Λήψη καναλιών Multistream

Στις αρχές Αυγούστου η ΝΕΡΙΤ προκήρυξε ένα διαγωνισμό για την ενοικίαση δορυφορικής χωρητικότητας που θα χρησιμοποιηθεί για την τροφοδοσία των επίγειων κέντρων ψηφιακής εκπομπής του τηλεοπτικού οργανισμού. Παρότι ο διαγωνισμός αυτός ακυρώθηκε, μία από τις προαπαιτούμενες τεχνικές προδιαγραφές που είχε, ανακίνησε το ενδιαφέρον…

Στις αρχές Αυγούστου η ΝΕΡΙΤ προκήρυξε ένα διαγωνισμό για την ενοικίαση δορυφορικής χωρητικότητας που θα χρησιμοποιηθεί για την τροφοδοσία των επίγειων κέντρων ψηφιακής εκπομπής του τηλεοπτικού οργανισμού. Παρότι ο διαγωνισμός αυτός ακυρώθηκε, μία από τις προαπαιτούμενες τεχνικές προδιαγραφές που είχε, ανακίνησε το ενδιαφέρον για ένα προχωρημένο χαρακτηριστικό του προτύπου δορυφορικών μεταδόσεων DVB-S2. Το χαρακτηριστικό αυτό είναι το Multistream, με το οποίο θα ασχοληθούμε παρακάτω.

Ένας από τους στόχους της σχεδίασης του προτύπου ψηφιακών δορυφορικών εκπομπών DVB-S2 ήταν η βελτίωση της χωρητικότητας σε σχέση με το αρχικό πρότυπο DVB-S, ώστε να είναι δυνατή η οικονομική εκμετάλλευση των εκπομπών HDTV. Όμως η σχεδίαση προχώρησε μερικά βήματα επιπλέον, με την υιοθέτηση μίας σειράς προχωρημένων χαρακτηριστικών που μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε άλλες υπηρεσίες, όπως το δορυφορικό internet, η μετάδοση δεδομένων, η διανομή βίντεο, και η τροφοδοσία επίγειων ψηφιακών δικτύων. Τα χαρακτηριστικά αυτά είναι οι μέθοδοι εκπομπής ACM/VCM, Multistream, PLS, TI-M2 και PLP, που συναντούμε σε διάφορους συνδυασμούς μεταξύ τους, όλο και συχνότερα.

Multistream
Το Multistream είναι ένα προχωρημένο χαρακτηριστικό του προτύπου DVB-S2 που επιτρέπει την ταυτόχρονη εκπομπή ανεξάρτητων ρευμάτων μεταφοράς (transport stream ή IP stream) σε ένα δορυφορικό φέρον σήμα, με διάφανο τρόπο, διατηρώντας την ακεραιότητα του αρχικού περιεχομένου. Οι εκπομπές Multistream χρησιμοποιούνται συχνά για τη διανομή και τροφοδοσία κέντρων επίγειας ψηφιακής τηλεόρασης. Τα ρεύματα μεταφοράς που προέρχονται από διάφορες πηγές, συγκεντρώνονται και συνδυάζονται σε μία βασική ροή Multistream που μεταφέρεται στον πομπό του δορυφορικού σήματος. Για τη λήψη των εκπομπών Multistream χρησιμοποιούνται ειδικοί δέκτες που διαχωρίζουν τα ρεύματα και τροφοδοτούν τους επίγειους πομπούς (εικόνα 1). Τα πλεονεκτήματα των Multistream είναι κυρίως οικονομικά, αφού από ένα φέρον ενός δορυφόρου μπορούν να μεταδοθούν τέσσερα ρεύματα μεταφοράς, χρειάζεται ένας μόνο δέκτης αντί για τέσσερις, δε χρειάζεται να επαναληφθεί η διαδικασία πολυπλεξίας στο κέντρο επίγειας εκπομπής, ενώ μπορεί να αυξηθεί και η χωρητικότητα σε σχέση με μία τυπική εκπομπή DVB-S2.

PLS
Το Physical Layer Scrambling χρησιμοποιείται σε εκπομπές DVB-S2 για τη βελτίωση της διατήρησης της ακεραιότητας των δεδομένων. Ένας αριθμός, που ονομάζεται scrambling sequence index και παίρνει τιμές από 0 – 262141 (σε μία μορφή δυαδικής ακολουθίας: Gold, Root ή Combo) χρησιμοποιείται ως βασικό κλειδί για τη δημιουργία του σήματος που μεταδίδεται στον δορυφόρο. Ο ίδιος αριθμός θα πρέπει να εισαχθεί και στον δέκτη, ώστε να είναι δυνατή η αποδιαμόρφωση του σήματος. Η μεγάλη πλειοψηφία των δορυφορικών εκπομπών DVB-S2 γίνεται με τιμή PLS 0, όμως αρκετές από τις εκπομπές Multistream χρησιμοποιούν άλλες τιμές.

