10 πράγματα που πιθανότατα δεν γνωρίζετε για το Άγαλμα της Ελευθερίας

Από ένα γαλλικό πολιτικό σύμβολο σε μία από τις πιο αναγνωρίσιμες εικόνες της ελευθερίας: η ιστορία της Lady Liberty κρύβει περισσότερα μυστικά απ’ όσα φανταζόμαστε

Σήμερα, το Άγαλμα της Ελευθερίας είναι ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σύμβολα των Ηνωμένων Πολιτειών. Όμως πίσω από τον υψωμένο πυρσό, το πράσινο χρώμα του χαλκού και το ακτινωτό στέμμα κρύβεται μια ιστορία που ξεκινά όχι στη Νέα Υόρκη, αλλά στη Γαλλία – και είναι πολύ πιο σύνθετη από τη συνηθισμένη αφήγηση ενός δώρου ανάμεσα σε δύο φιλικές χώρες.

Το ντοκιμαντέρ «Το Άγαλμα της Ελευθερίας» (Lady Liberty) στο Viasat History παρακολουθεί τη δημιουργία του μνημείου, από τις πρώτες ιδέες και τα πήλινα προσχέδια μέχρι τη συναρμολόγησή του στη Νέα Υόρκη. Μέσα από πρωτότυπες τρισδιάστατες ψηφιακές αναπαραστάσεις, το κοινό επιστρέφει στα εργαστήρια του Ογκίστ Μπαρτολντί στο Παρίσι, όπου γεννήθηκε το σχέδιο για το χάλκινο άγαλμα ύψους 46 μέτρων.

Ακολουθούν δέκα στοιχεία που αποκαλύπτουν γιατί το Άγαλμα της Ελευθερίας είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένα διάσημο αξιοθέατο.

1. Αρχικά ήταν ένα πολιτικό μήνυμα

Η ιδέα για το άγαλμα αποδίδεται στον Γάλλο πολιτικό διανοητή και πολέμιο της δουλείας Εντουάρ ντε Λαμπουλαί. Έβλεπε το αμερικανικό δημοκρατικό μοντέλο ως αφορμή για ένα μήνυμα που θα μπορούσε να απευθυνθεί και στη Γαλλία. Ο Μπαρτολντί μετέτρεψε την ιδέα αυτή σε ένα μνημείο αφιερωμένο στην ελευθερία και στην αντίσταση απέναντι στην καταπίεση.

2. Ήταν εξαρχής ένα γαλλοαμερικανικό εγχείρημα

Η Γαλλία ανέλαβε τη δημιουργία και τη χρηματοδότηση του ίδιου του αγάλματος, ενώ οι Αμερικανοί έπρεπε να εξασφαλίσουν το βάθρο. Αυτή η κατανομή ευθυνών αποδείχθηκε τελικά σημαντική οικονομική πρόκληση για την αμερικανική πλευρά.

3. Πρώτα συναρμολογήθηκε στο Παρίσι

Μεταξύ 1881 και 1884, το άγαλμα συναρμολογήθηκε στο Παρίσι, ώστε να ελεγχθεί η κατασκευή του. Στη συνέχεια αποσυναρμολογήθηκε και συσκευάστηκε σε 214 ξύλινα κιβώτια, με τα οποία ταξίδεψε το 1885 προς τη Νέα Υόρκη, πάνω στο γαλλικό πλοίο Isère.

4. Κάτω από τον χαλκό κρύβεται μια ιδιοφυής κατασκευή

Μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις ήταν να παραμείνει σταθερό το τεράστιο άγαλμα χωρίς να γίνει μια άκαμπτη, συμπαγής μάζα. Μετά τον θάνατο του αρχικού μηχανικού Εζέν Βιολέ-λε-Ντικ, ο Μπαρτολντί συνεργάστηκε με τον Γκυστάβ Άιφελ, ο οποίος σχεδίασε τον εσωτερικό σιδερένιο σκελετό που στηρίζει το χάλκινο περίβλημα και επιτρέπει στην κατασκευή να ανταποκρίνεται στις πιέσεις του ανέμου.

5. Το πράσινο χρώμα δεν ήταν μέρος του αρχικού σχεδίου

Το Lady Liberty είχε αρχικά το φυσικό χρώμα του χαλκού. Η χαρακτηριστική πράσινη απόχρωση εμφανίστηκε σταδιακά ως αποτέλεσμα της φυσικής οξείδωσης του μετάλλου. Σήμερα, η πατίνα λειτουργεί και ως προστατευτικό στρώμα, περιορίζοντας την περαιτέρω φθορά του χαλκού.

