Μερικές συχνές απορίες και οι απαντήσεις τους για την Ψηφιακή Τηλεόραση από την ΕΕΤΤ

1. Είναι η ΕΕΤΤ ανεξάρτητη αρχή ή είναι ρυθµιστική αρχή και τι ρόλο έχει στο πεδίο της ψηφιακής τηλεόρασης; Η ΕΕΤΤ έχει ρητά εκ του νόµου διπλή ιδιότητα, είναι ανεξάρτητη διοικητική αρχή (άρθρο 6 παρ. 2 Ν.4070/2012) και είναι και εθνική ρυθµιστική αρχή σε θέµατα παροχής δικτύων και υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών (άρθρο 6 παρ. 1 Ν.4070/2012).

1. Είναι η ΕΕΤΤ ανεξάρτητη αρχή ή είναι ρυθµιστική αρχή και τι ρόλο έχει στο πεδίο της ψηφιακής τηλεόρασης; Η ΕΕΤΤ έχει ρητά εκ του νόµου διπλή ιδιότητα, είναι ανεξάρτητη διοικητική αρχή (άρθρο 6 παρ. 2 Ν.4070/2012) και είναι και εθνική ρυθµιστική αρχή σε θέµατα παροχής δικτύων και υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών (άρθρο 6 παρ. 1 Ν.4070/2012). Υπό τη διπλή αυτή ιδιότητα, διενήργησε τη διαγωνιστική διαδικασία αδειοδότησης για τον ιδιώτη πάροχο δικτύου ψηφιακής τηλεόρασης – δηλαδή για τον µεταφορέα του σήµατος των ιδιωτικών τηλεοπτικών σταθµών – όπως αυτή προσδιορίστηκε από τη σχετική υπουργική απόφαση. Ο νόµος ορίζει ότι στο πεδίο αυτό η ΕΕΤΤ γνωµοδοτεί και διεκπεραιώνει, ενώ οι αποφάσεις λαµβάνονται από το νοµοθέτη και το Υπουργείο Υποδοµών.

2. Ελέγχεται η ΕΕΤΤ ή είναι ανεξέλεγκτη; Η ΕΕΤΤ, ως ανεξάρτητη διοικητική αρχή, υπόκειται σε δικαστικό και κοινοβουλευτικό έλεγχο δηλαδή ελέγχεται συνέχεια από τα διοικητικά δικαστήρια (∆ιοικητικό Εφετείο, Συµβούλιο της Επικρατείας, Ελεγκτικό Συνέδριο) και από τις αρµόδιες Επιτροπές της Βουλής των Ελλήνων. Η ΕΕΤΤ ως ανεξάρτητη αρχή δεν υπόκειται στον ιεραρχικό έλεγχο της ∆ιοίκησης – όπως ο νόµος ρητά ορίζει: «η ΕΕΤΤ ενεργεί ανεξάρτητα και δεν ζητά ούτε λαµβάνει οδηγίες από κανένα άλλο φορέα».

3. Επιτρέπεται να κατακυρωθεί ανοικτός, διεθνής, δηµόσιος διαγωνισµός όπως αυτός που διενήργησε η ΕΕΤΤ για τον πάροχο δικτύου ΨΤ σε έναν και µοναδικό διαγωνιζόµενο; Ναι, επιτρέπεται. Η συµµετοχή ενός ενδιαφεροµένου και η κατακύρωση σε αυτόν του δικαιώµατος δεν αντιβαίνει ούτε στο εθνικό δίκαιο (βλ. σχετική νοµολογία του Συµβουλίου Επικρατείας ΣτΕ (ασφαλ) 378/2009 και ΣτΕ ΕΑ 33/2009, 1803/2008) ούτε και στο ευρωπαϊκό δίκαιο (βλ. ad hoc επί τούτου απάντηση της αρµόδιας Επιτρόπου σε σχετική ερώτηση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 13/10/2014).

4. Μπορεί ο πάροχος δικτύου να είναι απλώς άλλο νοµικό πρόσωπο από τους παρόχους περιεχοµένου δηλαδή από τους τηλεοπτικούς σταθµούς; Μπορεί γιατί ο Νόµος 4070/2012 στο άρθρο 80 παρ. 1 το προβλέπει ρητά και ξεκάθαρα. Αυτό άλλωστε συµβαίνει και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, δηλαδή ο πάροχος δικτύου µπορεί να έχει και έχει συνήθως ως µέτοχο έναν ή περισσότερους τηλεοπτικούς σταθµούς.