T2-MI
Το Τ2-ΜΙ (Τ2 Modulator Interface) είναι μία εξειδικευμένη μορφή διανομής πολυπλεξιών DVB-T2 με χρονοσήμανση στους πομπούς, μέσω υφιστάμενων καναλιών, όπως η IP ή η δορυφορική διανομή, που είναι και αυτή που μας ενδιαφέρει στο παρόν άρθρο.

PLP
Το Physical Layer Pipe (PLP) είναι μία τεχνολογία που χρησιμοποιείται στις επίγειες ψηφιακές εκπομπές DVB-T2 και επιτρέπει το συνδυασμό υπηρεσιών που έχουν διαφορετικές απαιτήσεις εκπομπής. Το φυσικό στρώμα (physical layer) ενός καναλιού μετάδοσης DVB-T2 διαιρείται σε λογικές οντότητες, τα Physical Layer Pipes. Κάθε ένα από αυτά μεταφέρει μία λογική ροή δεδομένων. Θα το συναντήσουμε με το T2-MI σε αρκετές δορυφορικές εκπομπές DVB-S2, για τη διανομή του σήματος στα επίγεια κέντρα εκπομπής.

Λογισμικό και hardware που υποστηρίζει την λήψη Multistream εκπομπών
Λίγα πράγματα έχουν αλλάξει σε σχέση με την διαθεσιμότητα συσκευών που έχουν δυνατότητα λήψης των εκπομπών Multistream, σε σχέση με την προηγούμενη αναφορά μας στο θέμα, πριν δύο σχεδόν χρόνια. Πέρα από τις επαγγελματικές και ημιεπαγγελματικές λύσεις, των οποίων το κόστος ξεπερνά τα 1.000 ευρώ, η δυνατότητα αυτή περιορίζεται σε τρεις κάρτες DVB για υπολογιστές, και μερικώς σε ένα οικιακό δέκτη. Συγκεκριμένα, η λήψη Multistream είναι εφικτή με τις TBS 6925 (εσωτερική DVB-S2 σε PCIe), TBS 5925 (εξωτερική, USB), και τη νέα TBS 6983 (εσωτερική DVB-S2 σε PCIe, με διπλό tuner) της κινεζικής Tenow, ενώ στο διαδίκτυο αναφέρεται τους τελευταίους μήνες η δυνατότητα λήψης εκπομπών Multistream (χωρίς την υποστήριξη των παραμέτρων PLS), από τον οικιακό δορυφορικό δέκτη Openbox SX6 HD (εικόνα 3), που όμως δεν ήταν διαθέσιμος για το παρόν άρθρο.

Τα προγράμματα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν με αυτές τις κάρτες για τον εντοπισμό, την ανάλυση και την παρακολούθηση εκπομπών Multistream είναι τα CrazyScan, EBSpro, ProgDVB Pro, SmartDVB, DVBDream, 4T2 Content Analyzer, TSReader.

Λήψη των εκπομπών Multistream
Δύο χρόνια μετά το προηγούμενο άρθρο για τις εκπομπές Multistream, η λήψη τους είναι πλέον σαφώς πιο εύκολη με τη βοήθεια των αναβαθμισμένων εκδόσεων των προγραμμάτων που αναφέρθηκαν παραπάνω. Οι πρόσφατες εκδόσεις των ProgDVB Pro, SmartDVB και DVBDream υποστηρίζουν άμεσα τη λήψη εκπομπών Multistream, χωρίς την ανάγκη χρήσης άλλων εργαλείων, όπως τα CrazyScan, EBSPro, TSReader και 4T2 Content Analyzer για την ανάλυση και προβολή των προγραμμάτων που διανέμονται σε μορφή Multistream.

Σημαντικό: Οι τελευταίες εκδόσεις >7.0 του ProgDVB Pro εξαιτίας κάποιου bug δεν επιτρέπουν την ενεργοποίηση της ανίχνευσης συχνοτήτων Multistream, και έτσι είναι αδύνατο να χρησιμοποιηθούν για την εργασία αυτή μέχρι να διορθωθεί το πρόβλημα αυτό.

Η καλύτερη υποστήριξη αυτή τη στιγμή για τη λήψη εκπομπών Multistream προσφέρεται από την έκδοση 2.6a του DVBDream, το οποίο και θα χρησιμοποιήσουμε για τις ανάγκες του άρθρου μας. Ικανοποιητική είναι και η υποστήριξη που προσφέρει η τελευταία έκδοση 0.4 του δωρεάν SmartDVB.

