ERTFLIX: Αφιέρωμα «1922 – Μικρασιατική Καταστροφή»

Αυτόν τον Σεπτέμβριο, το ERTFLIX κρατά ζωντανή την ιστορική μνήμη, τιμά τις ρίζες, τις χαμένες πατρίδες, τους ανθρώπους που χάθηκαν και εκείνους που συνέχισαν να κρατούν ζωντανή την παράδοση.

Η ψηφιακή πλατφόρμα της ΕΡΤ, από τη Δευτέρα 14 Σεπτεμβρίου 2026 έως και την Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου 2026, παρουσιάζει το αφιέρωμα και την ειδική κατηγορία «1922 – Μικρασιατική Καταστροφή», που περιλαμβάνει ταινίες, ντοκιμαντέρ αλλά και μια συναυλία, μέσα από τα οποία αναδεικνύονται ο ξεριζωμός και η προσφυγιά.

Η Ρόζα της Σμύρνης / Roza of Smyrna (2016)

Σμύρνη 1922: Η Ρόζα, κόρη εύπορης οικογένειας, παντρεύεται εσπευσμένα. Αθήνα 1987: H Ρόζα ζει με την εγγονή της Μαριάννα, κουβαλώντας ένα επτασφράγιστο μυστικό που δεν θέλει να μοιραστεί με κανέναν. Το συλλεκτικό πάθος του Δημήτρη, ενός αρχιτέκτονα, τον οδηγεί στα παράλια της Μικράς Ασίας και στα χνάρια της αινιγματικής Ρόζας. Μια παλιά φωτογραφία και ένα νυφικό είναι αρκετά για να ανασυρθεί μια ερωτική ιστορία από το παρελθόν και να γεννηθεί μια καινούργια.

Σκηνοθεσία: Γιώργος Κορδέλλας Σενάριο: Χριστίνα Λαζαρίδη

Πρωταγωνιστούν: Τάσος Νούσιας, Λήδα Πρωτοψάλτη, Ευγενία Δημητροπούλου, Γιλμάζ Γκρουντά Γιούλικα Σκαφιδά, Τζεμ Ακσακάλ, Πέτρος Λαγούτης, Χάρης Εμμανουήλ, Κώστας Καζανάς, Αϊσάν Σουμερτζάν, Γιάννης Θωμάς

Ρεμπέτικο / Rembetiko (1983)

Μέσα από το Ρεμπέτικο ο Κώστας Φέρρης διασχίζει την προσφυγική Ελλάδα της Μικρασιατικής Καταστροφής και του Μεσοπολέμου, για να φτάσει μέχρι τη ναζιστική Κατοχή, τον Εμφύλιο και την Απελευθέρωση. Έχοντας ως εφόδιο τη μουσική του Σταύρου Ξαρχάκου και την ποίηση του Νίκου Γκάτσου, μέσα από τα βιώματα μιας ομάδας ξεριζωμένων μουσικών, αλλά και τις πολιτικές αναταράξεις που συγκλόνισαν τη νεότερη Ελλάδα, η ταινία πραγματεύεται τη ρεμπέτικη μνήμη ως δομικό στοιχείο της σύγχρονης πολιτιστικής κληρονομιάς.

Σκηνοθεσία: Κώστας Φέρρης Πρωταγωνιστούν: Σωτηρία Λεονάρδου, Νίκος Καλογερόπουλος, Μιχάλης Μανιάτης, Θέμις Μπαζάκα, Νίκος Δημητράτος

1922 (1978)

Οι δραματικές συνέπειες της Μικρασιατικής Καταστροφής, μέσα από τις ιστορίες τριών κεντρικών χαρακτήρων που δεν κατόρθωσαν να επιβιβαστούν στα πλοία για την Ελλάδα, αλλά σύρθηκαν στις άγονες πεδιάδες της Ανατολίας, για να υποκύψουν στην πείνα, τη δίψα και το μαχαίρι του νικητή. Το σενάριο της ταινίας βασίστηκε στο ομότιτλο μυθιστόρημα του Ηλία Βενέζη «Νούμερο 31328».

Σκηνοθεσία: Νίκος Κούνδουρος Σενάριο: Νίκος Κούνδουρος, Στρατής Καρράς

Πρωταγωνιστούν: Αντιγόνη Αμανίτου, Νίκος Κάππιος, Βασίλης Λάγγος, Μπέττυ Βαλάσση, Βάσος Ανδρονίδης, Ζαχαρίας Ρόχας, Βασίλης Κολοβός, Ελεονώρα Σταθοπούλου, Όλγα Τουρνάκη

Ο 7ος Ήλιος του Έρωτα / The Seventh Sun of Love (2001)

Ένα στιγματισμένο κορίτσι προσλαμβάνεται, ως υπηρέτρια στο αριστοκρατικό σπίτι του ταγματάρχη Αργύρη Κωνσταντακάτου. Η όμορφη Αγλαΐα υφίσταται με κάθε τρόπο την εξουσία του αφεντικού της, αλλά και γίνεται μήλον της Έριδος ανάμεσα στους υπόλοιπους εμπλεκόμενους. Ένα βουβό δράμα συντελείται στο εσωτερικό του σπιτιού με τα χρηστά ήθη και τους αυστηρούς κώδικες, καθώς η σχέση του ταγματάρχη με τη γυναίκα του, Έλενα, αποδεικνύεται ευάλωτη. Οι ισορροπίες αλλάζουν όταν ο ταγματάρχης αναγκάζεται να φύγει για το Μικρασιατικό Μέτωπο.

