηγορίου, οποίος έφυγε από τη ζωή στις 4 Σεπτεμβρίου 2005 και το σενάριο ο Χρήστος Δοξαράς. Κατά τη διάρκεια της εκπομπής, η ηθοποιός Μπέτυ Βαλάση μιλάει για τον ρόλο της Λωξάντρας, έναν ρόλο που σημάδεψε την καριέρα της. Ο σκηνοθέτης Γρηγόρης Γρηγορίου θυμάται τις δυσκολίες που συνάντησε στα γυρίσματα της σειράς και εξαίρει τόσο την ερμηνεία της Μπέτυς Βαλάση όσο και τη διασκευή του σεναρίου από τον Χρήστο Δοξαρά. Επιπλέον, στο συγκεκριμένο επεισόδιο προβάλλονται εμβόλιμα αποσπάσματα από συνέντευξη της συγγραφέως του βιβλίου, Μαρίας Ιορδανίδου, το 1982, στο πλαίσιο της εκπομπής της ΕΡΤ «Μονόγραμμα», παραγωγής του Γιώργου Σγουράκη. Κατά τη διάρκεια της εκπομπής μεταδίδονται χαρακτηριστικά αποσπάσματα από τη σειρά «Λωξάντρα».
Σκηνοθεσία: Στέλιος Ράλλης
Κείμενα-Παρουσίαση: Ρένα Θεολογίδου
Έρευνα-Συντονισμός: Ντέπυ Γκολεμά
5 Σεπτεμβρίου 2011: Αφιέρωμα στον πολιτικό Γεώργιο-Αλέξανδρο Μαγκάκη
«Οι ρεπόρτερς»
Ο διακεκριμένος νομικός και πολιτικός, Γεώργιος-Αλέξανδρος Μαγκάκης, έφυγε από τη ζωή πριν από 15 χρόνια, στις 5 Σεπτεμβρίου 2011. Το Αρχείο της ΕΡΤ προτείνει τη συνέντευξη που είχε δώσει ο ίδιος ως υπουργός Δημοσίων Έργων στην κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας το 1974, στον δημοσιογράφο Χρήστο Οικονόμου για την εκπομπή «Οι ρεπόρτερς». Ο Γεώργιος Αλ. Μαγκάκης μιλάει για τον αντιδικτατορικό αγώνα και τη σημασία της εξέγερσης του Πολυτεχνείου και εκφράζει την άποψή του και τις προσδοκίες του για τη νεολαία της Ελλάδας.
Αρχισυντάκτης: Δημήτρης Λιμπερόπουλος.
Παρουσίαση: Χρήστος Οικονόμου
5 Σεπτεμβρίου 2026: Αυλαία της 90ής Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης
«Η ΕΡΤ στη Βόρειο Ελλάδα» – Από την ιστορία της ΔΕΘ, 1926-1980
Η διεθνής εμπορική έκθεση άνοιξε τις πύλες της στη χώρα μας στις 3 Οκτωβρίου 1926, οπότε πραγματοποιήθηκε η πρώτη Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης, που συμπληρώνει φέτος 100 χρόνια ιστορίας. Στη διάρκεια του αιώνα ο θεσμός «πάγωσε» και η διοργάνωση δεν πραγματοποιήθηκε εξαιτίας του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου και του Εμφυλίου που ακολούθησε, όπως και το 2020 -για πρώτη φορά μετά τον πόλεμο- η Έκθεση ακυρώθηκε εξαιτίας της πανδημίας του κορωνοϊού. Με αφορμή τη διοργάνωση της 90ής ΔΕΘ (5-13 Σεπτέμβρη 2026) και τα 100 χρόνια από την πρώτη διοργάνωσή της, το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει ένα ντοκιμαντέρ-αφιέρωμα στο πλαίσιο της σειράς «Η ΕΡΤ στη Βόρειο Ελλάδα», που διατρέχει σημαντικούς σταθμούς της ιστορίας της ΔΕΘ, από τα εγκαίνια της πρώτης Έκθεσης μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1970 – περίοδο που γνωρίζει τη μεγαλύτερη ακμή της. Για την ιδέα της ΔΕΘ και την πρώτη διοργάνωση της 3ης Οκτωβρίου 1926, που οφείλεται στον ιδρυτή της, Νικόλαο Γερμανό, μιλάει η κόρη του, Μαρία Χρηστίδου-Γερμανού. Περιλαμβάνονται, επίσης, συνεντεύξεις διοικητικών στελεχών της ΔΕΘ. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στις εκθέσεις από το 1976 και μετά, όπου τονίζεται το ενδιαφέρον της ΕΟΚ, με ξεχωριστό περίπτερο, ενόψει της ελληνικής ένταξης, καθώς και στην καθιέρωση πολιτιστικών εκδηλώσεων από το 1960 και ύστερα, του Φεστιβάλ Κινηματογράφου και του Φεστιβάλ Ελληνικού Τραγουδιού. Την ιστορία της εξέλιξης του θεσμού της ΔΕΘ πλαισιώνει πλούσιο κινηματογραφικό αρχειακό υλικό με πλάνα από τους χώρους της ΔΕΘ και στιγμιότυπα εγκαινίων μέχρι την 45η έκθεση του 1980. Περιέχεται, επίσης, απόσπασμα συνέντευξης, από το 1976, του τότε προέδρου της, Ιωάννη Βελλίδη.
