Τα υλικά και οι μέθοδοι δικτύωσης

Featured | Ίσως πριν μερικά χρόνια κανείς δεν φανταζόταν πως η εξέλιξη των δορυφορικών δεκτών θα είχε άμεση σχέση με την εξέλιξη των δικτύων Η/Υ, τόσο σε τοπικό επίπεδο LAN όσο και σε απομακρυσμένο WAN. Αφού λοιπόν και οι δορυφορικοί δέκτες δικτυώνονται, καλούμαστε να γνωρίσουμε νέα υλικά και τεχνικές, που, αν και προέρχονται κυρίως από το χώρο των Η/Υ, έχουν μπει για τα καλά στη δορυφορική ζωή μαςΗ έλευση της μαγικής θύρας Ethernet στους δορυφορικούς δέκτες, άλλαξε ολοσχερώς το χώρο της δορυφορικής TV, αφού τους έδωσε δυνατότητες αντίστοιχες με αυτές των ηλεκτρονικών υπολογιστών. Ακριβώς για αυτό το λόγο, καλούμαστε σήμερα να σας περιγράψουμε όσο πιο απλά γίνεται την υποδομή, τα υλικά, καθώς και τους τρόπους δικτύωσης ενός οικιακού δικτύου.

Τι ονομάζουμε δίκτυο
Δίκτυο δορυφορικών δεκτών ονομάζουμε μια διάταξη δύο ή περισσότερων δεκτών, που είναι συνδεδεμένοι μεταξύ τους κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να έχουν τη δυνατότητα να επικοινωνούν για να μοιραστούν κοινούς πόρους, δηλαδή κοινά δεδομένα. Το κοινό δεδομένο στην περίπτωση του δορυφορικού card sharing, είναι η επίσημη κάρτα πρόσβασης στις συνδρομητικές υπηρεσίες. Ο πιο διαδεδομένος τρόπος δικτύωσης δορυφορικών δεκτών, επιτυγχάνεται μέσω της θύρας Ethernet. Όμως υπάρχουν και άλλοι τρόποι, όπως η ασύρματη διαμεταγωγή των δεδομένων ή ενσύρματη επικοινωνία μέσω θύρας RS-232.

Χρήσιμες λεπτομέρειες
Η υποδομή, όσον αφορά τη δικτύωση των δεκτών, είναι εντελώς ανεξάρτητη από την υποδομή του κεραιοσυστήματος που τους τροφοδοτεί με δορυφορικό σήμα. Το ένα σύστημα είναι ανεξάρτητο από το άλλο και απλά λειτουργούν συμπληρωματικά. Έτσι, όλοι οι δέκτες στο εμπλεκόμενο δίκτυο πρέπει να τροφοδοτούνται ανεξάρτητα με δορυφορικό σήμα και όχι μόνον ο δέκτης server, όπως λανθασμένα κάποιες φορές πιστεύεται. Η υποδομή ενός δικτύου δορυφορικών δεκτών μέσω θύρας Ethernet, δεν διαφέρει σε τίποτα από αυτήν ενός δικτύου Η/Υ. Πολλές φορές, μάλιστα, συνυπάρχουν στο ίδιο δίκτυο, αλλά… και στο διαδίκτυο. Η μόνη διαφορά είναι ότι με τους δορυφορικούς δέκτες δεν έχουμε τόσο μεγάλη ανάγκη σε ταχύτητες, οπότε μπορούν να δικαιολογήσουν ή να απορροφήσουν κάποια λάθη υποδομής εγκατάστασης, κάτι που σε ένα δίκτυο Η/Υ θα απέβαινε μοιραίο.

Τρόποι δικτύωσης
Υπάρχουν πολλοί τρόποι δικτύωσης των δορυφορικών δεκτών σε τοπικό επίπεδο, άλλοι περισσότερο διαδεδομένοι και άλλοι λιγότερο, ανάλογα με την υποδομή που υπάρχει ή που θέλουμε να υπάρξει. Επίσης, μπορεί να υπάρξει και κάποιος συνδυασμός τεχνικών δικτύωσης, ανάλογα με τις ανάγκες. Γενικότερα, πάντως, η δικτύωση επιτυγχάνεται ενσύρματα και ασύρματα, με τον ενσύρματο τρόπο να είναι πιο διαδεδομένος.

