Το μαύρο χρώμα στις «Ιστορίες μόδας» της ΕΡΤ1
Οι «Ιστορίες Μόδας» είναι ασπρόμαυρες και χρωματιστές, με το μαύρο να κυριαρχεί συχνά στις επιδείξεις μόδας, στα ατελιέ, στις θεατρικές παραστάσεις, στο δρόμο. «Μπορείς να φοράς μαύρα οποιαδήποτε στιγμή, να το φοράς σχεδόν σε όλες τις εκδηλώσεις», συνήθιζε να λέει ο Κριστιάν Ντιόρ το 1954. Και οι πρωταγωνιστές της διαμόρφωσης της αισθητικής του χθες και του σήμερα, δηλαδή, οι Έλληνες σχεδιαστές…
Παρθενώνας, μωσαϊκά και ελληνικά αγγεία. Καραβάκια, κύματα και κυκλαδίτικα ειδώλια. Γλυπτά που γίνονται μόδα, ελληνικό φως, δωρική λιτότητα και το γαλάζιο του Αιγαίου όλα σε ένα ντραπέ φόρεμα, ένα αρχαιοελληνικό σανδάλι, ένα πολύχρωμο μαντίλι για το λαιμό.
Κάπως έτσι ξεκινάει το παραμύθι της ελληνικής μόδας. Σαν ανάγκη για παραγωγή στάτους «Made in Greece» ως κοινωνικό αλλά και καταναλωτικό φαινόμενο. Χρώματα και υφές, διακοσμητικά στοιχεία και χειροποίητες λεπτομέρειες. Όλα σύμβολα αρχαιοελληνικού πολιτισμού, αλλά και σύγχρονου. Δημιουργίες που εμπνέονται ίσως από το ελληνικό χθες και προχωρούν με δυναμισμό σε ένα παγκοσμιοποιημένο μέλλον.
Οι «Ιστορίες Μόδας» αφηγούνται ιστορίες από το παρελθόν, καταγράφουν το παρόν και μιλούν για το αύριο της ελληνικής μόδας. Στήνουν μια πασαρέλα και καλούν επάνω σχεδιαστές, φωτογράφους, εκδότες, δημοσιογράφους, στιλίστες, μοντέλα, μακιγιέρ, κομμωτές, δημιουργούς κοσμημάτων και αξεσουάρ. Όλους εκείνους τους ανθρώπους της έμπνευσης και της δημιουργίας που έκαναν και κάνουν την καρδιά της ελληνικής μόδας να χτυπά δυνατά. Στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό. Πάντοτε όμως με εκρήξεις δημιουργικότητας, επιμονής, αγάπης και συχνά εμμονής για την Τέχνη τους.
Ναι, η μόδα μιλάει ελληνικά. Και έχει πολλά να πει και να δείξει. Οι «Ιστορίες Μόδας» μπήκαν στα ατελιέ, άγγιξαν υφάσματα, άκουσαν τις ραπτομηχανές να δουλεύουν, παρακολούθησαν πρόβες, φωτογραφήσεις και επιδείξεις. Άκουσαν τα όνειρα αλλά και τα παράπονα των δημιουργών. Μίλησαν με ανθρώπους που ξεχωρίζουν για το στιλ τους, με ανθρώπους που έχουν αφιερωθεί στην ιστορία της ελληνικής μόδας, ακολούθησαν τάσεις, ανέλυσαν φόρμες, χρώματα και μοτίβα.
Κάθε μία από τις 12 εκπομπές είναι αφιερωμένη σε μία τάση της μόδας, σε ένα στιλ. Και μέσα από πολύχρωμες εικόνες, ασπρόμαυρο αρχειακό υλικό, υπέροχα ρούχα και την αφήγηση του Γιώργου Κοτανίδη, οι πρωταγωνιστές της κάθε εκπομπής δίνουν το στίγμα τους.
Ενδεικτικά, στις «Ιστορίες Μόδας» εμφανίζονται μεταξύ άλλων οι: Γιάννης Τσεκλένης, Έλενα Κουντουρά, Λουκία, Βασίλης Ζούλιας, Γιώργος Ελευθεριάδης, Ορσαλία Παρθένη, Ντίμης Κρίτσας, Κωνσταντίνος Τζούμας, Τάσος Βρεττός, Άρης Τερζόπουλος, Έλις Κις, Κώστας Κουτάγιαρ, Τάμτα, Λάκης Γαβαλάς, Ιωάννα Λαλαούνη, Βαγγέλης Κύρης, Νικόλας Γεωργίου, Γιάννης Σεργάκης, Mi-Ro, Ιωάννα Παπαντωνίου, Λάσκαρης Βαλαβάνης, Μάκης Τσέλιος, Δάφνη Βαλέντε, Χάρης & Άγγελος, Αχιλλέας Χαρίτος.