Σκηνοθεσία: Ευάγγελος Σόρογκας
Παραγωγή: 1980
6 Σεπτεμβρίου 1955: Σεπτεμβριανά
«Μηχανή του χρόνου». «Οι Ρωμιοί της Κωνσταντινούπολης. Τα Σεπτεμβριανά»
Συμπληρώνονται, φέτος, 71 χρόνια από τα «Σεπτεμβριανά» του 1955, όπως έμεινε γνωστό στην ιστορία το τουρκικό πογκρόμ κατά των Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης τη νύχτα της 6ης/7ης Σεπτεμβρίου 1955. Το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει το αφιέρωμα της εκπομπής «Μηχανή του χρόνου», που καταγράφει το χρονικό της καταστροφής των ελληνικών σπιτιών, καταστημάτων, σχολείων, ιδρυμάτων, ναών και νεκροταφείων από περίπου 100 χιλιάδες Τούρκους και τις οδυνηρές συνέπειές του στην ελληνική κοινότητα.
Με μαρτυρίες Τούρκων επικεφαλής, οι οποίοι σχεδίασαν το πογκρόμ, και Ελλήνων που έζησαν τα γεγονότα, η εκπομπή εξετάζει πώς οργανώθηκε και στήθηκε η «νύχτα των κρυστάλλων της Πόλης», από το τουρκικό παρακράτος. Μεταξύ άλλων, αναλύονται η στάση της Βρετανίας και ο ρόλος της στην εμπλοκή της Τουρκίας στο κυπριακό ζήτημα, χρίζοντάς την ως ισότιμο συνομιλητή Κυπρίων και Ελλήνων, παρά το γεγονός ότι μέχρι τότε οι Τουρκοκύπριοι ζούσαν ειρηνικά με τους Ελληνοκύπριους και δεν είχαν διεκδικήσεις. Γίνεται ειδική αναφορά στην ανθελληνική πολιτική του τουρκικού Τύπου, καθώς και στην ίδρυση της Εθνικής Ένωσης Τούρκων φοιτητών στην Κωνσταντινούπολη με την επωνυμία «Η Κύπρος είναι τουρκική», το 1954.
Παρουσίαση: Χρίστος Βασιλόπουλος
Αρχισυνταξία: Δημήτρης Πετρόπουλος
Σκηνοθεσία: Δημήτρης Γιαχνής
Παραγωγή: 2016
6 Σεπτεμβρίου: Αφιέρωμα στον Γάλλο ηθοποιό Ζαν Πολ Μπελμοντό
«Ελληνικά Επίκαιρα»
Με αφορμή τη συμπλήρωση πέντε χρόνων από τον θάνατο του Γάλλου ηθοποιού Ζαν-Πολ Μπελμοντό (6 Σεπτεμβρίου 2021), το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει σύντομη ταινία των «Ελληνικών Επικαίρων», παραγωγής 1964, από την επίσκεψη του στην Ελλάδα για τα γυρίσματα της ταινίας του Ζαν Μπεκέρ, «Ελεύθερη απόδραση».
Ο φακός των «Επικαίρων» ακολουθεί τον Μπελμοντό καθώς εξέρχεται από το ξενοδοχείο «Μεγάλη Βρετανία», όπου διαμένει, και στη συνέχεια τον βλέπουμε να περιηγείται σε κεντρικούς δρόμους και καταστήματα της Αθήνας.
