Το Ευρωπαϊκό Δικαστηρίο ανοίγει το δρόμο για τη χρήση στιγμιοτύπων από αγώνες ποδοσφαίρου με πολύ χαμηλό κόστος

Με σημερινή του προδικαστική απόφαση το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο ανοίγει το δρόμο για τη χρήση στιγμιοτύπων αγώνων ποδοσφαίρου, τα δικαιώματα των οποίων έχουν συνδρομητικές πλατφόρμες, σε ειδησεογραφικά δελτία άλλων τηλεοπτικών σταθμών. Η απόφαση έρχεται μετά από αίτηση του αυστριακού Sky και της δημόσιας αυστριακή τηλεόρασης ORF, και προηγείται αντίστοιχης απόφασης που θα ληφθεί αργότερα από τα αυστριακά δικαστήρια.

Αναλυτικά η ανακοίνωση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για το θέμα έχει ως εξής:

“Ο περιορισμός των εξόδων για την αναμετάδοση σύντομων αποσπασμάτων γεγονότων μεγάλου ενδιαφέροντος για το κοινό, όπως ποδοσφαιρικών αγώνων, είναι έγκυρος 

Ο περιορισμός της αποζημιώσεως, την οποία δύναται να ζητήσει ο κάτοχος αποκλειστικών δικαιωμάτων τηλεοπτικής μεταδόσεως από άλλους τηλεοπτικούς σταθμούς για την αναμετάδοση σύντομων ανταποκρίσεων, στα τεχνικά έξοδα δεν προσκρούει στον Χάρτη θεμελιωδών δικαιωμάτων

Η οδηγία «Υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων»1 επιτρέπει στους τηλεοπτικούς  οργανισμούς που είναι   εγκατεστημένοι  στην   Ένωση   να   μεταδίδουν   σύντομες   ανταποκρίσεις  επικαιρότητας γεγονότων  μεγάλου  ενδιαφέροντος  για  το  κοινό,  εφόσον  αυτά  αποτελούν  το  αντικείμενο αποκλειστικών  δικαιωμάτων  τηλεοπτικής  μεταδόσεως.  Έχουν  τη  δυνατότητα  να  επιλέξουν ελεύθερα σύντομα αποσπάσματα από το  σήμα του εκπέμποντος τηλεοπτικού οργανισμού, ο οποίος  μπορεί  να  απαιτήσει  αποζημίωση  αντιστοιχούσα  μόνον  στα  πρόσθετα  έξοδα  που προκύπτουν άμεσα από την παροχή της προσβάσεως στο σήμα.

Η Sky Österreich αμφισβητεί αυτούς τους χρηματοοικονομικούς όρους στο πλαίσιο διαφοράς της με  τον ORF (Δημόσιο φορέα αυστριακής ραδιοτηλεοπτικής αναμεταδόσεως). Η Sky μεταδίδει μέσω δορυφόρου το κωδικοποιημένο τηλεοπτικό ψηφιακό πρόγραμμα το οποίο αποκαλείται «Sky Sport  Austria»  και  απέκτησε  τα  αποκλειστικά  δικαιώματα  ραδιοτηλεοπτικής μεταδόσεως  των ποδοσφαιρικών αγώνων της UEFA Europa League για τις περιόδους 2009/2010 έως 2011/2012 επί του αυστριακού εδάφους. Ισχυρίζεται ότι δαπανά ετησίως ποσό πολλών εκατομμυρίων ευρώ για την άδεια και το κόστος παραγωγής. Ωστόσο, η KommAustria, η αυστριακή ρυθμιστική αρχή σε θέματα επικοινωνίας, την υποχρέωσε να χορηγήσει στον ORF το δικαίωμα μεταδόσεως σύντομων ανταποκρίσεων  επικαιρότητας  χωρίς  να  λάβει  υπόψη  τις  εν  λόγω  δαπάνες.  Τα  έξοδα  που προέκυπταν  άμεσα  από  την  παροχή  της  προσβάσεως  στο  δορυφορικό  σήμα  ήσαν,  εν προκειμένω, μηδενικά.

