Οπωσδήποτε νιώθετε τεχνολογικά ανεβασμένοι έχοντας τη δυνατότητα με το πλήκτρο REC του τηλεχειριστηρίου σας να καταγράφετε το αγαπημένο σας δορυφορικό πρόγραμμα στον εσωτερικό σκληρό δίσκο του εξελιγμένου δορυφορικού σας δέκτη! Πράγματι, κάτι που παλαιότερα χρειαζόταν ένα εξωτερικό VHS και πολλές ταινίες, τώρα συνδυάζεται εύκολα σε ένα κουτί χάρη στην ψηφιακή εποχή.
Οι εταιρείες παραγωγής δορυφορικών δεκτών, ακολουθώντας τη διαρκώς αυξανόμενη ζήτηση ποιοτικής ψηφιακής εγγραφής, άρχισαν να κατασκευάζουν μοντέλα PVR (Personal Video Recording), δορυφορικούς δέκτες δηλαδή, με δυνατότητα εγγραφής σε σκληρό δίσκο. Αυτό μας δίνει δυνατότητα εγγραφής πολλών ωρών δορυφορικού σήματος (ενδεικτικά αναφέρω ότι ένας δίσκος 80GB δίνει εγγραφή 40-50 ώρες, ανάλογα με την ποιότητα του εκπεμπόμενου σήματος), χωρίς καμιά αλλαγή στην ποιότητα. Όμως, όση διάρκεια εγγραφής κι αν έχουμε, δεν παύει να είναι περιορισμένη χρονικά και σε λίγο καιρό θα μπούμε αναμφίβολα στη διαδικασία, του τι θα κρατήσουμε και τι θα πετάξουμε, για να ελευθερώσουμε το δίσκο μας για νέες εγγραφές.
Σ’ αυτό το σημείο, όμως, η τεχνολογία του σήμερα μπορεί για μια ακόμα φορά να δώσει απάντηση- και η απάντηση αυτή ακούει στο όνομα DVD.
Η δημιουργία ενός αρχειοθετημένου δίσκου DVD με όμορφα μενού, δίνει από τη μια μεριά λύση στην ανεπάρκεια χώρου του δίσκου, δημιουργεί όμως ακόμα ένα νέο χόμπι, σε όποιον έχει την υπομονή και τη θέληση να το προσπαθήσει.
Πριν όμως προχωρήσω στην ανάλυση της δημιουργίας ενός DVD από σήμα γραμμένο στο σκληρό δίσκο ενός PVR, θα ήθελα απλά να αναφέρω, ότι υπάρχει και δυνατότητα απευθείας εγγραφής του δορυφορικού σήματος, σε επιτραπέζιο DVD εγγραφής. Αυτού του τύπου η εγγραφή, όμως, αφενός παρεμβαίνει στην ποιότητα της εικόνας, αφού το σήμα του δορυφόρου δέχεται δύο μετατροπές μέχρι τον τελικό δίσκο και αφετέρου στερεί τη δυνατότητα της δημιουργίας και της αρχειοθέτησης, εκτός αν βάζουμε και βγάζουμε ημιτελή θεματικά δισκάκια στη συσκευή εγγραφής.
Τα απαραίτητα εργαλεία
Τι θα χρειαστούμε λοιπόν, για τη νέα μας εφαρμογή;
1. Ένα δορυφορικό δέκτη, με δυνατότητα εγγραφής σε σκληρό δίσκο (PVR).
2 Έναν υπολογιστή. Ακόμα κι ο πιο φθηνός ηλεκτρονικός υπολογιστής που κυκλοφορεί σήμερα στην αγορά, έχει ικανή επεξεργαστική ισχύ, ώστε να ανταποκριθεί άψογα στις συγκεκριμένες απαιτήσεις (η μόνη διαφορά είναι ότι θα χρειαστεί λίγο χρόνο παραπάνω στην επεξεργασία).
3. Ένα DVD εγγραφής για υπολογιστή. Οι συσκευές αυτές παλαιότερα ήταν πανάκριβες και αποτελούσαν προνόμιο των λίγων. Σήμερα όμως, οι τιμές του είναι εξαιρετικά χαμηλές.