Η ενσύρματη δικτύωση και τα υλικά που χρησιμοποιεί
Σε αυτό το σημείο θα σας περιγράψουμε τα βασικά υλικά ενσύρματης δικτύωσης των δορυφορικών δεκτών, ενώ παράλληλα θα προσπαθήσουμε να σας εξηγήσουμε και τη λειτουργία τους.

Καλώδιο UTP
Πρόκειται για το καλώδιο που αποτελεί τη βασική γραμμή μεταφοράς δεδομένων. Αποτελείται από τέσσερα συνεστραμμένα ζεύγη αγωγών, με διαφορετικό ρυθμό συστροφής και με χρωματική ένδειξη για το καθένα. Για τη μεταφορά δεδομένων χρησιμοποιούνται τα δύο από τα τέσσερα ζεύγη. Χαρακτηρίζεται από κατηγορίες (συνηθέστερη η cat-5e), που προσδιορίζουν την ταχύτητα που μπορεί να υποστηρίξει. Η ποιότητα του καλωδίου, ο τρόπος που τερματίζει στους ειδικούς ακροδέκτες, καθώς και η επίδραση πεδίων σε αυτό, που δημιουργούνται από ισχυρά ρεύματα ή άλλες πηγές, είναι μερικοί παράγοντες που επηρεάζουν την ταχύτητα ροής δεδομένων, καθώς και την εξασθένηση που παρουσιάζει σε dΒ. Φανταστείτε πως για UTP κατηγορία cat-6e που υποστηρίζει μεγαλύτερες ταχύτητες, παίζει ρόλο ακόμα και ο τρόπος με τον οποίο θα το ξετυλίξετε από την κουλούρα! Γενικότερα, θα πρέπει να γνωρίζετε τα εξής: Μπορεί ο τύπος του καλωδίου να υποδηλώνει την κατηγορία και την ταχύτητα που υποστηρίζει, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο θα το εγκαταστήσετε (αν θα πληροί κάποια πρότυπα), καθώς και το μήκος και η θέση του, θα καθορίσουν τελικά τις ταχύτητες δεδομένων που επιτρέπει, κάτι που πιστοποιείται με ειδικά όργανα διακρίβωσης.

Ακροδέκτης RJ-45
Κλασικός ακροδέκτης στον οποίο καταλήγει το καλώδιο UTP, πριν συνδεθεί στη θύρα δικτύου. Η σύνδεση με το καλώδιο πραγματοποιείται με ειδικό εργαλείο – πρέσα, ενώ η σειρά με την οποία τοποθετούνται τα συνεστραμμένα ζεύγη είναι συγκεκριμένη και ορίζεται από διεθνή πρότυπα. Εάν δεν τηρηθεί ο χρωματικός κώδικας, έχουμε σοβαρή απώλεια σε ταχύτητα, καθώς και ασταθή συμπεριφορά κατά τη μεταφορά δεδομένων. Παρόλα αυτά, η δικτύωση κάποιων δεκτών επιτυγχάνεται, αλλά κάτι τέτοιο δεν συνιστάται.

Πρίζα UTP (μονή ή διπλή)
Θα τη συναντήσετε κυρίως σε νέες εγκαταστάσεις, σε χώρους όπου έχει γίνει πρόβλεψη για δομημένη καλωδίωση, δηλαδή πρόβλεψη για εγκατάσταση τοπικού δικτύου Η/Υ. Σε αυτήν καταλήγει το ήδη εγκατεστημένο, μέσα από τοίχους, καλώδιο UTP. Επάνω της κουμπώνει καλώδιο δικτύου, με το ειδικό βύσμα δικτύου RJ-45 για σύνδεση δικτύου με PC ή δορυφορικών δεκτών με θύρα Ethernet. Όπως είναι λογικό, στη μονή πρίζα καταλήγει ένα καλώδιο UTP, ενώ στη διπλή δύο. Στην πρώτη περίπτωση ενδέχεται να χρησιμοποιείται και για την τηλεφωνική γραμμή, οπότε, με κάποιες τεχνικές διαχωρίζουμε το δίκτυο από το τηλέφωνο. Στη δεύτερη, η μία από τις δύο υποδοχές χρησιμοποιείται  για δίκτυο (δηλαδή για μεταφορά δεδομένων), ενώ η δεύτερη μόνο για την τηλεφωνική γραμμή.