Το Bundeskommunikationssenat (ομοσπονδιακό ανώτατο συμβούλιο τηλεπικοινωνιών, Αυστρία), επιληφθέν της διαφοράς αυτής, ερωτά το Δικαστήριο αν η οδηγία «Υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων»,  στον  βαθμό  που  περιορίζει  την  εν  λόγω  αποζημίωση  στα  πρόσθετα  έξοδα  που προκύπτουν άμεσα από την παροχή προσβάσεως στο σήμα, είναι συμβατή με τον Χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εγγυάται το δικαίωμα ιδιοκτησίας και την επιχειρηματική ελευθερία.

Με τη σημερινή απόφασή του, το Δικαστήριο απαντά ότι ο εν λόγω περιορισμός δεν προσκρούει στον Χάρτη.

Όσον  αφορά  την  προστασία  της  ιδιοκτησίας,  ως  θεμελιώδες  δικαίωμα,  το  Δικαστήριο αναγνωρίζει ότι τα αποκλειστικά δικαιώματα τηλεοπτικής μεταδόσεως, όπως τα αποκτηθέντα από την Sky, έχουν περιουσιακή αξία και δεν συνιστούν απλώς ευκαιρίες εμπορικής φύσεως. Πάντως, όταν η Sky απέκτησε συμβατικώς τα δικαιώματα αυτά (ήτοι τον Αύγουστο του 2009), το δίκαιο της Ένωσης προέβλεπε ήδη το δικαίωμα μεταδόσεως σύντομων ανταποκρίσεων περιορίζοντας την αποζημίωση στα πρόσθετα έξοδα που προκύπτουν άμεσα από την παροχή της προσβάσεως στο σήμα2 .  Επομένως, η Sky δεν μπορεί να προβάλει μια δεδομένη νομική θέση βάσει της οποίας ασκεί αυτοτελώς το αποκλειστικό δικαίωμά της αναμεταδόσεως. Κατά συνέπεια, δεν μπορεί να επικαλείται την κατά τον Χάρτη θεμελιωδών δικαιωμάτων προστασία της ιδιοκτησίας. 

Αντιστρόφως, το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι η επίμαχη ρύθμιση παρεμβαίνει στην επιχειρηματική ελευθερία. Συγκεκριμένα, παρεμποδίζει, μεταξύ άλλων, τον κάτοχο αποκλειστικών δικαιωμάτων τηλεοπτικής μεταδόσεως να αποφασίζει ελευθέρως την τιμή με την οποία παρέχει την πρόσβαση στο σήμα του και να επιτρέπει τη συμμετοχή των οργανισμών τηλεοπτικής μεταδόσεως σύντομων ανταποκρίσεων επικαιρότητας στα έξοδα αποκτήσεως των δικαιωμάτων αυτών.

Πάντως, το Δικαστήριο τονίζει ότι η επιχειρηματική ελευθερία έχει, ως θεμελιώδης ελευθερία, ιδιαιτερότητα καθόσον μπορεί να υπόκειται σε ευρύ φάσμα παρεμβάσεων της δημόσιας αρχής, δυνάμενων να θέτουν, προς το γενικό συμφέρον, περιορισμούς στην άσκηση της οικονομικής δραστηριότητας. Το γεγονός αυτό αντανακλάται, μεταξύ άλλων, στον τρόπο με τον οποίο πρέπει να τίθεται σε εφαρμογή η αρχή της αναλογικότητας.

Το  Δικαστήριο  κρίνει  ότι  ο  επίμαχος  περιορισμός  της  επιχειρηματικής  ελευθερίας δικαιολογείται και τηρεί, μεταξύ άλλων, την αρχή της αναλογικότητας.