Για την σάρωση μίας εκπομπής Multistream με το DVBDream ακολουθούμε τα παρακάτω βήματα:

α. Φροντίζουμε να έχουμε μία ενημερωμένη λίστα με transponder (σε μορφή .ini), που περιλαμβάνουν τις συχνότητες Multistream των δορυφόρων που μας ενδιαφέρουν. Τα αρχεία αυτά μπορεί να προέρχονται από blind scan που έχουμε κάνει με το EBSPro, είτε με επεξεργασία τους σε editor κειμένου, με την εισαγωγή των στοιχείων που μπορούμε να πάρουμε από γνωστά site με δορυφορικές ενημερώσεις, όπως το flysat.com. Για να αντιληφθεί το DVBDream τις υπηρεσίες Multistream και PLS, θα πρέπει να έχουν εισαχθεί τα στοιχεία αυτά στα αρχεία .ini, με τη μορφή που εμφανίζονται στην εικόνα 04. Τα ενημερωμένα αρχεία μεταφέρονται στον φάκελο Transponders του DVBDream.

β. Από το μενού Κανάλια > Χειροκίνητη Ανίχνευση του DVBDream επιλέγουμε μία από τις συχνότητες Multistream από το drop down μενού «Αναμεταδότης», κάνουμε κλικ στο κουμπί «Tune», και αφού δούμε το σήμα να έχει κλειδώσει πατάμε το κουμπί «Έναρξη» για να γίνει η σάρωση της συχνότητας (εικόνα 5). Αποθηκεύουμε τα κανάλια που θα βρούμε, και προχωράμε στο επόμενο stream της ίδιας συχνότητας.

γ. Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας ανίχνευσης, τα κανάλια Multistream είναι πλέον διαθέσιμα στην λίστα καναλιών του DVBDream, μαζί με τα υπόλοιπα κανάλια των απλών συχνοτήτων DVB-S και DVB-S2 (εικόνα 6).

Λήψη εκπομπών T2-MI/PLP
Μία τελείως διαφορετική μέθοδος πρέπει να χρησιμοποιηθεί για τη λήψη των εκπομπών T2-MI. Για το σκοπό αυτό θα χρησιμοποιήσουμε το Crazyscan ή το EBSPro και το λογισμικό ανάλυσης 4Τ2 Content Analyzer, που διατίθεται δωρεάν στη διεύθυνση:

α. Ανοίγουμε το 4Τ2 Content Analyzer, επιλέγουμε ως πηγή το UDP/RTP από Input/Output tab και ρυθμίζουμε τις παραμέτρους δικτύου, π.χ. επιλέγουμε IP 127.0.0.1 και port 7.000 (εικόνα 7), που χρησιμοποιούνται συνήθως από το Crazyscan και το EBSPro.

β. Αφού έχουμε επιλέξει την συχνότητα εκπομπής T2-MI / PLP στο Crazyscan ή στο EBSPro, ξεκινάμε streaming σε UDP (εικόνα 8).

γ. Επιστρέφουμε στο 4T2 Content Analyzer, και από το tab Τ2-ΜΙ επιλέγουμε το σωστό PID και ένα από τα PLP (εικόνα 9).

δ. Περιμένουμε λίγο για να γίνει η ανίχνευση των στοιχείων του PLP, και μετά πηγαίνουμε στο tab Video Analysis όπου εκεί μπορούμε να επιλέξουμε για αναπαραγωγή ένα από τα κανάλια που περιέχονται στο συγκεκριμένο PLP (εικόνα 10).

Συχνότητες Multistream και T2-MI/PLP στην Ku-band

Yamal 402 – 55E
12.674V – 14.990 – 3/4 – DVB-S2/8PSK – T2-MI, με PLP: 0, 1 και 2: Η συχνότητα αυτή μεταφέρει έναν αριθμό καναλιών της κρατικής ρωσικής τηλεόρασης, όπως τα Perviy kanal, Rossiya 2, Karusel, TV Centr, Rossiya 1, και άλλα.

12.694V – 15.282 – 3/4 – DVB-S2/8PSK – T2-MI, με PLP: 0: Εδώ θα βρούμε μία σειρά ιδιωτικών ρωσικών καναλιών, όπως τα REN TV, STS, Sport Plus, TNT, κ.ά.

Intelsat 12 – 45E
11.591V – 30.000 – 3/4 – DVB-S2/8PSK – Multistream 2, 3 και 4: Η συχνότητα αυτή μεταφέρει μία σειρά βουλγαρικών καναλιών για την τροφοδοσία των επίγειων πομπών της βουλγαρικής NURTS. Ανάμεσα στα κανάλια αυτά θα βρούμε τα bTV, Nova TV, BNT 1 και 2, News 7, κ.ά.

Astra 5B – 31.5E
11.917H – 27.500 – DVB-S2 – Multistream 6: Η συχνότητα ανήκει στην ιταλική Tivúitalia, χωρίς να μεταφέρει ενεργά κανάλια αυτό το διάστημα.