4. Κατάλληλο λογισμικό (software) για τη μετατροπή, την επεξεργασία και την τελική δημιουργία του δίσκου.
Πρώτα βήματα
Για να μπορέσουμε να κάνουμε τα πρώτα μας βήματα στο καινούριο μας χόμπι, θα πρέπει πρώτα να κατανοήσουμε τη φύση του δορυφορικού σήματος, που έχουμε γραμμένο στο σκληρό δίσκο του δέκτη μας. Ένα δορυφορικό σήμα εκπέμπεται με τη μορφή Transport Stream, είναι δηλαδή ένα ψηφιακό σήμα, όπου όλες οι πληροφορίες εικόνας και διαφορετικών ήχων (π.χ. περισσότερες γλώσσες), περιέχονται στην ίδια ψηφιακή ακολουθία (σειρά), σε πολυπλέξη (multiplexing). Η εικόνα είναι συμπιεσμένη με συμπίεση MPEG-2, υπάρχουν όμως διαφορές στην ανάλυση και στο ρυθμό διαμεταγωγής δεδομένων (bitrate), που εκπέμπει κάθε κανάλι. Αυτό μπορεί να το καταλάβει οποιοσδήποτε, παρατηρώντας απλά τη διαφορά στην ποιότητα της εικόνας στα διάφορα δορυφορικά σήματα. Το σήμα εγγράφεται στο σκληρό δίσκο (κρατώντας όλες τις πληροφορίες) σαν αρχείο, με κατάληξη TS (Transport Stream), ΤRP, TP ή κάτι αντίστοιχο.
Η πρώτη δυσκολία που θα συναντήσει κάποιος, είναι στο πώς θα μεταφέρει αυτό το αρχείο, από το δίσκο του PVR, στο σκληρό δίσκο του υπολογιστή, για επεξεργασία
Διαφορετικοί δέκτες, δίνουν και διαφορετικές δυνατότητες. Υπάρχουν δέκτες που μεταφέρουν το δορυφορικό σήμα σαν streaming βίντεο στον υπολογιστή, μέσω θύρας USB και το εγγράφουν απ’ ευθείας στο δίσκο του υπολογιστή, με δικό τους software (π.χ. Neotion). Υπάρχουν επίσης δέκτες με ενσωματωμένη κάρτα δικτύου, όπου το σήμα μεταφέρεται από το δίσκο τους στον υπολογιστή μέσω LAN, με ένα πρόγραμμα FTP (π.χ. Dreambox), αλλά η μεγάλη πλειοψηφία των δεκτών, δεν παρέχει τέτοιες δυνατότητες και απλά πρέπει να συνδέσουμε το δίσκο τους στο PC, για να δούμε τα αρχεία που έχουμε γράψει. Εδώ έχουμε δύο διαφορετικές περιπτώσεις δεκτών, α) δέκτες με αποσπώμενο δίσκο και β) δέκτες με εσωτερικό, μη αποσπώμενο δίσκο. Και στις δύο περιπτώσεις, ο δίσκος πρέπει να συνδεθεί στο PC, είτε απλά, μεταφέροντάς τον (αν είναι αποσπώμενος), είτε στη χειρότερη περίπτωση, ξεβιδώνοντας το καπάκι του δέκτη, αφαιρώντας το δίσκο από μέσα και συνδέοντάς τον στη συνέχεια στον υπολογιστή.
