IBC – International Broadcast Center

Εκατοντάδες κόσμος κάθε μέρα διαβαίνει τους διαδρόμους του τεράστιου κτιρίου στο Μαρούσι, στη διασταύρωση της Κηφισίας και της Σπύρου Λούη, κρατώντας τσάντες και φορώντας ατσαλάκωτα ρούχα. Πριν μερικά χρόνια όμως, τότε που δεν είχε σιντριβάνι στην είσοδό του, το Golden Hall, λεγόταν IBC… Εμείς ήμασταν εκεί, κατά την προετοιμασία του για την κάλυψη των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004.. Τότε, που αντί για εκατοντάδες καθώς πρέπει κυρίες, ήταν εκατοντάδες “τσαλακωμένοι” τεχνικοί!

Στο παρόν άρθρο θα μιλήσουμε για το δίκτυο CATV του κέντρου τύπου του 2004. Ένα δίκτυο- πρόκληση, όχι μόνο για τις 540 παροχές που προσφέρει, ούτε για τις τεράστιες αποστάσεις που καλύπτει… μα για τα 87 κανάλια που μπορεί να διανείμει, καταλαμβάνοντας ολόκληρη την περιοχή των επίγειων καναλιών S, VHF και UHF.

Σχεδιασμένο και κατασκευασμένο εξ ολοκλήρου από Έλληνες κατασκευαστές, στην τεχνολογική καρδιά των Ολυμπιακών Αγώνων, το δίκτυο CATV του IBC μπορεί να θεωρηθεί από τα μεγαλύτερα καλωδιακά δίκτυα, που έχουν υπάρξει στη χώρα μας. Το Διεθνές Ραδιοτηλεοπτικό Κέντρο των Ολυμπιακών Αγώνων, εκτός από τις υπηρεσίες μετάδοσης ήχου και εικόνας που εξυπηρετεί, είναι εξοπλισμένο στο εσωτερικό του με 540 τηλεοράσεις, που μεταδίδουν 87 συνολικά κανάλια. Με κοινή αποδοχή των επαγγελματιών του χώρου, τους “Broadcasters”, είναι το μεγαλύτερο καλωδιακό δίκτυο CATV, που έχει κατασκευαστεί σε Ολυμπιακούς Αγώνες, κυρίως εξαιτίας του μεγάλου αριθμού καναλιών που υποστηρίζει. Χαρακτηριστικά, αναφέρουν, ότι στους Αγώνες του Sydney, τα κανάλια στην καλωδιακή τηλεόραση ήταν μόλις 60.

Κατά τους Ολυμπιακούς Αγώνες, στο κτίριο του IBC συγκεντρώνονται από όλα τα στάδια (venues) που διεξάγονται αγώνες, οι κάμερες που καταγράφουν τα αθλήματα και τα γεγονότα του κάθε χώρου. Πηγή του δικτύου CATV είναι τα σήματα αυτά, μαζί με συγκεκριμένα δορυφορικά προγράμματα, πάντα σε μορφή A/V (audio/video).

Η χρησιμότητα του δικτύου στο κτίριο είναι πολλαπλή. Για τον Οργανισμό «Αθήνα 2004», από το σύνολο των τηλεοράσεων, οι 55 έχουν τοποθετηθεί σε ανοιχτούς χώρους, για την ψυχαγωγία/ενημέρωση των εργαζομένων στο χώρο (εικόνα 1). Το υπόλοιπο δυναμικό του δικτύου, έχει κατασκευαστεί για να εξυπηρετήσει τον Οργανισμό AOB – Athens Olympic Broadcasting. Σε μια συγκεκριμένη περιοχή (Technology Area), από τις τηλεοράσεις του δικτύου, ελέγχεται η ποιότητα εκπομπής της εικόνας από τα στάδια. Σε έναν άλλο χώρο, 87 τηλεοράσεις έχουν τοποθετηθεί για να ελέγχονται οι χρόνοι, που διατίθενται στα διάφορα αγωνίσματα. Τέλος, οι υπόλοιπες παροχές του δικτύου, είναι μοιρασμένες στους χώρους, όπου φιλοξενούνται οι «Broadcasters» από τις διάφορες χώρες, οι οποίοι μέσα από τις τηλεοράσεις παρακολουθούν τη ροή των προγραμμάτων, ελέγχουν τα περιεχόμενά τους και αποφασίζουν για την εκπομπή τους.

Όπως είπαμε, η πηγή εισόδου είναι σήματα A/V, οπότε το κέντρο λήψης του δικτύου απαρτίζεται από μονάδες διαμόρφωσης. Εξαιτίας του μεγάλου αριθμού καναλιών παροχής, οι διαμορφωτές, απαιτείται να είναι μονής πλευρικής και, προφανώς, υψηλής ποιότητας. Έτσι λοιπόν, όπως βλέπετε στην εικόνα 2, το RACK του δικτύου αποτελείται από 87 μονάδες διαμόρφωσης μονής πλευρικής, που επιπρόσθετα ενσωματώνουν διπλά φίλτρα SAW, για να αποφευχθούν στο μέγιστο δυνατό οι παρεμβολές μεταξύ των καναλιών. Τα frames που βλέπετε ανάμεσα στις μονάδες, δεν έχουν σχέση με blank panel, αλλά είναι οι μονάδες μίξης των εξόδων των διαμορφωτών. Μια γεύση της συνδεσμολογίας των διαμορφωτών με τους μίκτες, παίρνουμε στην εικόνα 3.