Καλλιτεχνική διεύθυνση: Άννα Παπανικόλα.
Σκηνοθεσία: Λεωνίδας Πανονίδης.
Αρχισυνταξία: Σάντυ Τσαντάκη.
Δημοσιογραφική επιμέλεια: Μαρία Παμπουκίδη.
Διεύθυνση φωτογραφίας: Ευθύμης Θεοδόσης.
Επιμέλεια ήχου: Απόστολος Ντασκαγιάννης.
Αφήγηση: Γιώργος Κοτανίδης.
Μοντάζ: Δημήτρης Τσιώκος.
Οργάνωση παραγωγής: Βασίλης Κοτρωνάρος.
Παραγωγή: Foss On Air.
Ημερομηνία μετάδοσης: Σάββατο 13 Οκτωβρίου 2018, στις 17:00
«Μαύρη»
Οι «Ιστορίες Μόδας» είναι ασπρόμαυρες και χρωματιστές, με το μαύρο να κυριαρχεί συχνά στις επιδείξεις μόδας, στα ατελιέ, στις θεατρικές παραστάσεις, στο δρόμο. «Μπορείς να φοράς μαύρα οποιαδήποτε στιγμή, να το φοράς σχεδόν σε όλες τις εκδηλώσεις», συνήθιζε να λέει ο Κριστιάν Ντιόρ το 1954. Και οι πρωταγωνιστές της διαμόρφωσης της αισθητικής του χθες και του σήμερα, δηλαδή, οι Έλληνες σχεδιαστές, οι φωτογράφοι, οι στιλίστες, δεν αντιμετώπισαν και πολύ διαφορετικά το μαύρο χρώμα και τους κρυφούς του συμβολισμούς, τότε και τώρα.
Ο σχεδιαστής μόδας Ντίμης Κρίτσας, που έχει ζήσει τη μαύρη και τη χρυσή εποχή της ελληνικής μόδας, εντός κι εκτός συνόρων, θα κάνει τη δική του «μαύρη» αποκάλυψη: «Ένα είναι το χρώμα: μαύρο. Και να πούμε και κάτι άλλο… άσπρο. Μαύρο, άσπρο, κόκκινο. Το μαύρο κάνει τη γυναίκα να είναι σέξι, να έχει κάτι το μυστηριώδες… Πάντα ήταν το μαύρο». Για να θυμηθεί κοστούμια ζωής που είχε σχεδιάσει για την Αλίκη Βουγιουκλάκη, την Τζένη Καρέζη, τη Ζωή Λάσκαρη, τη Μελίνα Μερκούρη… «Τα ρούχα που έκανα γι’ αυτές, δεν ήταν ρoύχα που θα φορούσαν όλες οι άλλες».
Ο σχεδιαστής μόδας Βασίλης Ζούλιας, που έχει υπάρξει και στιλίστας στο παρελθόν, αφηγείται ιστορίες μόδας στο κόκκινο χαλί, θυμάται να μεταμορφώνει την Έλενα Κουντουρά σε Όντρεϊ Χέπμπορν, όπως επίσης και το «Κορίτσι με τα μαύρα», το «Ποτέ την Κυριακή», την ελληνική μόδα που εμπνέεται από τις καλύτερες στιγμές της για να ξαναγεννηθεί.
Ο εκδότης Άρης Τερζόπουλος φοράει αποκλειστικά σχεδόν μαύρα: «Έχω αρκεστεί στο μαύρο. Μου ταιριάζει. Κάτι θα λέει και για μένα σαν άνθρωπο». Θα μιλήσει για τα γυναικεία περιοδικά, τότε και τώρα, το χαρτί και την ψηφιακή εποχή της μόδας, τους άνδρες και τις γυναίκες, τους φωτογράφους, το dream team της ελληνικής μόδας, τις μιμήσεις και την «ευλογία να κάνεις μια δουλειά που αγαπάς».