Μόλις συνδέσουμε το δίσκο στο PC, θα διαπιστώσουμε στις περισσότερες περιπτώσεις ότι δεν αναγνωρίζεται. Αυτό είναι λογικό, αφού ο δίσκος είναι φορμαρισμένος σε NFS και μόνο τα Windows XP ή 2000 είναι δυνατό να τον δουν- και πάλι όχι πάντα (π.χ. αν είναι φορμαρισμένος σε Linux, που υποστηρίζουν κάποιοι δέκτες). Σε περίπτωση που ο δίσκος δεν αναγνωριστεί από τον υπολογιστή, θα πρέπει να αλλάξουμε το φορμά του, χωρίς να καταστρέψουμε τα αρχεία που έχουμε γράψει. Αυτό είναι εφικτό με το πρόγραμμα Partition Magic, της εταιρείας PowerQuest, που μπορούμε να βρούμε στο διαδίκτυο στην ιστοσελίδα:
Στον υπολογιστή
Έχοντας μεταφέρει τα αρχεία στον υπολογιστή, θα διαπιστώσουμε ότι αυτά δεν αναγνωρίζονται από κανένα γνωστό player των Windows. Γι’ αυτό το λόγο, θα χρειαστούμε ειδικό λογισμικό (software) μετατροπής σε φορμά, αναγνωρίσιμο από τα Windows (σε MPEG δηλαδή). Στη συνέχεια, θα παρουσιάσουμε και θα αναλύσουμε όλο αυτό το ειδικό λογισμικό, που υπάρχει για μετατροπή TS αρχείων σε MPEG, όμως πριν προχωρήσω θα ήθελα να κάνω μία παρένθεση σχετικά με την εγγραφή κωδικοποιημένων (scrambled) καναλιών.
Οι περισσότεροι δέκτες, προς αποφυγή πειρατείας, κρατούν την πληροφορία κωδικοποίησης και στην εγγραφή, επομένως αν τα αρχεία μεταφερθούν στον υπολογιστή, απλά δεν μετατρέπονται και δεν ανοίγουν (ανοίγουν μόνο από τον αποκωδικοποιητή που τα έχει γράψει με την επίσημη κάρτα). Κάποιες εταιρείες προσφέρουν αναβαθμίσεις του firmware του δέκτη, για να γράφει το σήμα μη κωδικοποιημένο, ενώ κάποιες άλλες παρέχουν δυνατότητα δεύτερης εγγραφής από το δίσκο στον ίδιο δίσκο, ώστε το σήμα να γράφεται χωρίς την κωδικοποίηση. Αν επιθυμείτε λοιπόν να γράφετε κωδικοποιημένα σήματα, θα πρέπει να επικοινωνήσετε με την εταιρεία του δέκτη σας, καθώς και με τον provider σας (π.χ. Nova), για να ενημερωθείτε για τις δυνατότητες και το νομικό πλαίσιο, που μπορείτε να το κάνετε. Προς αποφυγή λοιπόν παρεξηγήσεων, εμείς αναφέρουμε πως ό,τι γράφουμε, αφορά μόνο ελεύθερα (FTA) κανάλια.
Λογισμικό μετατροπής
Έχοντας λοιπόν τα Transport Stream (TS) αρχεία στον υπολογιστή, θα πρέπει να τα μετατρέψουμε σε αναγνωρίσιμο φορμά. Στην πραγματικότητα, δεν πρόκειται για μετατροπή, αφού η εικόνα είναι ήδη MPEG-2, αλλά για αποπολύπλεξη (Demultiplexing), διαχωρισμό δηλαδή των διαφορετικών πληροφοριών εικόνας και ήχου και ένταξής τους σε διαφoρετικό τύπο αρχείου, αναγνωρίσιμου από τα windows και τις εφαρμογές δημιουργίας DVD.
Τα ειδικά προγράμματα μετατροπής αρχείων TS σε MPEG, είναι ακόμα περιορισμένα σε αριθμό, αλλά το καλό είναι πως μπορούμε να τα βρούμε στο Internet και στην πλειοψηφία τους είναι ελεύθερα (freeware).
Ας ξεκινήσει η… μετατροπή λοιπόν.
TSDemux: Το TSDemux, είναι το απλούστερο πρόγραμμα μετατροπής ενός αρχείου TS. To μόνο που κάνει, είναι αυτό που λέει και το όνομά του. Αποπολυπλέκει (Demux) την εικόνα από ένα αρχείο TS και τη μετατρέπει σε αρχείο m2v (MPEG-2). Αν και υποτίθεται ότι υποστηρίζει και μετατροπή ήχου, όλα τα βίντεο που μετατρέψαμε με το TSDemux, κρατούσαν πεισματικά …τον «όρκο της σιωπής». Το πρόγραμμα, είναι προϊόν εργασίας ενός μόνο ανθρώπου, χωρίς καμιά υποστήριξη και διατίθεται δωρεάν.