Διαχωριστής Data –Voice
Εξάρτημα που κουμπώνει πάνω σε πρίζα UTP, όπου χρησιμοποιείται ταυτόχρονα για δίκτυο και τηλεφωνία (data-voice). Στην ουσία, διαχωρίζει τα ζεύγη του καλωδίου UTP που καταλήγουν στην  πρίζα. Στο διαχωριστή μπορούμε να συνδέσουμε τη θύρα ethernet ενός δορυφορικού δέκτη, καθώς και μία τηλεφωνική συσκευή, ώστε και οι δύο συσκευές να λειτουργούν ταυτόχρονα και ανεξάρτητα.

Patch panel (Πίνακας Μικτονόμησης)
Μια προσέγγιση του όρου στα ελληνικά, θα ήταν “καλωδιομίκτης” ή “πίνακας μικτονόμησης”. Πρόκειται για μια συσκευή, όπου συνήθως καταλήγουν όλα τα καλώδια UTP μιας εγκατεστημένης δομημένης καλωδίωσης. Αποτελείται από ένα συγκεκριμένο αριθμό θυρών (πολλά μικρά πριζάκια, το ένα ακριβώς δίπλα στο άλλο, όπου κάθε ένα αντιστοιχεί σε ένα καλώδιο UTP, τερματισμένο σε πρίζα δωματίου) και βρίσκεται συνήθως σε ένα κεντρικό playroom. Ανάλογα με τις ανάγκες μας, μπορούμε να επέμβουμε στη συνδεσμολογία των θυρών και να δώσουμε δίκτυο, τηλεφωνία κ.ά., στις πρίζες που θα επιλέξουμε. Κατά τη σύνδεση των καλωδίων UTP τηρείται αυστηρά ο χρωματικός κώδικας. Η ύπαρξη patch panel και πριζών UTP είναι σαφώς προτιμότερη λύση από την ύπαρξη ατερμάτιστων καλωδίων UTP, κάτι όμως που στην πράξη δεν θα φανεί τόσο, τουλάχιστον όσον αφορά τη δικτύωση των δορυφορικών δεκτών.

Hub
Συσκευή απαραίτητη για τη δικτύωση περισσότερων των δύο δορυφορικών δεκτών, σε ένα τοπικό οικιακό δίκτυο. Διαθέτει πολλαπλές εισόδους Ethernet, όπου συγκεντρώνονται καλώδια προερχόμενα από τις θύρες δικτυακών συσκευών, όπως PC με θύρα δικτύου, δικτυακοί δορυφορικοί δέκτες κ.λπ. Λειτουργεί σαν ένας κόμβος, δηλαδή, όπου όλες οι συσκευές του δικτύου συνδέονται επάνω του. Όλες οι συνδεδεμένες συσκευές στο hub μπορούν να επικοινωνήσουν μεταξύ τους, αποστέλλοντας και λαμβάνοντας δεδομένα. Κάθε φορά, η αποστολή γίνεται από τον αποστολέα σε όλες τις διαθέσιμες θύρες, ενώ για την επόμενη αποστολή κρατείται σειρά προτεραιότητας. Αυτό σημαίνει πρακτικά, ότι έχουμε μια φυσιολογική καθυστέρηση.

Switch
Λειτουργεί σαν ένας διαμεταγωγέας δεδομένων, αφού μέσα από ένα συγκεκριμένο αριθμό θυρών που διαθέτει, αναλαμβάνει να δέχεται και να στέλνει δεδομένα από τον εκάστοτε αποστολέα, στον παραλήπτη. Η διαφορά του σε σχέση με το Ηub, είναι πως κάθε φορά, μία μεταφορά γίνεται μόνο προς τη θύρα του παραλήπτη και όχι προς όλες. Επίσης, είναι δυνατό να γίνονται ταυτόχρονα πολλές αποστολές και λήψεις, χωρίς να καθυστερεί η μία την άλλη. Διαθέτει μνήμη που κρατάει τις διευθύνσεις αποστολέα – παραλήπτη, φτιάχνοντας πίνακα με αυτές. Όλα τα παραπάνω χαρακτηρίζουν το Switch, μακράν αποδοτικότερο από ένα hub, το οποίο αποτελεί την πιο συνηθισμένη λύση, ενώ η τιμή του είναι απόλυτα προσιτή.