Σενάριο- Σκηνοθεσία: Βαγγέλης Σερντάρης

Πρωταγωνιστούν: Κατερίνα Παπαδάκη, Θοδωρής Σκούρτας, Μαρία Καβουκίδου, Χρύσανθος Παύλου, Θάλεια Αργυρίου, Χάρης Εμμανουήλ, Αναστασία Πανταζοπούλου, Μάκης Αρβανιτάκης, Νίκος Κεφαλάς, Στέφανος Γκουλιαμτζής, Παύλος Βησαρίου, Μενέλαος Χατζαράκης, Γιώργος Χασιώτης, Κώστας Παππάς, Ελένη Κασιμάτη, Γιάννης Φώσκολος, Γιώργος Φρέρης, Κατερίνα Γιαμαλή

Ελευθέριος Βενιζέλος και η Μικρασιατική Καταστροφή (2023)

Το δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ «Βενιζέλος, αγώνας για τη Μικρά Ασία» ακολουθεί τον Ελευθέριο Βενιζέλο, έναν από τους σημαντικότερους πολιτικούς της σύγχρονης Ελλάδας, ο οποίος ήρθε αντιμέτωπος με τις προκλήσεις μιας εκ των κρισιμότερων χρονικών περιόδων. Το ντοκιμαντέρ «Βενιζέλος, αγώνας για τη Μικρά Ασία» παρουσιάζει τα ιστορικά γεγονότα της δεκαετίας 1913-1923, από το τέλος των Βαλκανικών πολέμων έως την υπογραφή της Συνθήκης της Λωζάννης το 1923. Η ιστορία ξεδιπλώνεται με επίκεντρο τα σημαίνοντα ιστορικά γεγονότα του 20ού αιώνα, ενώ ο κινηματογραφικός φακός εστιάζει στα κίνητρα και την πολυεπίπεδη στρατηγική του Ελευθερίου Βενιζέλου μέσα από δραματοποιημένες σκηνές, σπάνιο αρχειακό υλικό και συνεντεύξεις ιστορικών, νομικών και πολιτικών επιστημόνων.

Παραγωγή: Ελλάδα, 2023

Σκηνοθεσία: Νίκος Νταγιαντάς

Σενάριο: Απόστολος Καρακάσης

Η Προκυμαία / The Waterfront (2022)

Το ντοκιμαντέρ ζωντανεύει τον πλούσιο πολιτισμό της Σμύρνης πριν από το 1922, όπου διαφορετικά έθνη, γλώσσες και νοοτροπίες συνυπήρχαν αρμονικά. Το ξεχωριστό αυτό πολιτιστικό κράμα εκφραζόταν στις επιχειρήσεις, την τέχνη και την καθημερινή ζωή και αντανακλάται στην ιστορική προκυμαία, το περίφημο QUAI.

Σκηνοθεσία – Σενάριο: Άγγελος Κοβότσος

Αποστολή «Φωτεινές Ημέρες»: Από τη Σμύρνη στη Σύγχρονη Αθήνα / Mission Sunny Days: From Smyrna to Modern Athens (2025)

Μέσα από πρωτογενές, αδημοσίευτο αρχειακό υλικό, φωτογραφίες, έγγραφα και βίντεο που παρουσιάζονται για πρώτη φορά στο κοινό, αλλά και σύγχρονα γυρίσματα, το ντοκιμαντέρ με τίτλο «Αποστολή “Φωτεινές Ημέρες”: Από τη Σμύρνη στη σύγχρονη Αθήνα», σε αφήγηση της Μάγιας Τσόκλη, αποτυπώνει, με τη συμβολή ακαδημαϊκών και εξεχουσών γυναικείων προσωπικοτήτων της ελληνικής δημόσιας ζωής, την πορεία του Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος μέσα από μεγάλα γεγονότα της νεοελληνικής ιστορίας.

Σκηνοθεσία: Νατάσσα Μπλάτσιου Σενάριο: Μάγια Τσόκλη, Νατάσσα Μπλάτσιου

Οι Σπόροι της Σμύρνης – Μουσικό Πρόγραμμα με την Ορχήστρα Σύγχρονης Μουσικής & τη Χορωδία της ΕΡΤ / The Seeds of Smyrna – A Musical Program with ERT Contemporary Music Orchestra & Choir (2023)

Σαν το μουσικό θέμα μιας ταινίας που δεν γυρίστηκε ποτέ αποτελεί η «κινηματογραφική» διαδρομή από το σμυρνέικο στο ρεμπέτικο και, στη συνέχεια στο λαϊκό τραγούδι που αποτυπώνεται στην πρωτότυπη μουσική παράσταση «Οι Σπόροι της Σμύρνης» του Νίκου Πλατύραχου. Μία πρωτότυπη σύνθεση που εδράζεται αρχικά, τόσο σε τραγούδια και μουσικές της Σμύρνης, όσο και στη «σπορά» αυτών στην ενδοχώρα μετά τη μικρασιατική καταστροφή, στη μετεξέλιξή τους δηλαδή στο ρεμπέτικο και λαϊκό τραγούδι, έως και την κατάληξη σε αυτό που ευρέως ονομάζουμε έντεχνο τραγούδι, μιας διαδρομής δηλαδή, περίπου 40 χρόνων. Η λογική της παράστασης ήταν μία κινηματογραφική αιώρηση στο χωρόχρονο των γεγονότων αυτών, με ανάλογης απόχρωσης ενορχήστρωση για συμφωνική ορχήστρα.

Συνθέτης: Νίκος Πλατύραχος