5. Υπάρχουν περιφερειακοί πάροχοι δικτύου; Προκηρύχθηκαν σχετικές άδειες; Το Υπουργείο Υποδοµών και η ΕΕΤΤ προκήρυξαν 13 περιφερειακές άδειες παρόχου δικτύου επιπλέον της µίας εθνικής άδειας παρόχου δικτύου, λαµβάνοντας υπόψη την ύπαρξη περιφερειακών παρόχων και σταθµών και σύµφωνα µε την ευρωπαϊκή πρακτική. Για τις περιφερειακές άδειες δεν ενδιαφέρθηκε κανείς, δηλαδή στον διαγωνισµό δεν προσήλθε κανείς ενδιαφερόµενος να τις διεκδικήσει.

6. Γιατί υποχρεώθηκε αυτός που µίσθωσε την εθνική άδεια παρόχου δικτύου να µισθώσει στην τιµή εκκίνησης και τις περιφερειακές άδειες; Γιατί κανείς δεν ενδιαφέρθηκε να γίνει περιφερειακός πάροχος δικτύου σε καµία από τις 13 περιφέρειες. Για να µη µείνουν λοιπόν χωρίς δίκτυο οι 107 περιφερειακοί και τοπικοί σταθµοί της χώρας, λόγω της υποχρέωσης οριστικής ψηφιακής µετάβασης την 01/11/2014, ο διαγωνισµός προέβλεπε στους όρους του ότι αν δεν ενδιαφερθεί κανείς για τις περιφερειακές άδειες θα υπήρχε αυτή η υποχρέωση. Εξασφαλίστηκε έτσι η µετάδοση των περιφερειακών και τοπικών σταθµών, που από τη στιγµή που δεν διεκδίκησαν περιφερειακές άδειες δεν µπορούσαν πλέον σύµφωνα µε το νόµο να εκπέµπουν αυτόνοµα. Εξασφαλίστηκε δηλαδή ο πλουραλισµός, η πολυφωνία και τα δικαιώµατα έκφρασης και ενηµέρωσης των τοπικών κοινωνιών. Εξασφαλίστηκε, επίσης, η πλήρης µετάβαση στην ψηφιακή εκποµπή που ήταν υποχρέωση της χώρας.

7. Γιατί διαφέρουν οι τιµές εκµίσθωσης του φάσµατος δηλαδή των ραδιοσυχνοτήτων; Γιατί για παράδειγµα το φάσµα της ευρυεκποµπής (τηλεοπτικές συχνότητες) έχει τιµή σχεδόν είκοσι φορές µικρότερη από το φάσµα των συχνοτήτων για τις υπηρεσίες 4G στα κινητά; Το φάσµα είναι κάτι σαν τα οικόπεδα και τις αξίες γης. Οι τιµές για παράδειγµα σε οικόπεδο ενός στρέµµατος σε αγροτική περιοχή και στο κέντρο της Αθήνας διαφέρουν σηµαντικά (άλλη χρήση, άλλος συντελεστής δόµησης, άλλη ζήτηση, άλλη αξία). Το ίδιο και για το φάσµα, η τιµή του κάθε τµήµατός του (εύρος σε MHz) εξαρτάται κυρίως από το προσδοκώµενο εµπορικό όφελος από τη χρήση του. Η ΕΕΤΤ έχει διενεργήσει πολλούς διαγωνισµούς για την εκχώρηση δικαιωµάτων χρήσης εµπορικού φάσµατος συχνοτήτων. Από τον παρακάτω πίνακα φαίνεται πόσο διαφορετικές είναι οι τιµές.

Τµήµα φάσµατος / Εύρος Φάσµατος / Αξία
3.5 GHz / 60 MHz /2.542.000
2.6 GHz /180 MHz / 72.000.000
800 MHz / 60 MHz / 309.114.000

Ακόµη λοιπόν κι αν απευθύνονται στην ίδια αγορά όπως στον παραπάνω πίνακα (υπηρεσίες κινητής τηλεφωνίας) οι τιµές διαφέρουν. Αυτό ισχύει πολύ περισσότερο όταν πρόκειται για διαφορετικές αγορές όπως στην περίπτωση του δικτύου µετάδοσης της ψηφιακής τηλεόρασης.