6. Το χάλκινο περίβλημα είναι εκπληκτικά λεπτό

Μπορεί να μοιάζει συμπαγές και ογκώδες, όμως το χάλκινο περίβλημα του αγάλματος έχει πάχος μόλις περίπου 2,4 χιλιοστά – περίπου όσο δύο αμερικανικά κέρματα του ενός σεντ. Ο εσωτερικός σκελετός είναι αυτός που στηρίζει ολόκληρη την κατασκευή, επιτρέποντάς της να είναι ταυτόχρονα τεράστια και αρκετά εύκαμπτη ώστε να αντέχει στον άνεμο. Συνολικά, το μνημείο ζυγίζει περίπου 254 τόνους.

7. Το βάθρο χρηματοδοτήθηκε από χιλιάδες απλούς ανθρώπους

Η χρηματοδότηση της αμερικανικής πλευράς εξελίχθηκε σε μια πραγματική εκστρατεία ευαισθητοποίησης της κοινής γνώμης. Όταν τα χρήματα άρχισαν να εξαντλούνται, ο εκδότης Τζόζεφ Πούλιτζερ ξεκίνησε μια εκστρατεία μέσω της εφημερίδας του New York World. Μέσα σε έξι μήνες συγκεντρώθηκαν περισσότερα από 100.000 δολάρια, χάρη σε περίπου 125.000 δωρητές, οι περισσότεροι από τους οποίους συνεισέφεραν περίπου ένα δολάριο ή και λιγότερο.

8. Το βιβλίο στο αριστερό της χέρι είναι στην πραγματικότητα «πινακίδα»

Το Lady Liberty δεν κρατά βιβλίο ή πάπυρο, αλλά μία πινακίδα, στην οποία αναγράφεται με ρωμαϊκούς αριθμούς JULY IV, MDCCLXXVI – 4 Ιουλίου 1776, η ημερομηνία της Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο πυρσός στο δεξί χέρι συμβολίζει τη διαφώτιση και αποτελεί μέρος της σημασίας που κρύβεται πίσω από την επίσημη ονομασία του μνημείου: Liberty Enlightening the World.

9. Η αρχική της σημασία δεν ήταν κυρίως συνδεδεμένη με τη μετανάστευση

Σήμερα το άγαλμα συχνά συνδέεται με την ελπίδα εκατομμυρίων μεταναστών που έφτασαν στην Αμερική. Ωστόσο, η αρχική ιδέα του Μπαρτολντί και του Λαμπουλαί ήταν περισσότερο συνδεδεμένη με τη δημοκρατία, την ελευθερία, την κατάργηση της δουλείας και τις πολιτικές συγκρούσεις του 19ου αιώνα. Η σημασία του ως συμβόλου της μετανάστευσης εδραιώθηκε αργότερα.

10. Η κατασκευή της διήρκεσε περισσότερο από μία δεκαετία

Από τα πρώτα σχέδια και την έναρξη των εργασιών τη δεκαετία του 1870 έως τα επίσημα αποκαλυπτήρια στις 28 Οκτωβρίου 1886, η ιστορία του αγάλματος εκτείνεται σε περισσότερα από δέκα χρόνια. Σε αυτό το διάστημα, η Ευρώπη και η Αμερική βρέθηκαν αντιμέτωπες με σημαντικές συγκρούσεις και πολιτικές ανακατατάξεις, από τον Αμερικανικό Εμφύλιο και τον Γαλλοπρωσικό Πόλεμο έως την Παρισινή Κομμούνα και τη δημιουργία της Τρίτης Γαλλικής Δημοκρατίας.

Αυτό ακριβώς το ταραχώδες ιστορικό πλαίσιο βρίσκεται στο επίκεντρο του ντοκιμαντέρ «Το Άγαλμα της Ελευθερίας», το οποίο ανασυνθέτει όχι μόνο τον τρόπο με τον οποίο κατασκευάστηκε το μνημείο, αλλά και τις ιδέες και τις πολιτικές συνθήκες που διαμόρφωσαν το νόημά του.

Τελικά, το Άγαλμα της Ελευθερίας είναι κάτι περισσότερο από ένα εντυπωσιακό μνημείο. Είναι αποτέλεσμα γαλλοαμερικανικής συνεργασίας, δημόσιας χρηματοδότησης, καλλιτεχνικού οράματος και μηχανικής καινοτομίας – ένα υλικό αποτύπωμα των πολιτικών ιδανικών μιας εποχής που βρισκόταν σε βαθιά αλλαγή.

«Το Άγαλμα της Ελευθερίας» (Lady Liberty) προβάλλεται στο Viasat History τη Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου στις 23:10.

Το Viasat History είναι ένα ευρωπαϊκό τηλεοπτικό κανάλι, το οποίο παρέχει μια σειρά ντοκιμαντέρ που αφορούν ιστορικά γεγονότα, συμπεριλαμβανομένου του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, και εξερευνήσεις αρχαίων πολιτισμών. Το κανάλι, το οποίο ανήκει στην Viasat World Ltd., είναι διαθέσιμο στο δίκτυο της εταιρείας NOVA και στην Cosmote TV στην Ελλάδα.

Για περισσότερες πληροφορίες, ακολουθήστε το www.Facebook.com/ViasatHistoryGR