Συγκεκριμένα,  ο  περιορισμός  αυτός  επιδιώκει,  χωρίς  να  θίγει  το  ουσιώδες  περιεχόμενο  της επιχειρηματικής ελευθερίας, σκοπό γενικού συμφέροντος καθόσον αποσκοπεί στη διασφάλιση της θεμελιώδους  ελευθερίας  λήψεως  πληροφοριών  και  προωθήσεως  του  πλουραλισμού  που κατοχυρώνονται στον Χάρτη. Στο πλαίσιο αυτό, το Δικαστήριο επισημαίνει ότι η αποκλειστικότητα της εμπορίας γεγονότων μεγάλου ενδιαφέροντος για το κοινό αυξάνει και δύναται να περιορίσει ουσιωδώς την πρόσβαση του κοινού στις σχετικές με τα γεγονότα αυτά πληροφορίες.

Επιπλέον, ο  επίμαχος περιορισμός είναι πρόσφορος και  απαραίτητος για  τη  διασφάλιση της επιτεύξεως του επιδιωκόμενου σκοπού προστασίας του γενικού συμφέροντος. Ο νομοθέτης της Ένωσης δύναται θεμιτώς να κρίνει ότι ρύθμιση προβλέπουσα αποζημίωση υπερβαίνουσα τα έξοδα που προκύπτουν άμεσα από την πρόσβαση στο σήμα δεν επιτρέπει το ίδιο αποτελεσματικά την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού.

Τέλος, η επίμαχη ρύθμιση πρέπει να θεωρηθεί ανάλογη. Λαμβανομένης υπόψη, αφενός, της σημασίας που έχουν η προστασία της θεμελιώδους ελευθερίας λήψεως πληροφοριών, η ελευθερία καθώς και ο πλουραλισμός των μέσων μαζικής ενημερώσεως που διασφαλίζονται με τον Χάρτη και, αφετέρου, της προστασίας της επιχειρηματικής ελευθερίας όπως κατοχυρώνεται στον Χάρτη, ο νομοθέτης της Ένωσης έχει τη διακριτική ευχέρεια να θεσπίσει κανόνες όπως τους επίμαχους, οι οποίοι  ενέχουν  περιορισμούς  της  επιχειρηματικής  ελευθερίας  ευνοώντας,  από  απόψεως  της απαραίτητης σταθμίσεως των εμπλεκομένων δικαιωμάτων και συμφερόντων, την πρόσβαση του κοινού στην πληροφορία σε σχέση με τη συμβατική ελευθερία.

Μεταξύ άλλων, η επίμαχη ρύθμιση καθιερώνει μια ορθή ισορροπία μεταξύ των επίμαχων, εν προκειμένω,  διαφόρων  θεμελιωδών  δικαιωμάτων  και  ελευθεριών.  Συγκεκριμένα,  η  οδηγία «Υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων» προβλέπει ότι οι σύντομες ανταποκρίσεις μπορούν να πραγματοποιούνται   αποκλειστικά   για   τα   γενικά   ειδησεογραφικά   προγράμματα   και   όχι, παραδείγματος χάρη, για ψυχαγωγικά προγράμματα. Επιπλέον, τα σύντομα αυτά αποσπάσματα δεν  μπορούν  να  υπερβαίνουν τα  90  δευτερόλεπτα και  πρέπει  να  αναφέρεται  η  πηγή  τους. Εξάλλου,  η  οδηγία  δεν  αποκλείει  ότι  οι  κάτοχοι  αποκλειστικών  δικαιωμάτων  τηλεοπτικής μεταδόσεως δύνανται να εκμεταλλεύονται τα δικαιώματά τους επ’ ανταλλάγματι. Ομοίως, η μη ύπαρξη δυνατότητας αναχρηματοδοτήσεως μέσω αποζημιώσεως καθώς και η τυχόν μείωση της εμπορικής αξίας των εν λόγω αποκλειστικών δικαιωμάτων τηλεοπτικής μεταδόσεως δύνανται, στην πράξη, να λαμβάνονται υπόψη κατά τις συμβατικές διαπραγματεύσεις σχετικά με την απόκτηση των  επίμαχων  δικαιωμάτων  και  να  αντανακλώνται  στην  τιμή  η  οποία  καταβάλλεται  για  την απόκτηση αυτή.”