PVAStumento. To PVAStrumento, της εταιρείας Offeryn, είναι ένα εξαιρετικό εργαλείο μετατροπής TS αρχείων απευθείας σε αρχείο MPEG. Το παραγόμενο αρχείο είναι παραμετροποιήσιμο από το πρόγραμμα, σε VCD (MPEG-1) ή SVCD και DVD (MPEG-2). Το πρόγραμμα δίνει ακόμα δυνατότητα αποπολύπλεξης (Demux) του TS σε δύο διαφορετικά αρχεία (m2v για την εικόνα και mpa για τον ήχο), πληροφορίες ανάλυσης και bitrate, καθώς και δυνατότητα split (διαχωρισμού) των παραγόμενων αρχείων, σε μεγέθη 650 MB, 700MB, 792ΜΒ και 2GB, για χρήση σε δισκάκια διαφορετικών χωρητικοτήτων (CD ή DVD). To πρόγραμμα έχει ακόμα τη δυνατότητα να διορθώσει απώλειες καρέ ή ανωμαλίες στη δομή του MPEG, κάτι που είναι αρκετά συνηθισμένο στις δορυφορικές εγγραφές και ειδοποιεί αν βρει τυχόν λάθη. Βέβαια, όλες αυτές οι δυνατότητες είναι παραμετροποιήσιμες, αλλά οι αλλαγές των παραμέτρων συνιστώνται, μόνο σε προχωρημένους χρήστες. Το πρόγραμμα είναι freeware.
DVR-Studio: To DVR-Studio, είναι ένα από τα τρία προγράμματα μετατροπής, που παρέχουν ταυτόχρονα και εικόνα προεπισκόπησης του αρχείου TS. To DVR-Studio προσφέρει ακόμα δυνατότητα στοιχειώδους μοντάζ, μέσω της εντολής cut και της μπάρας πλοήγησης. Μπορούμε δηλαδή να κόψουμε τμήματα της εγγραφής που δεν χρειαζόμαστε και να κρατήσουμε μόνο την ωφέλιμη πληροφορία. Στο επίπεδο μετατροπής, δίνει δυνατότητα απευθείας μετατροπής σε MPEG-2 ή αποπολύπλεξης (Demux) του TS αρχείου, σε δύο διαφορετικά αρχεία (m2v για την εικόνα και mpa για τον ήχο). Το πρόγραμμα είναι shareware (με πλήρεις δυνατότητες για ένα μήνα).
HDTVtoMPEG2: To HDTVtoMPEG2, είναι επίσης ένα πρόγραμμα μετατροπής TS αρχείων σε MPEG-2, με εικόνα προεπισκόπησης και στοιχειώδη δυνατότητα μοντάζ, μέσω των εντολών Include και Exclude (με μπάρα και πλήκτρο πλοήγησης καρέ-καρέ), αλλά χωρίς δυνατότητα αποπολύπλεξης εικόνας και ήχου σε διαφορετικά αρχεία To software δίνει ακόμα δυνατότητα επιλογής Audio PIDs, αν φυσικά υπάρχουν περισσότερα από ένα στην εγγραφή. Κυκλοφορεί σε μορφή freeware.
VLC media player: Το VLC media player της VideoLAN team, είναι ένα μάλλον δύσχρηστο πρόγραμμα διαχείρισης stream αρχείων, με τελείως διαφορετική φιλοσοφία από τα προηγούμενα, αλλά με εξαιρετικές δυνατότητες για όσους κατανοούν καλά τη βίντεο streaming μορφή. Στην πραγματικότητα, το πρόγραμμα είναι ένας streaming player, ο οποίος όμως έχει τη δυνατότητα και streaming output, μπορεί δηλαδή να οδηγήσει streaming video σε ένα άλλο μέσο (όπως π.χ. σε άλλο υπολογιστή, μέσω δικτύου LAN). Αν τώρα εμείς, επιλέξουμε streaming output σε αρχείο (file), αντί για δίκτυο, τότε το πρόγραμμα δημιουργεί ένα νέο αρχείο σε φορμά, που εμείς ορίζουμε και έτσι μετατρέπει το αρχικό μας transport stream σε άλλη μορφή. Οι επιλογές μετατροπής που μας δίνει το πρόγραμμα, είναι αρχεία τύπου MPEG-2, MPEG-1 και AVI με επιπρόσθετο χαρακτηριστικό την επιλογή του codec. To πρόγραμμα είναι freeware.
