Το Hubble παρουσιάζει μια εντυπωσιακή «φούσκα» γέννησης νέων άστρων
Μια νέα εντυπωσιακή από το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble παρουσιάζει ένα εκτεταμένο κοσμικό τοπίο στο Μεγάλο Νέφος του Μαγγελάνου το μεγαλύτερο από τους μικρούς γαλαξίες που περιφέρονται γύρω από τον δικό μας γαλαξία.
Σε απόσταση 160,000 ετών φωτός (σχετικά κοντά σε κοσμικές αποστάσεις) το Μεγάλο Νέφος του Μαγγελάνου προσφέρει μια κοντινή ματιά σε εξαιρετικά ενεργές περιοχές γέννησης άστρων όπως αυτή που απεικονίζεται εδώ. Το εντυπωσιακό αυτό νεφέλωμα με την ονομασία LHA 120-N44 ή απλώς N44 βρίσκεται στον αστερισμό της Δοράδος.
Το N44 κυριαρχείται από δύο χαρακτηριστικά: ένα τεράστιο κεντρικό κενό και ένα περίβλημα από πυκνό, γεμάτο σκόνη αέριο. Το κεντρικό κενό είναι μια «υπερφυσαλίδα» (superbubble) με διαστάσεις περίπου 210 επί 140 έτη φωτός. Τα λαμπερά άστρα στο κέντρο του κενού ευθύνονται για τη δημιουργία της. Μέσω των ισχυρών αστρικών ανέμων τους και των εκρηκτικών σουπερνόβα, τα άστρα αυτά απομάκρυναν μεγάλο μέρος του αερίου από το οποίο είχαν σχηματιστεί.
Καθώς τα άστρα του κεντρικού αστρικού σμήνους του N44 απομάκρυναν αυτό το αέριο το υλικό που εκδιώχθηκε συμπιέστηκε και σχημάτισε ένα περίβλημα γύρω από την υπερφυσαλίδα. Νέα άστρα σχηματίζονται μέσα σε αυτό το συμπιεσμένο κέλυφος αερίου γεγονός που καθιστά το N44 ενδιαφέρον στόχο για τους αστρονόμους που χρησιμοποιούν το νεφέλωμα για να μελετήσουν τον τρόπο σχηματισμού των άστρων σε αυτό το περιβάλλον.
Στόχος τους είναι να κατανοήσουν πόσος χρόνος απαιτείται από την κατάρρευση ψυχρών νεφών αερίου και τον σχηματισμό πυκνών συμπυκνώσεων μέχρι τη στιγμή που ξεκινά η πυρηνική σύντηξη στην καρδιά ενός νεογέννητου άστρου.
Η καταγραφή
Τα δεδομένα αυτής της εικόνας προέρχονται από ένα πρόγραμμα παρατηρήσεων στο πλαίσιο του οποίου το Hubble μελέτησε το N44 και κατέγραψε την καταγραφή των άστρων του. Οι αστρονόμοι καταλόγισαν σχεδόν μισό εκατομμύριο άστρα μέσα στο σμήνος καθώς και άλλα άστρα που βρίσκονται μπροστά από αυτό και παρεμβάλλονται στο οπτικό πεδίο. Από τα άστρα που εξετάστηκαν σχεδόν 30,000 είναι αυτό που οι αστρονόμοι αποκαλούν άστρα προ της κύριας ακολουθίας (pre-main-sequence stars) τα οποία δεν έχουν ακόμη αρχίσει να μετατρέπουν υδρογόνο σε ήλιο στους πυρήνες τους.
Οι αστρονόμοι ανακάλυψαν αυτόν τον εντυπωσιακό «θησαυρό» νεογέννητων άστρων χάρη στην υψηλή ευαισθησία και την εξαιρετική χωρική ανάλυση των οργάνων του Hubble τα οποία μπορούν να εντοπίζουν αμυδρά αντικείμενα ακόμη και μέσα σε πυκνά και πολυπληθή αστρικά σμήνη.
Το περίβλημα αερίου που περιβάλλει την υπερφυσαλίδα ενεργοποιείται από την υπεριώδη ακτινοβολία των μεγάλης μάζας άστρων με αποτέλεσμα να λάμπει και να αναδεικνύει αρκετά ξεχωριστά χαρακτηριστικά. Κάθε χαρακτηριστικό μέσα στο ευρύτερο σύμπλεγμα σχηματισμού άστρων N44 καταγράφηκε από τον αστρονόμο Καρλ Χένιζε τη δεκαετία του 1950.
Ένα από αυτά είναι μια μικρότερη φυσαλίδα καταγεγραμμένη ως N44F η οποία βρίσκεται κοντά στην επάνω δεξιά γωνία της εικόνας. Το N44F είναι μια διαστρική φυσαλίδα που έχει δημιουργηθεί από τους έντονους αστρικούς ανέμους ενός και μόνο θερμού και μεγάλης μάζας άστρου. Όπως έδειξε προηγούμενη κοντινή εικόνα του Hubble οι σφοδροί άνεμοι και η ακτινοβολία του άστρου έχουν διαμορφώσει τη γύρω φυσαλίδα και έχουν δημιουργήσει πυλώνες από αέριο και κοσμική σκόνη.
Οι ευαίσθητες παρατηρήσεις του Hubble των άστρων μικρότερης μάζας στην περιοχή αυτή ανοίγουν ένα νέο παράθυρο στη μελέτη του σχηματισμού άστρων σε περιοχές που όπως το Μεγάλο Νέφος του Μαγγελάνου ή οι γαλαξίες του πρώιμου Σύμπαντος είναι φτωχές σε στοιχεία βαρύτερα από το ήλιο.