Modem Router
Ουσιαστικά, πρόκειται για δύο συσκευές ενσωματωμένες σε μία. Το modem αποτελεί την πύλη για το διαδίκτυο, καθώς αποτελεί τη γέφυρα επικοινωνίας του δικτύου σας με τον πάροχο της τηλεφωνικής σύνδεσής σας στο διαδίκτυο (ISP provider). Ο router, σε τοπικό επίπεδο λειτουργεί σαν ένας δρομολογητής δεδομένων. Διαθέτει θύρες Εthernet, όπου μπορούμε εκτός από P/C να συνδέσουμε και τους δορυφορικούς μας δέκτες, δημιουργώντας ένα τοπικό δίκτυο. Επίσης, έχει τη δυνατότητα διασύνδεσης δύο δικτύων είτε τοπικού LAN και ασύρματου WLAN (οπότε αναφερόμαστε σε ασύρματο router) είτε τοπικού και απομακρυσμένου (WAN) μέσω διαδικτύου. Πρόκειται για μια έξυπνη δικτυακή συσκευή που δέχεται ρυθμίσεις, σύμφωνα με τις οποίες καθορίζεται η ροή δεδομένων από το ένα δίκτυο σε άλλο. Έτσι, μέσω Router – και σε συνδυασμό με κάποιο Switch (όπως αναφέραμε προηγουμένως), υπάρχει η δυνατότητα σύνδεσης των  δορυφορικών δεκτών μεταξύ τους, αλλά και με πύλες του διαδικτύου. Τι σημαίνει αυτό; Τεχνικά, άπειρες δυνατότητες ή εφαρμογές, ανάλογα και το δέκτη που χρησιμοποιείτε. Για παράδειγμα, έλεγχος και χειρισμός δέκτη από απόσταση, video streaming (μετάδοση εικόνας μέσω διαδικτύου), αναβάθμιση λογισμικού του δέκτη μέσω διαδικτύου κ.λπ.

Repeater (Επαναλήπτης)
Σπάνια θα το χρησιμοποιήσετε σε τοπικό επίπεδο, αλλά πιστεύω πως θα πρέπει να γίνει μια αναφορά σε αυτό. Πρόκειται για μία συσκευή με μία είσοδο και μία έξοδο Ethernet. Ενισχύει το σήμα που διέρχεται μέσα από τη γραμμή μεταφοράς, με αποτέλεσμα να μπορεί να αυξήσει τη μέγιστη απόσταση που μπορεί να μεταδοθεί. Πρακτικά, ανανεώνει τα ηλεκτρικά και χρονικά χαρακτηριστικά του σήματος, απαλλάσσοντάς το από παραμορφώσεις. Παρόλα αυτά, η επέκταση ενός δικτύου LAN μέσω Repeater, υπόκειται σε συγκεκριμένους περιορισμούς.

Ethernet Adapter over Power
Πιο εξειδικευμένο προϊόν, μα πιστεύω πως σε λίγο καιρό θα συγκαταλέγεται στα πλέον διαδεδομένα. Πρόκειται για μία συσκευή που εκμεταλλεύεται την ηλεκτρική εγκατάσταση των καλωδίων της ΔΕΗ του σπιτιού μας, σαν μια γραμμή μεταφοράς δεδομένων δικτύου. Με άλλα λόγια, εάν θέλουμε να δικτυώσουμε δύο ή περισσότερους απομακρυσμένους δέκτες εντός οικίας και δεν μπορούμε ή δεν θέλουμε να τραβήξουμε καλώδια UTP, αρκεί να χρησιμοποιήσουμε τους  συγκεκριμένους μετατροπείς. Σαν καλώδιο δικτύου, χρησιμοποιούμε τα καλώδια ηλεκτρικών γραμμών. Οι μετατροπείς τροφοδοτούνται με τάση δικτύου 220V και φυσικά διαθέτουν θύρα Ethernet, για σύνδεση με την αντίστοιχη θύρα των δεκτών. Απαραίτητη προϋπόθεση λειτουργίας, είναι οι ρευματοδότες να βρίσκονται στην ίδια φάση του δικτύου της ΔΕΗ. Είναι plug and play, δηλαδή δεν χρειάζονται κάποιο προγραμματισμό, απλά διαφέρουν ανά κατασκευάστρια εταιρεία,  όσον αφορά τις ταχύτητες και τις δυνατότητες που υποστηρίζουν.