Με είσοδο A/V και έξοδο RF, οι διαμορφωτές καταλαμβάνουν ολόκληρη την περιοχή των επίγειων καναλιών των περιοχών S, VHF και UHF. Το πρώτο πρόγραμμα του δικτύου ξεκινά από το κανάλι S03 στους 119,25MHz και το τελευταίο, το C69 στους 855,25MHz! Ενδιάμεσα, παρακάμπτονται ελάχιστες θέσεις καναλιών, λόγω παρεμβολών. Παρά τον πολύ μεγάλο αριθμό των καναλιών, οι διαμορφωτές ανταποκρίθηκαν άψογα και στην τελική έξοδο του κέντρου (εικόνα 4). Πριν τους κεντρικούς ενισχυτές, όλα τα σήματα είναι αυστηρά ισοσταθμισμένα στα 75dBμV.

Η καρδιά του δικτύου ξεκινάει από τους δύο κεντρικούς ενισχυτές. Δύο στον αριθμό, επειδή τα 8 από τα 87 κανάλια προορίζονται για ένα συγκεκριμένο τομέα του κτιρίου. Έτσι λοιπόν, η μίξη αυτών των 8 καναλιών με τα υπόλοιπα, πραγματοποιείται κοντά στο σημείο προορισμού, για να μην επιβαρύνεται το υπόλοιπο δίκτυο.

Οι παραπάνω δύο ενισχυτές είναι οι μόνοι αυτοτροφοδοτούμενοι (από 220V AC). Οι υπόλοιποι 18 (!) τροφοδοτούνται μέσω του ομοαξονικού καλωδίου. Για το λόγο αυτό, στο κεντρικό rack υπάρχουν τρία τροφοδοτικά, που παρέχουν την απαραίτητη εναλλασσόμενη τάση των 63V AC στις τρεις βασικές γραμμές. Για την εισαγωγή της τάσης στα ομοαξονικά καλώδια, έχουν χρησιμοποιηθεί τα κατάλληλα εξαρτήματα – inserters (εικόνα 5). Δύο από τα τροφοδοτικά που χρησιμοποιούνται είναι των 5A, ενώ υπάρχει και ένα 14Α, που τροφοδοτεί την περισσότερο βεβαρημένη από αριθμό ενισχυτών γραμμή.

Το καλωδιακό δίκτυο βασίζεται στη λογική μιας κεντρικής γραμμής (trunk line), από την οποία, με διακλαδωτές άνισης κατανομής σήματος (tap-offs) τροφοδοτούνται οι επιμέρους κλάδοι, όπου γίνεται η τμηματική διανομή. Με αυτόν τον τρόπο, διατηρείται το αρχικό σήμα όσο το δυνατό ανεπηρέαστο, από τις αλλεπάλληλες ενισχύσεις στο βασικότερο τμήμα του δικτύου. Έτσι, η διανομή στους επιμέρους κλάδους του δικτύου, γίνεται χωρίς την πρόσθετη επιβάρυνση του θορύβου των υπόλοιπων ενισχυτικών μονάδων του δικτύου. Τις διανομές αυτές μπορούμε να τις φανταστούμε σαν ανεξάρτητα μικρά δίκτυα, όπου πηγή έχουν την έξοδο του tap-off.

Η καλωδίωση του δικτύου πραγματοποιείται με τριών ειδών καλώδια: Τύπου RG-245, για τις κεντρικές γραμμές, τύπου RG-11 για τις ενδιάμεσες διανομές και τύπου RG-6 για την τελική παροχή στις απολήξεις.  Η μεγάλη διάμετρος του RG-245 και τα ανοξείδωτα, γερής κατασκευής βύσματα 5/8 της ίντσας που χρησιμοποιούνται, επιτρέπουν με ασφάλεια τη διέλευση τάσης για την απαραίτητη τροφοδοσία των ενισχυτών.

Οι ενισχυτές που χρησιμοποιούνται στο δίκτυο είναι όλοι ενός τύπου, ανεξαιρέτως, με στάθμη εξόδου 124dBμV (!!!) και απολαβή 27dB. Οι συνολικά 18 ενισχυτές,  καλύπτουν μεγάλες αποστάσεις, εξασφαλίζοντας 69-73dBμV στάθμη σήματος σε όλες τις πρίζες και λόγο σήματος προς θόρυβο C/N 48-52dB. Για να μην προστεθεί θόρυβος στο δίκτυο από υπεροδήγηση των ενισχυτών, εξαιτίας του μεγάλου αριθμού καναλιών, η στάθμη εξόδου των εν σειρά ενισχυτών ρυθμίστηκε στα 98dBμV (παρά τα 124dBμV ονομαστική στάθμη εξόδου).

Τα παθητικά στοιχεία (splitters και tap-offs) που χρησιμοποιούνται στις κεντρικές γραμμές είναι βαρέως τύπου (αντίστοιχα με τα εξαρτήματα της εικόνας 5). Όλες οι συνδέσεις πραγματοποιήθηκαν με βύσματα 5/8 της ίντσας. Σημαντικό στοιχείο των εξαρτημάτων αυτών, είναι ότι επιτρέπουν τη διέλευση τάσης στις εξόδους τους και μάλιστα με τις αντίστοιχες γέφυρες που περικλείουν στο εσωτερικό τους, μπορεί να καθοριστεί η διέλευση της τάσης στις εξόδους τους.

Αυτά και πολλά ακόμα συνέβησαν το 2004 στο κτίριο του Golden Hall, που τότε ονομαζόταν IBC. Φυσικά, τα πάντα πλέον ανήκουν στο παρελθόν και ούτε καν οι διάδρομοι του κτιρίου δεν είναι ίδιοι. Ωστόσο, γνωρίζοντας τα παραπάνω και βλέποντας τις φωτογραφίες, μπορείτε την επόμενη φορά που βρεθείτε στο χώρο του πολυκαταστήματος να κοντοσταθείτε για μια στιγμή, να κλείσετε τα μάτια σας και να τα φανταστείτε όλα εκεί…