11.992H – 27.500 – 8/9 – DVB-S2/8PSK – Multistream 10 και 20 (σε T2-MI): Ανήκει στην ουκρανική Zeonbud, και μεταφέρει ελεύθερα και κρυπτογραφημένα κανάλια, όπως τα TRK, 1+1, NTN, K1, Zoom κ.ά.

12.148Η – 27.500 – 8/9 – DVB-S2/8PSK – Multistream 30 και 40: Ανήκει και αυτή στην Zeonbud, και μεταφέρει κανάλια όπως τα Mega, 2+2, Tonis, κ.ά.

Hotbird 13C – 13E
11.919V – 27.500 – 2/3 – DVB-S2/8PSK – Multistream 1 και 2, με PLS: Root + 8: Η συχνότητα αυτή ανήκει στην ιταλική Mediaset, και μεταφέρει τα καλύτερα ελεύθερα κανάλια της, όπως τα Rete 4, Canale 5, Italia 1, La 5, Iris, Cartoonito, Class TV, Mediaset Extra, κ.ά.

Eutelsat 9A – 9E
12.341V – 31.400 – 3/5 – DVB-S2/8PSK – Multistream 2 με PLS: Root + 8: Από τη συχνότητα αυτή μεταδίδονται σε ανάλυση HD τα τρία βασικά κανάλια της ιταλικής Mediaset: Canale 5 HD, Italia 1 HD, Rete 4 HD, καθώς και τα La 3 και Mediashopping σε απλή ανάλυση.

SES-5 – 5E
12.188H – 30.000 – 3/4 – DVB-S2/8PSK – Multistream 10 και 20 (σε T2-MI): Ανήκει στην ουκρανική Zeonbud, και μεταφέρει κανάλια, όπως τα TRK, 1+1, NTN, K1, Inter, Zoom, Novy Kanal, κ.ά.

12.341Η – 30.000 – 3/4 – DVB-S2/8PSK – Multistream 30 και 40: Μία ακόμα συχνότητα της Zeonbud, που μεταφέρει κανάλια όπως τα Mega, 2+2, Tonis, Bank TB, κ.ά.

Eutelsat 5 West A – 5W
Μια θέση με αρκετές εκπομπές Multistream ιταλικών και γαλλικών καναλιών, των οποίων η λήψη δεν είναι πολύ εύκολη στην Ελλάδα. Από τις συχνότητες αυτές ελήφθησαν οι παρακάτω:

11.012V – 30.000 – 3/5 – DVB-S2/8PSK – Multistream 2, 3 και 11, με PLS: Root + 16416: Η συχνότητα χρησιμοποιείται από την ιταλική δημόσια τηλεόραση RAI, και μεταφέρει ενδιαφέροντα κανάλια όπως τα Rai Sport 1 και 2, RAI 1 και 2, Rai Storia, Rai 3 Piemonte, κ.ά.

11.179V – 30.000 – 3/5 – DVB-S2/8PSK – Multistream 4, 5 και 12, με PLS: Root + 16416: Ανήκει και αυτή στην RAI, και μεταφέρει τα κανάλια RAI HD, RAI 4 και 5, RAI 3 Campania, καθώς και τα θεματικά κανάλια Rai Premium, Rai Movie, Rai Gulp και Rai YoYo.

11.637V, 30.000 – 3/5 – DVB-S2/8PSK – Multistream 1, 2, 3, 4, 5 και 6, με PLS: Root + 16416: Μεταφέρει τα κανάλια RAI 1 και 2, RAI News, και ένα αριθμό περιφερειακών εκδόσεων του Rai 3.

11.675H – 30.000 – 3/5 – DVB-S2/8PSK – Multistream 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15 και 16, με PLS: Root + 16416: Μεταφέρει περιφερειακές εκδόσεις του Rai 3.

12.606V – 29.900 – 2/3 – Multistream 1, 2 και 3, με PLS: Root + 8: Η συχνότητα αυτή ανήκει στην Mediaset Italia και μεταφέρει τα συνδρομητικά κανάλια του πακέτου Premium και το ελεύθερο κανάλι Sports Italia.

Eutelsat 12 West A – 12,5W

12.718H – 36.510 – 5/6 – DVB-S2/8PSK – Multistream 33, 34, 35 και 36: Η τελευταία συχνότητα Multistream του άρθρου μας ανήκει στην ιταλική Telecom Italia Media (TIMB), και μεταφέρει ένα σημαντικό αριθμό τηλεοπτικών καναλιών, όπως τα La7, Leonardo, Marco Polo, Nuvolari, MTV Italia, MTV Music Italia, RTL 102.5, Super!, La 7d, κ.ά.

{gallery}13196{/gallery}