Ethernet adapter over coaxial
Ακόμα πιο εξειδικευμένο προϊόν, που για οικιακή χρήση σπάνια θα χρειαστεί να χρησιμοποιήσετε. Πρόκειται για συσκευή που μετατρέπει την υπάρχουσα εγκατάσταση ομοαξονικού καλωδίου κεραίας τηλεόρασης, σε γραμμή μεταφοράς δεδομένων. Για να λειτουργήσει, χρειάζεται το δίκτυο ομοαξονικού καλωδίου να υποστηρίζει και το κανάλι επιστροφής (εύρος 5-21ΜΗz). Θα σας χρησιμεύσει κυρίως σε περίπτωση που δεν μπορεί να δουλέψει το Ethernet adaptor over power, λόγω διαφορετικής φάσης (π.χ. όταν έχετε δύο διαμερίσματα σε μία πολυκατοικία με υψομετρική διαφορά, όπου τροφοδοτούνται από διαφορετική φάση ρεύματος, αλλά τροφοδοτούνται με σήμα τηλεόρασης από την κεντρική εγκατάσταση κεραίας).

Ασύρματη δικτύωση 
Παρόλο που με τα παραπάνω υλικά έχουμε εξαντλήσει όλα τα πιθανά σενάρια δικτύωσης δορυφορικών δεκτών σε ένα σπίτι, για κάποιους λόγους, μπορεί κάποιος να θέλει να δικτυώσει το δέκτη του ασύρματα είτε με ένα δεύτερο δέκτη είτε με ένα τοπικό δίκτυο (LAN) που περιλαμβάνει P/C, Laptop, Router για σύνδεση με το διαδίκτυο (WAN). Στην περίπτωση δικτύωσης ενός ή περισσοτέρων δορυφορικών δεκτών, υπάρχουν πολλά δικτυακά σενάρια που μπορεί να χρησιμοποιήσουμε, ανεξάρτητα αν έχουμε ασύρματο Router ή όχι ή αν θα πρέπει να γεφυρώσουμε ασύρματα τη θύρα δικτύου του με κάποιον άλλον ή άλλους ή με το υπόλοιπο ενσύρματο δίκτυο LAN. H λύση παρουσιάζεται παρακάτω και ονομάζεται Access point

Access point
Πρόκειται για μια συσκευή (Access Point) που λειτουργεί ως πομποδέκτης στους 2,4MΗz και μεταφέρει ασύρματα τα δεδομένα μέσα σε ένα δίκτυο ή μέσω δύο ξεχωριστών δικτύων ή ακόμα ενός δικτύου και μιας απομακρυσμένης συσκευής. Μπορεί να λειτουργήσει ως γέφυρα (bridge) με ένα δεύτερο ή τρίτο δίκτυο είτε απλά ως πελάτης (Client) ενός άλλου δικτύου ή του ασύρματου modem router που διαθέτετε. Επίσης, μπορείτε να το χρησιμοποιήσετε και ως reapeater για να αυξήσετε την εμβέλεια του ασύρματου δικτύου σας. Στην απλούστερη περίπτωση, μπορείτε να το χρησιμοποιήσετε σαν wireless Ethernet adaptor, για τη σύνδεση του δορυφορικού σας δέκτη σε τοπικό δίκτυο με ασύρματο router, χωρίς να χρησιμοποιήσετε καλώδια. Γενικά, εάν ένα Access Point συνδυάζει όλες τις παραπάνω δυνατότητες, τότε με μία ή περισσότερες συσκευές, καλύπτονται όλες οι πιθανές ασύρματες δικτυακές ανάγκες. Εάν διαθέτει και αποσπώμενη κεραία, τότε, με την προσθήκη της κατάλληλης κατευθυντικής, το τοπικό δίκτυο που θα έχετε στήσει, μπορεί να ξεφύγει και λίγο πιο μακριά. Απαιτεί συγκεκριμένες ρυθμίσεις, ανάλογα με το πώς θα χρησιμοποιηθεί. Μπορεί να το συναντήσετε με πολλές παραλλαγές, όσον αφορά τις δυνατότητές του (όπου για να περιγραφούν αυτές και οι ξεχωριστές ρυθμίσεις που χρειάζεται να γίνουν, απαιτείται να γραφεί ξεχωριστό άρθρο) και τις καταστάσεις (modes) όπου μπορεί να λειτουργήσει. Επιλέξτε αυτό που καλύπτει καλύτερα τις ανάγκες σας, ενώ εδώ κατ’ εξαίρεση, τα επώνυμα δεν είναι πάντα οι ιδανικότερες λύσεις.