http://curia.europa.eu/jcms/upload/docs/application/pdf/2013-01/cp130005el.pdfΜε σημερινή του προδικαστική απόφαση το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο ανοίγει το δρόμο για τη χρήση στιγμιοτύπων αγώνων ποδοσφαίρου, τα δικαιώματα των οποίων έχουν συνδρομητικές πλατφόρμες, σε ειδησεογραφικά δελτία άλλων τηλεοπτικών σταθμών. Η απόφαση έρχεται μετά από αίτηση του αυστριακού Sky και της δημόσιας αυστριακή τηλεόρασης ORF, και προηγείται αντίστοιχης απόφασης που θα ληφθεί αργότερα από τα αυστριακά δικαστήρια.

Αναλυτικά η ανακοίνωση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για το θέμα έχει ως εξής:

“Ο περιορισμός των εξόδων για την αναμετάδοση σύντομων αποσπασμάτων γεγονότων μεγάλου ενδιαφέροντος για το κοινό, όπως ποδοσφαιρικών αγώνων, είναι έγκυρος 

Ο περιορισμός της αποζημιώσεως, την οποία δύναται να ζητήσει ο κάτοχος αποκλειστικών δικαιωμάτων τηλεοπτικής μεταδόσεως από άλλους τηλεοπτικούς σταθμούς για την αναμετάδοση σύντομων ανταποκρίσεων, στα τεχνικά έξοδα δεν προσκρούει στον Χάρτη θεμελιωδών δικαιωμάτων

Η οδηγία «Υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων»1 επιτρέπει στους τηλεοπτικούς  οργανισμούς που είναι   εγκατεστημένοι  στην   Ένωση   να   μεταδίδουν   σύντομες   ανταποκρίσεις  επικαιρότητας γεγονότων  μεγάλου  ενδιαφέροντος  για  το  κοινό,  εφόσον  αυτά  αποτελούν  το  αντικείμενο αποκλειστικών  δικαιωμάτων  τηλεοπτικής  μεταδόσεως.  Έχουν  τη  δυνατότητα  να  επιλέξουν ελεύθερα σύντομα αποσπάσματα από το  σήμα του εκπέμποντος τηλεοπτικού οργανισμού, ο οποίος  μπορεί  να  απαιτήσει  αποζημίωση  αντιστοιχούσα  μόνον  στα  πρόσθετα  έξοδα  που προκύπτουν άμεσα από την παροχή της προσβάσεως στο σήμα.

Η Sky Österreich αμφισβητεί αυτούς τους χρηματοοικονομικούς όρους στο πλαίσιο διαφοράς της με  τον ORF (Δημόσιο φορέα αυστριακής ραδιοτηλεοπτικής αναμεταδόσεως). Η Sky μεταδίδει μέσω δορυφόρου το κωδικοποιημένο τηλεοπτικό ψηφιακό πρόγραμμα το οποίο αποκαλείται «Sky Sport  Austria»  και  απέκτησε  τα  αποκλειστικά  δικαιώματα  ραδιοτηλεοπτικής μεταδόσεως  των ποδοσφαιρικών αγώνων της UEFA Europa League για τις περιόδους 2009/2010 έως 2011/2012 επί του αυστριακού εδάφους. Ισχυρίζεται ότι δαπανά ετησίως ποσό πολλών εκατομμυρίων ευρώ για την άδεια και το κόστος παραγωγής. Ωστόσο, η KommAustria, η αυστριακή ρυθμιστική αρχή σε θέματα επικοινωνίας, την υποχρέωσε να χορηγήσει στον ORF το δικαίωμα μεταδόσεως σύντομων ανταποκρίσεων  επικαιρότητας  χωρίς  να  λάβει  υπόψη  τις  εν  λόγω  δαπάνες.  Τα  έξοδα  που προέκυπταν  άμεσα  από  την  παροχή  της  προσβάσεως  στο  δορυφορικό  σήμα  ήσαν,  εν προκειμένω, μηδενικά.