Όσο για τη φωτογράφο Μαρίνα Βερνίκου, «Το μαύρο είναι το μόνο χρώμα για χειμώνα και το καλοκαίρι το άσπρο. Αδυνατίζει, ομορφαίνει, σε όλα τα πράγματα… Το καλοκαίρι δεν με φτιάχνει το μαύρο». Και στη φωτογραφία; «Δεν τη θέλω την ασφάλεια του μαύρου στη φωτογραφία. Πιο δύσκολη η έγχρωμη».
Ο στιλίστας Νικόλας Γεωργίου επιμένει χρόνια τώρα στην αφαίρεση, για να αφηγηθεί ιστορίες μόδας με πειθαρχία. «Αν αφαιρέσεις το χρώμα, το μαύρο καταπίνει το φως. Μένεις με την ένταση της φόρμας και η φόρμα απαιτεί φοβερή πειθαρχία». Γιατί προτιμά ο ίδιος το μαύρο; Γιατί είναι «πένθιμο» και «ήρεμο». «Όταν ντύνεσαι παίρνεις αποφάσεις που μένουν. Γίνεσαι δημιουργός της εμφάνισής σου. H μητέρα του καθενός είναι η πρώτη ιστορία μόδας. Θυμάμαι τα παιδικά μου χρόνια στην Κύπρο, να έρχεται η μοδίστρα και να μένει σπίτι για 15 μέρες».
Η δημοσιογράφος μόδας Έφη Φαλίδα, θα μιλήσει για δύο είδη μαύρου… «Το μαύρο της παράδοσης, με τις μαυροφόρες, και το μαύρο που ήταν διαδεδομένο μέχρι τη δεκαετία του ΄60, αφού οι γυναίκες δεν ήξεραν κάτι άλλο». Θα αναφερθεί στον Ευαγγελίδη, σαν κουτιριέ, τον Μαυρόπουλο, για τις δημιουργίες του από σατέν, ταφτά και μετάξι, τη Λουκία… Αλλά και τα μαύρα κοράκια, στις αρχές της δεκαετίας του ΄90, με γοτθική μουσική στο σάουντρακ.
Για τον εκδότη Γιώργο Κελέφη, «το μαύρο χρώμα αναδεικνύει προσωπικότητα και δίνει λάμψη, δείχνει κάποιον να φαίνεται διανοούμενος, είναι το απόλυτο χρώμα. Κρύβει δυναμισμό, ερωτισμό, συμβολίζει τη διάθεση για διαμαρτυρία».
Και για τη δημοσιογράφο, στιλίστρια και διευθύντρια περιοδικών, Κάτια Δημοπούλου: «Υπάρχουν σήμερα μικρά brands που επενδύουν στην ελληνικότητα…». Και τι δηλώνει για τους παλιότερους σχεδιαστές; «Tους βλέπω και τους θαυμάζω», για να ξεχωρίσει τον Βασίλη Ζούλια και τη Δάφνη Βαλέντε, ανάμεσα σε άλλους. «Τους χειροκροτώ. Δύσκολο να κρατιούνται όρθιοι».
Αυτό είναι το παραμύθι του άσπρου και του μαύρου, των αντιθέσεων, των συγκρούσεων και της συμφιλίωσης. «Ιστορίες μόδας» που αποκαλύπτουν 50 αποχρώσεις του μαύρου, της θλίψης, της απόγνωσης, των εμμονών. Οι μαύρες ημέρες (και νύχτες) της μόδας. Tο μαύρο μοιάζει πολυτελές, ασφαλές, αδυνατίζει, ο μινιμαλισμός είναι μονόχρωμος. Στην ψυχολογία το μαύρο έχει τη δική του ερμηνεία. Κλασικό, μυστήριο, ανεξάρτητο, κανείς δεν λέει να το αποχωριστεί, όσα χρόνια κι αν περάσουν. Υπάρχουν γυναίκες και άντρες που έχουν μια απόλυτα μονοχρωματική ντουλάπα και δεν αισθάνονται ενοχές γι’ αυτό αλλά συνεχίζουν να υποστηρίζουν τις επιλογές τους με πάθος. Λαμπερό ναι, όσο και μυστηριώδες και ατμοσφαιρικό, τρόπος ζωής, μια εσωτερική επανάσταση που εκδηλώνεται σήμερα με σιωπή και στιλ.
Ιστορίες Μόδας. Ιστορίες με Φως.
