Αντικείμενο 2014-28Ε, διαστημικό σκουπίδι ή δολοφόνος δορυφόρων;
Είναι μια ιστορία που έρχεται από τις ημέρες του Ψυχρού Πολέμου. Ένα μυστηριώδες αντικείμενο που εκτοξεύτηκε από τις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις παρακολουθείται από τις δυτικές διαστημικές υπηρεσίες, αυξάνοντας τους φόβους για την αναβίωση ενός παλαιού σχεδίου του Κρεμλίνου για την καταστροφή…
Είναι μια ιστορία που έρχεται από τις ημέρες του Ψυχρού Πολέμου. Ένα μυστηριώδες αντικείμενο που εκτοξεύτηκε από τις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις παρακολουθείται από τις δυτικές διαστημικές υπηρεσίες, αυξάνοντας τους φόβους για την αναβίωση ενός παλαιού σχεδίου του Κρεμλίνου για την καταστροφή δορυφόρων.
Τις τελευταίες εβδομάδες ερασιτέχνες αστρονόμοι και ανιχνευτές δορυφόρων στη Ρωσία και στη Δύση παρακολουθούν τις ασυνήθιστες κινήσεις του Αντικειμένου 2014-28E, που κατευθύνεται προς άλλα ρωσικά διαστημικά αντικείμενα. Το μοτίβο φαίνεται να κορυφώθηκε το περασμένο σαββατοκύριακο σε ένα ραντεβού με τα απομεινάρια του πυραύλου που το εκτόξευσε.
Το αντικείμενο είχε αρχικά ταξινομηθεί ως διαστημικό σκουπίδι, που τέθηκε σε τροχιά ως τμήμα του ρωσικού πυραύλου που έθεσε σε τροχιά τρεις τηλεπικοινωνιακούς δορυφόρους Rodnik σε ένα υφιστάμενο στρατιωτικό δορυφορικό στόλο, τον Μάιο. Οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ το παρακολουθούν τώρα με την ονομασία Norad 39765.
Ο σκοπός τους είναι άγνωστος, και θα μπορούσε να είναι πολιτικός: ένα πρόγραμμα συλλογής διαστημικών σκουπιδιών, για παράδειγμα. Ή να είναι όχημα επιδιόρθωσης ή ανεφοδιασμού άλλων δορυφόρων. Αλλά το ενδιαφέρον κορυφώθηκε γιατί η Ρωσία δεν δήλωσε την εκτόξευση του – καθώς και από τις περίεργες και αρκετά δραστήριες, κινήσεις ακριβείας του στον ουρανό.
Η Ρωσία επισήμως αδρανοποίησε το αντι-δορυφορικό οπλικό της πρόγραμμα –Istrebitel Sputnikov ή δολοφόνος δορυφόρων –μετά την πτώση του σιδηρού παραπετάσματος, όμως η τεχνογνωσία του δεν χάθηκε. Στο παρελθόν στρατιωτικοί αξιωματούχοι δήλωσαν επίσημα ότι θα μπορούσαν να ξεκινήσουν ξανά την έρευνα, στην περίπτωση επιδείνωσης των σχέσεων με τις ΗΠΑ για τις αντιπυραυλικές αμυντικές συμφωνίες. Το 2010 ο Oleg Ostapenko, διοικητής των ρωσικών διαστημικών δυνάμεων και σήμερα επικεφαλής της ρωσικής διαστημική υπηρεσίας, είχε δηλώσει ότι η Ρωσία αναπτύσσει ξανά δορυφόρους «ελέγχου» και «επίθεσης».
Το ρωσικό υπουργείο άμυνας δεν απάντησε άμεσα στο αίτημα για σχολιασμό.
«Ό,τι κι αν είναι, φαίνεται πειραματικό», λέει η Patricia Lewis, διευθύντρια έρευνας της Chatham House και ειδικός για την ασφάλεια του διαστήματος. «Θα μπορούσε να έχει πολλές λειτουργίες, ορισμένες πολιτικές και κάποιες στρατιωτικές. Ίσως να είναι εξοπλισμένο με μία αρπάγη. Μία άλλη πιθανότητα είναι να εκτοξεύει σφαιρίδια με μεγάλη ταχύτητα εναντίον άλλων δορυφόρων. Ή μπορεί να κάνει ηλεκτρονικές επιθέσεις ή παρεμβολές σε άλλους δορυφόρους.
Σε μία εβδομάδα που το διαστημικό όχημα Rosetta του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) έστειλε ένα ρομπότ-ανιχνευτή να προσεδαφιστεί σε ένα κομήτη, οι περιπλανήσεις του 2014-28Ε θα φαίνονταν ασήμαντες, αλλά υπογραμμίζουν την ανησυχία – που δεν έχει εκδηλωθεί έντονα – ειδικών για την στρατηγική άμυνα: την στρατιωτικοποίηση του διαστήματος.