Το Bundeskommunikationssenat (ομοσπονδιακό ανώτατο συμβούλιο τηλεπικοινωνιών, Αυστρία), επιληφθέν της διαφοράς αυτής, ερωτά το Δικαστήριο αν η οδηγία «Υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων»,  στον  βαθμό  που  περιορίζει  την  εν  λόγω  αποζημίωση  στα  πρόσθετα  έξοδα  που προκύπτουν άμεσα από την παροχή προσβάσεως στο σήμα, είναι συμβατή με τον Χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εγγυάται το δικαίωμα ιδιοκτησίας και την επιχειρηματική ελευθερία.

Με τη σημερινή απόφασή του, το Δικαστήριο απαντά ότι ο εν λόγω περιορισμός δεν προσκρούει στον Χάρτη.

Όσον  αφορά  την  προστασία  της  ιδιοκτησίας,  ως  θεμελιώδες  δικαίωμα,  το  Δικαστήριο αναγνωρίζει ότι τα αποκλειστικά δικαιώματα τηλεοπτικής μεταδόσεως, όπως τα αποκτηθέντα από την Sky, έχουν περιουσιακή αξία και δεν συνιστούν απλώς ευκαιρίες εμπορικής φύσεως. Πάντως, όταν η Sky απέκτησε συμβατικώς τα δικαιώματα αυτά (ήτοι τον Αύγουστο του 2009), το δίκαιο της Ένωσης προέβλεπε ήδη το δικαίωμα μεταδόσεως σύντομων ανταποκρίσεων περιορίζοντας την αποζημίωση στα πρόσθετα έξοδα που προκύπτουν άμεσα από την παροχή της προσβάσεως στο σήμα2 .  Επομένως, η Sky δεν μπορεί να προβάλει μια δεδομένη νομική θέση βάσει της οποίας ασκεί αυτοτελώς το αποκλειστικό δικαίωμά της αναμεταδόσεως. Κατά συνέπεια, δεν μπορεί να επικαλείται την κατά τον Χάρτη θεμελιωδών δικαιωμάτων προστασία της ιδιοκτησίας. 

Αντιστρόφως, το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι η επίμαχη ρύθμιση παρεμβαίνει στην επιχειρηματική ελευθερία. Συγκεκριμένα, παρεμποδίζει, μεταξύ άλλων, τον κάτοχο αποκλειστικών δικαιωμάτων τηλεοπτικής μεταδόσεως να αποφασίζει ελευθέρως την τιμή με την οποία παρέχει την πρόσβαση στο σήμα του και να επιτρέπει τη συμμετοχή των οργανισμών τηλεοπτικής μεταδόσεως σύντομων ανταποκρίσεων επικαιρότητας στα έξοδα αποκτήσεως των δικαιωμάτων αυτών.

Πάντως, το Δικαστήριο τονίζει ότι η επιχειρηματική ελευθερία έχει, ως θεμελιώδης ελευθερία, ιδιαιτερότητα καθόσον μπορεί να υπόκειται σε ευρύ φάσμα παρεμβάσεων της δημόσιας αρχής, δυνάμενων να θέτουν, προς το γενικό συμφέρον, περιορισμούς στην άσκηση της οικονομικής δραστηριότητας. Το γεγονός αυτό αντανακλάται, μεταξύ άλλων, στον τρόπο με τον οποίο πρέπει να τίθεται σε εφαρμογή η αρχή της αναλογικότητας.

Το  Δικαστήριο  κρίνει  ότι  ο  επίμαχος  περιορισμός  της  επιχειρηματικής  ελευθερίας δικαιολογείται και τηρεί, μεταξύ άλλων, την αρχή της αναλογικότητας.