Προσοχή… στην πράξη!
Αυτά λοιπόν είναι τα κυριότερα προγράμματα διαχείρισης και μετατροπής TS αρχείων σε MPEG, που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο, την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές. Όλα υπόσχονται μετατροπή σε φορμά MPEG-2 και τα περισσότερα δίνουν και επιλογή συμβατής μετατροπής για DVD. Τα πράγματα όμως δεν είναι πάντα τόσο ρόδινα. Η βασική αιτία που καθιστά αρκετά αρχεία MPEG-2 ασύμβατα με DVD, είναι η αρχική ανάλυση του transport stream, του σήματος δηλαδή που μεταδίδει ο δορυφόρος. Πρέπει να κατανοήσουμε ότι τα προγράμματα που αναφέραμε παραπάνω, δεν κάνουν καμιά ουσιαστική μετατροπή στο σήμα, απλά αποπολυπλέκουν την εικόνα και τον ήχο, κρατώντας ανέπαφη την αρχική ανάλυση και το bitrate. Η διαδικασία αυτή δεν κρατάει πάνω από 5 λεπτά, για κάθε ώρα εγγραφής με ένα μέτριο υπολογιστή. Αν τώρα είμαστε τυχεροί και το σήμα που γράψαμε έχει ανάλυση 720X576, τότε το αρχείο θα γίνει άμεσα κατανοητό από οποιοδήποτε πρόγραμμα δημιουργίας DVD και πολύ γρήγορα θα μπορέσουμε να δημιουργήσουμε το τελικό μας δισκάκι. Σε διαφορετική περίπτωση όμως, θα χρειαστεί περαιτέρω μετατροπή της ανάλυσης και του bitrate (πολλές φορές γίνεται από το ίδιο το πρόγραμμα δημιουργίας DVD), που αποτελεί μια χρονοβόρα διαδικασία, η οποία μπορεί να κρατήσει μέχρι και έξι ώρες για κάθε ώρα εγγραφής
Ένα ακόμα πρόβλημα που παρατηρήσαμε, ήταν ότι κατά τη μετατροπή, το PVAStrumento μας έδινε κάποιες φορές μηνύματα σχετικά με τη δομή του TS, προειδοποιώντας μας ότι δεν είναι απόλυτα συμβατό με DVD (έβρισκε GOPs με περισσότερα από 15 καρέ). Συμπλήρωνε όμως, ότι το παραγόμενο αρχείο, αν και μη συμβατό, γίνεται κατανοητό από πολλούς players. Πρακτικά, τα δισκάκια που κατασκευάσαμε μετά από μετατροπή με το PVAStrumento, έπαιζαν χωρίς κανένα πρόβλημα σε όλα τα DVD υπολογιστή και σε αρκετά επιτραπέζια, ενώ σε άλλα παρουσίαζαν ελαφρά πηδήματα και κολλήματα. Τα ίδια προβλήματα συναντήσαμε και με τους υπόλοιπους μετατροπείς, χωρίς να έχουμε καμιά ειδοποίηση. Το λιγότερο συμβατό με DVD, βρήκαμε να είναι το DVR-Studio, αφού αρκετές μετατροπές του κολλούσαν ακόμα και στο DVD player του υπολογιστή. Για να αποφύγουμε την κατασκευή άχρηστων δίσκων DVD, προτείνουμε κάθε δορυφορικό αρχείο που μετατρέπουμε σε MPEG-2, να το ανοίγουμε πρώτα για έλεγχο, με ένα λογισμικό DVD player υπολογιστή (π.χ. PowerDVD ή WinDVD) και όχι με το Windows Media Player. Αν κατά την αναπαραγωγή παρατηρήσουμε οποιοδήποτε κόλλημα ή πήδημα, τότε να δοκιμάζουμε μετατροπή με άλλο πρόγραμμα (ευτυχώς τα περισσότερα είναι freeware). H πράξη απέδειξε ότι τα διαφορετικά προγράμματα, χειρίζονται με διαφορετικό τρόπο τα διαφορετικά bitrates και τις διαφορετικές αναλύσεις των δορυφορικών σημάτων, με πιο αξιόπιστο το PVAstrumento.