Η δυνατότητα καταστροφής ή υποβάθμισης των δορυφορικών επικοινωνιών του αντιπάλου, θεωρείται μία ισχυρή στρατιωτική ικανότητα από τις αρχές του αγώνα κατάκτησης του διαστήματος, αλλά μετά την κατάρρευση του σιδηρού παραπετάσματος πολλά από τα ρωσικά και αμερικανικά μυστικά ερευνητικά προγράμματα μπήκαν στο συρτάρι. Τα τελευταία όμως χρόνια το ενδιαφέρον για τα διαστημικά όπλα αναζωπυρώθηκε.
«Θα ήταν παράξενο αν το διάστημα παρέμενε ο μοναδικός τομέας στον οποίo δεν θα είχαν πρόσβαση οι στρατιωτικοί», λέει η Lewis. Οι ηλεκτρονικές επιθέσεις (cyber-attacks) σε δορυφόρους είναι ήδη μία πραγματικότητα, και σημειώνει: την προηγούμενη εβδομάδα ομάδα χάκερ που σχετίζεται με την κινεζική κυβέρνηση, διείσδυσε σε αμερικανικούς μετεωρολογικούς δορυφόρους.
Η Ρωσία στο παρελθόν ήταν στην πρώτη γραμμή των προσπαθειών για την εξασφάλιση μία διεθνούς συμφωνίας αποφυγής ανάπτυξης όπλων στο διάστημα, αλλά οι προσπάθειες αυτές δεν βρήκαν ανταπόκριση.
Τα σχέδια αναβίωσης του προγράμματος IS φαίνεται να έχουν στρατηγική λογική, λαμβάνοντας υπόψη τις γοργές εξελίξεις άλλων ξένων δυνάμεων και την πρόσφατη επιδείνωση των σχέσεων της Μόσχας με την δύση, λέει ρώσος ειδικός για στρατιωτικά θέματα.
Ήδη από το 2007 οι κινέζοι είχαν δείξει ότι έχουν την ικανότητα χτυπήματος δορυφόρων με πυραύλους και το 2008 οι ΗΠΑ έδειξαν ότι είχαν την ίδια δυνατότητα.
Πιο πρόσφατα, φέτος τον Μάιο, ο κινεζικός δορυφόρος Shijian 15 έδειξε ότι έχει ασυνήθιστες δυνατότητες πρόωσης, αναχαιτίζοντας τελικά έναν άλλο κινεζικό δορυφόρο, τον Shijian 7.
«Το πείραμα συνδεόταν με την πιθανή χρήση ενός απομακρυσμένου βραχίονα σύλληψης και λειτουργιών εγγύτητας», δήλωσε ο Max White, μέλος της ομάδας αστρονόμων Kettering, που έγινε διάσημη στη δεκαετία του 1960 προσδιορίζοντας τη θέση εκτόξευσης των σοβιετικών κατασκοπευτικών δορυφόρων. «Και οι δύο μπορεί να έχουν ειρηνικές και στρατιωτικές χρήσεις, για τον ανεφοδιασμό στο διάστημα ή για την απενεργοποίηση του φορτίου δορυφόρου που ανήκει σε ξένη χώρα, χωρίς ενδεχομένως να δημιουργηθεί νέφος από συντρίμμια».
«Το αν οι Ρώσοι νιώθουν την ανάγκη επίδειξης αυτής της ικανότητας, είναι θέμα συζήτησης», πρόσθεσε ο White, ο οποίος παρακολουθεί και αυτός τις δραστηριότητες του 2014-28Ε.
Ως ένα σημάδι της διεθνούς ανησυχίας για την προοπτική ανάπτυξης των αντι-δορυφορικών τεχνολογιών, η δοκιμαστική εκτόξευση ενός κινεζικού πυραύλου νωρίτερα φέτος προξένησε μία ασυνήθιστα έντονη απάντηση από το Πεντάγωνο. Οι αμερικανικές αρχές δήλωσαν ότι είναι αρκετά σίγουρες ότι η εκτόξευση του Ιουλίου ήταν μία δοκιμή ενός επίγειου οπλικού συστήματος που είχε σκοπό να χτυπήσει ένα δορυφόρο, κατηγορώντας τους κινέζους για «ενέργειες αποσταθεροποίησης». Η κινεζική δοκιμή καταδικάστηκε αργότερα και από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
http://www.ft.com/cms/s/2/cdd0bdb6-6c27-11e4-990f-00144feabdc0.html