Συγκεκριμένα,  ο  περιορισμός  αυτός  επιδιώκει,  χωρίς  να  θίγει  το  ουσιώδες  περιεχόμενο  της επιχειρηματικής ελευθερίας, σκοπό γενικού συμφέροντος καθόσον αποσκοπεί στη διασφάλιση της θεμελιώδους  ελευθερίας  λήψεως  πληροφοριών  και  προωθήσεως  του  πλουραλισμού  που κατοχυρώνονται στον Χάρτη. Στο πλαίσιο αυτό, το Δικαστήριο επισημαίνει ότι η αποκλειστικότητα της εμπορίας γεγονότων μεγάλου ενδιαφέροντος για το κοινό αυξάνει και δύναται να περιορίσει ουσιωδώς την πρόσβαση του κοινού στις σχετικές με τα γεγονότα αυτά πληροφορίες.

Επιπλέον, ο  επίμαχος περιορισμός είναι πρόσφορος και  απαραίτητος για  τη  διασφάλιση της επιτεύξεως του επιδιωκόμενου σκοπού προστασίας του γενικού συμφέροντος. Ο νομοθέτης της Ένωσης δύναται θεμιτώς να κρίνει ότι ρύθμιση προβλέπουσα αποζημίωση υπερβαίνουσα τα έξοδα που προκύπτουν άμεσα από την πρόσβαση στο σήμα δεν επιτρέπει το ίδιο αποτελεσματικά την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού.

Τέλος, η επίμαχη ρύθμιση πρέπει να θεωρηθεί ανάλογη. Λαμβανομένης υπόψη, αφενός, της σημασίας που έχουν η προστασία της θεμελιώδους ελευθερίας λήψεως πληροφοριών, η ελευθερία καθώς και ο πλουραλισμός των μέσων μαζικής ενημερώσεως που διασφαλίζονται με τον Χάρτη και, αφετέρου, της προστασίας της επιχειρηματικής ελευθερίας όπως κατοχυρώνεται στον Χάρτη, ο νομοθέτης της Ένωσης έχει τη διακριτική ευχέρεια να θεσπίσει κανόνες όπως τους επίμαχους, οι οποίοι  ενέχουν  περιορισμούς  της  επιχειρηματικής  ελευθερίας  ευνοώντας,  από  απόψεως  της απαραίτητης σταθμίσεως των εμπλεκομένων δικαιωμάτων και συμφερόντων, την πρόσβαση του κοινού στην πληροφορία σε σχέση με τη συμβατική ελευθερία.

Μεταξύ άλλων, η επίμαχη ρύθμιση καθιερώνει μια ορθή ισορροπία μεταξύ των επίμαχων, εν προκειμένω,  διαφόρων  θεμελιωδών  δικαιωμάτων  και  ελευθεριών.  Συγκεκριμένα,  η  οδηγία «Υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων» προβλέπει ότι οι σύντομες ανταποκρίσεις μπορούν να πραγματοποιούνται   αποκλειστικά   για   τα   γενικά   ειδησεογραφικά   προγράμματα   και   όχι, παραδείγματος χάρη, για ψυχαγωγικά προγράμματα. Επιπλέον, τα σύντομα αυτά αποσπάσματα δεν  μπορούν  να  υπερβαίνουν τα  90  δευτερόλεπτα και  πρέπει  να  αναφέρεται  η  πηγή  τους. Εξάλλου,  η  οδηγία  δεν  αποκλείει  ότι  οι  κάτοχοι  αποκλειστικών  δικαιωμάτων  τηλεοπτικής μεταδόσεως δύνανται να εκμεταλλεύονται τα δικαιώματά τους επ’ ανταλλάγματι. Ομοίως, η μη ύπαρξη δυνατότητας αναχρηματοδοτήσεως μέσω αποζημιώσεως καθώς και η τυχόν μείωση της εμπορικής αξίας των εν λόγω αποκλειστικών δικαιωμάτων τηλεοπτικής μεταδόσεως δύνανται, στην πράξη, να λαμβάνονται υπόψη κατά τις συμβατικές διαπραγματεύσεις σχετικά με την απόκτηση των  επίμαχων  δικαιωμάτων  και  να  αντανακλώνται  στην  τιμή  η  οποία  καταβάλλεται  για  την απόκτηση αυτή.”

http://curia.europa.eu/jcms/upload/docs/application/pdf/2013-01/cp130005el.pdf