Για να γίνει αυτό πιο κατανοητό, στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται τα συγκριτικά στοιχεία από τρεις ευρωπαϊκές χώρες:

8. Τι είναι η πληθυσµιακή και τι η γεωγραφική κάλυψη; Που και γιατί εφαρµόζεται; Τι γίνεται στην Ευρώπη; Πληθυσµιακή κάλυψη είναι ο τεχνικός όρος που χρησιµοποιείται σε όλους τους διαγωνισµούς απονοµής φάσµατος ανεξάρτητα της υπηρεσίας που παρέχεται. Η πληθυσµιακή κάλυψη αντιστοιχεί στην ραδιοκάλυψη περιοχών όπου υπάρχουν είτε κατοικίες είτε είναι προσβάσιµες σε άνθρωπο από δρόµο. Ειδικά σε χώρες όπου υπάρχει µεγάλο µέρος νησιωτικής επικράτειας, δεν έχει νόηµα η γεωγραφική κάλυψη στην θάλασσα. Στο παρακάτω δείγµα 11 χωρών, οι όροι κάλυψης για το κρατικό ή για το ιδιωτικό δίκτυο ψηφιακής ευρυεκποµπής ήταν η πληθυσµιακή κάλυψη.

Χώρα Είδος Κάλυψης

Ελλάδα – Πληθυσµιακή
Γερµανία- Πληθυσµιακή
Ισπανία – Πληθυσµιακή
Φιλανδία – Πληθυσµιακή και αναφερόµενη στην ηπειρωτική χώρα µόνο
Γαλλίa – Πληθυσµιακή
Ιταλία – Πληθυσµιακή
Ολλανδία – Πληθυσµιακή
Πολωνία – Πληθυσµιακή
Σουηδία – Πληθυσµιακή
Βρετανία – Πληθυσµιακή
Πορτογαλία – Πληθυσµιακή

9. Γιατί τα αρµόδια Υπουργεία όρισαν δια της σχετικής κοινής υπουργικής απόφασης την πληθυσµιακή κάλυψη του ιδιώτη παρόχου δικτύου στο 96,2%; ∆ηλαδή γιατί δεν ζητήθηκε από τον πάροχο να πάει πέρα από το 96,2% να καλύψει όλη την Ελλάδα; Το προβλεπόµενο από την κοινή υπουργική απόφαση ποσοστό πληθυσµιακής κάλυψης για τα ιδιωτικά δίκτυα µέσω των 156 κέντρων εκποµπής είναι από τα υψηλότερα της Ευρώπης, ενώ ο µέσος όρος κάλυψης για τα ιδιωτικά δίκτυα στις 11 χώρες είναι 91,6%.

10. Και δεν θα βλέπουν λοιπόν ιδιωτική τηλεόραση οι δύσκολες περιοχές; Φυσικά και θα βλέπουν. Το πρόβληµα δεν είναι καινούριο. Τα 40 τελευταία χρόνια που υπάρχει τηλεόραση, οι ∆ήµοι που ξέρουν τις τοπικές συνθήκες και ανάγκες έχουν φροντίσει σε συνεργασία είτε µε τους ιδιωτικούς σταθµούς είτε µε την ΕΡΤ να εγκαθιστούν και να συντηρούν αναµεταδότες µικρής εµβέλειας. Κανένα ιδιωτικό δίκτυο συχνοτήτων δεν µπορεί να καλύψει το 100% – είναι σα να λέµε ότι οι αυτοκινητόδροµοι πρέπει να περνούν και από όλες τις βουνοκορφές και τα φαράγγια της Ελλάδος ή ότι τα πλοία πρέπει καθηµερινά να πιάνουν κάθε λιµάνι κάθε νησιού της χώρας. Εξάλλου στην Ελλάδα την υποχρέωση της καθολικής υπηρεσίας κάλυψης για την τηλεοπτική ευρυεκποµπή την έχει το κρατικό δίκτυο, η ΕΡΤ, µε το αντίστοιχο ανταποδοτικό τέλος και µε υποχρέωση κάλυψης του 98% κατά την Εuropean Βroadcasters Union (ΕΒU) ή βάση του άρθρου 2 παρ. 5 του Ν.4324/2015: «5. Η Ε.Ρ.Τ. Α.Ε. καλύπτει γεωγραφικά το σύνολο της Επικράτειας…».

11. Πώς µπορούν να λυθούν τα προβλήµατα µε τους αναµεταδότες και τη συµπληρωµατική κάλυψη; Με συνεργασία των ∆ήµων µε την ΕΕΤΤ, τα αρµόδια Υπουργεία και τον πάροχο δικτύου. ∆εν είναι απλό ούτε διοικητικά ούτε οικονοµικά και οι περιπτώσεις διαφέρουν µεταξύ τους. Σε άλλες χώρες έχει εφαρµοσθεί δορυφορική κάλυψη. Αλλού οι περιφερειακοί σταθµοί αναλαµβάνουν µέρος του κόστους µεταφοράς του σήµατος.