Αν βέβαια θέλουμε σε όλες τις περιπτώσεις να έχουμε ήσυχο το κεφάλι μας, μπορούμε να μετατρέπουμε όλα τα αρχεία MPEG-2, που προκύπτουν από τα ανωτέρω προγράμματα σε MPEG-2, συμβατό με DVD (ανάλυση 720X576, 6000Kbps CBR ή VBR της επιλογής μας ), με οποιονδήποτε MPEG encoder προτιμάμε (π.χ. Procoder, ReMPEG, TMPEG κλπ) .
Η διαδικασία αυτή πάντως, είναι χρονοβόρα και ακόμη και ο υπογράφων την αποφεύγει.
Ένα τελευταίο πράγμα που πρέπει να προσέξουμε κατά την εγγραφή από το δορυφόρο, είναι η αποφυγή εγγραφής ψηφιακού θορύβου (εμφάνιση pixel στην εικόνα), που συμβαίνει μερικές φορές, ειδικά σε μέρες με καταιγίδα ή πολύ κακές καιρικές συνθήκες. Αν προσπαθήσουμε να μετατρέψουμε ένα τέτοιο αρχείο σε MPEG-2, το πιθανότερο που θα συμβεί είναι τα προγράμματα μετατροπής να απορρίψουν κάποια καρέ, με αποτέλεσμα, στην καλύτερη περίπτωση, χάσιμο συγχρονισμού εικόνας και ήχου, πράγμα που δεν θα είναι και πολύ ευχάριστο, ειδικά σε εγγραφές μουσικών video-clip.
Δημιουργία DVD
Έχοντας πλέον μετατρέψει το TS αρχείο σε MPEG-2, το μόνο που μένει είναι να δημιουργήσουμε το DVD με ένα πρόγραμμα DVD-Authoring. Τέτοια προγράμματα κυκλοφορούν πολλά στην ελληνική αγορά και τις περισσότερες φορές συνοδεύουν την αγορά μιας καινούριας συσκευής εγγραφής. Ενδεικτικά, αναφέρουμε το DVD Movie Factory της Ulead, το My DVD της Sonic, το WinDVD Creator, το Studio της Pinnacle, που είναι ταυτόχρονα και βίντεο editor- και αρκετά άλλα.
Η διαδικασία της δημιουργίας των μενού και της πλοήγησης σε αυτά τα προγράμματα, είναι πολύ απλή και φιλική σε κάθε χρήστη, ακόμα και για κάποιον που δεν έχει ασχοληθεί ποτέ πριν.
Ο χρόνος δημιουργίας του DVD από τον υπολογιστή, εξαρτάται από την ταχύτητα του επεξεργαστή, καθώς και από την ανάλυση και το bitrate της εικόνας και κυμαίνεται από μερικά λεπτά έως αρκετές ώρες (αν χρειάζεται μετατροπή).
Τέλος, θα ήθελα να προσθέσω και να προτείνω κάτι ακόμα. Όταν κατασκευάζουμε ένα δισκάκι DVD, να μην το καίμε άμεσα, αλλά πρώτα να δημιουργούμε DVD folders στο δίσκο του υπολογιστή. Μετά το πέρας της διαδικασίας να ελέγχουμε το τελικό μας δημιούργημα, με ένα DVD player και αν όλα είναι εντάξει, τότε να προχωράμε στο κάψιμο του DVD. Μην ξεχνάμε πως κάθε DVD δισκάκι που καταλήγει στα σκουπίδια, μας επιβαρύνει μισό ευρώ.
Η αλήθεια είναι ότι στην πράξη μπορούν να προκύψουν διάφορα προβλήματα κατά την μετατροπή ίσως της εγγραφής του δορυφορικού δέκτη σε αρχείο επεξεργάσιμο ή την αναγνώριση του δίσκου του δέκτη, ωστόσο υπάρχουν πολλά εργαλεία στο διαδίκτυο που μπορούν να σας βοηθήσουν και να γίνουν το δεξί σας χέρι. Όπως πάντα, εάν υπάρχει θέληση και υπομονή η εγγραφή σας σίγουρα θα “καεί” στο DVD!