12. Πως διασφαλίζεται η ψηφιακή µετάδοση της δηµόσιας τηλεόρασης; Η δηµόσια τηλεόραση κατέστη από το Νόµο 4070/2012 κρατικός πάροχος δικτύου για τους δικούς της τηλεοπτικούς σταθµούς, για το κανάλι της Βουλής και για τα ξενόγλωσσα ενηµερωτικά κανάλια. Κατ’ εφαρµογή του ως άνω νόµου, κοινή υπουργική απόφαση έδωσε στη δηµόσια τηλεόραση το 2013 δωρεάν συχνότητες ώστε να είναι εθνικός πάροχος δικτύου 16 καναλιών απλής ευκρίνειας (ή 8 καναλιών υψηλής ευκρίνειας).

13. Μπορούσε η ΕΡΤ να συµµετάσχει στο διαγωνισµό του παρόχου δικτύου ψηφιακής τηλεόρασης; Η δηµόσια τηλεόραση δεν έχει σχέση µε το διαγωνισµό για τον ιδιώτη πάροχο δικτύου – κι αυτό γιατί ο Νόµος 4070/2012 προέβλεπε ότι η ΕΡΤ θα είναι µε δωρεάν συχνότητες εθνικός πάροχος δικτύου των δικών της καναλιών, της Βουλής και των ξενόγλωσσων ενηµερωτικών σταθµών. Ταυτόχρονα, ο νόµος εξαιρούσε την ΕΡΤ από συµµετοχή στον πάροχο δικτύου των ιδιωτικών σταθµών. Άρα σύµφωνα µε το Ν.4070/2012 η ΕΡΤ δεν µπορούσε να πάρει µέρος στο διαγωνισµό.

14. Επηρέασε το κλείσιµο της ΕΡΤ τη δυνατότητά της να συµµετάσχει στο διαγωνισµό του παρόχου δικτύου ΨΤ; Όχι δεν επηρέασε, καθώς η ΕΡΤ όπως είδαµε είχε εξαιρεθεί εκ του νόµου από το να είναι πάροχος δικτύου των ιδιωτικών σταθµών.

15. Μπορεί σήµερα η ΕΡΤ να είναι πάροχος δικτύου ιδιωτικών σταθµών δηλαδή να τους µεταφέρει; Ναι µπορεί, καθώς ο νέος Ν.4324/2015 προβλέπει αυτή τη δυνατότητα.

16. Τι είναι η Ανώτατη Οριζόµενη Τιµή (ΑΟΤ) και γιατί υπάρχει; Η ΑΟΤ είναι ένα όριο τιµής χρέωσης του παρόχου δικτύου προς έναν ιδιώτη τηλεοπτικό σταθµό, εθνικό ή περιφερειακό, που προβλέπει η σύµβαση του παρόχου δικτύου µε το κράτος. Ο πάροχος δικτύου δεν µπορεί να περάσει αυτό το όριο όταν χρεώνει τους πελάτες του τηλεοπτικούς σταθµούς για τη µεταφορά του σήµατός τους. Με άλλα λόγια το κράτος, δια της ΕΕΤΤ, βάζει π λ α φ ό ν τ ι µ ή ς στον πάροχο δικτύου. Ο πάροχος δικτύου υπόκειται σε διατίµηση ώστε να µη µπορεί να κάνει κατάχρηση της θέσης του εις βάρος των σταθµών και ιδιαίτερα των µικρών και αδύναµων.

17. Γιατί τροποποιήθηκε η σύµβαση µετά την κατακύρωση του διαγωνισµού; Γιατί η ίδια η σύµβαση είχε σχετική πρόνοια, δηλαδή το προέβλεπε η ίδια η σύµβαση υπό προϋποθέσεις, ως οφείλει να κάνει κάθε σύγχρονη σύµβαση µε τεχνικό αντικείµενο. Οι προϋποθέσεις αυτές συνέτρεξαν όταν κανείς δεν διεκδίκησε στο διαγωνισµό τις άδειες περιφερειακών παρόχων δικτύου και τις σχετικές άδειες µίσθωσε αναγκαστικά ο εθνικός πάροχος δικτύου. Έτσι άλλαξαν αναγκαστικά η µεθοδολογία και οι παράµετροι της διατίµησης – όχι το συνολικό ποσό που πρέπει να καταβάλουν οι ιδιωτικοί τηλεοπτικοί σταθµοί – αλλά η συµµετοχή του καθενός από τους σταθµούς, ώστε µε τις νέες συνθήκες να µην είναι απαγορευτικό το κόστος µεταφοράς για κανέναν περιφερειακό σταθµό. Με επιστηµονικούς όρους, η τροποποίηση έχει ως εξής: µειώθηκε η διασπορά και οι αποκλίσεις τιµών µεταξύ των 13 περιφερειακών ζωνών.