DiSEqC και USALS

Το DiSEqC (Digital Satellite Equipment Control) χρησιμοποιεί το καλώδιο της καθόδου, ώστε να μεταφερθούν εντολές από το δέκτη στα LNBs και στο μοτέρ. Η πρώτη έκδοση του πρωτοκόλλου ήταν η 1.0, που αποτελεί την απλούστερη μορφή και επιτρέπει λειτουργία διακόπτη (switch), ανάμεσα σε 4 LNBs. Με αυτό τον τρόπο, μπορούμε να έχουμε σήμα από τέσσερις διαφορετικούς δορυφόρους, με άμεση επιλογή και μετάβαση στο συγκεκριμένο LNB της προτίμησής μας, μόνο με εντολές από το δέκτη. Στην πραγματικότητα, εκείνο που εμείς επιλέγουμε είναι απλά το κανάλι και το DiSEqC αναλαμβάνει μέσω των αποθηκευμένων πληροφοριών του καναλιού, να επιλέξει το LNB που στοχεύει το συγκεκριμένο δορυφόρο και να μας φέρει μόνο αυτό το σήμα στο δέκτη. Η έκδοση DiSEqC 1.1 επέτρεψε την κλιμακωτή επέκταση του πρωτοκόλλου 1.0 κατά τέσσερις φορές, έτσι ώστε να μπορούμε να συνδυάσουμε 4 ανεξάρτητους διακόπτες  DiSEqC σε έναν κοινό και να δεχθούμε σήμα από 16 διαφορετικά LNBs. Οι δύο πρώτες εκδόσεις του DiSEqC, αφορούσαν μόνο λειτουργία switching (μετάβασης) σε διαφορετικά LNBs, η έκδοση 1.2 όμως, πρόσθεσε τη δυνατότητα χρήσης μοτέρ για κίνηση μικρών αλουμινένιων πιάτων (μέχρι 1.2m) χωρίς actuator, με τάση που δίνεται από το δέκτη και με τη χρήση των εντολών του πρωτοκόλλου. Όλες οι υποεκδόσεις του DiSEqC (1.0, 1.1, 1.2) που περιγράψαμε παραπάνω, υποστηρίζονται από την πιο πρόσφατη έκδοση 2.0, με τη διαφορά ότι η έκδοση αυτή είναι αμφίδρομη. Έτσι, κάθε φορά που αποστέλλεται εντολή από το δέκτη προς τον εξοπλισμό, υπάρχει και απάντηση προς το δέκτη.

Πριν την εμφάνιση του DiSEqC, τα μόνα σήματα που αποστέλλονταν από το δέκτη προς το LNB ήταν η τάση 13 ή 18V για την κάθετη και οριζόντια πόλωση και ο τόνος των 22kΗz για επιλογή της μπάντας (άνω ή κάτω μπάντα).

Το πρωτόκολλο DiSEqC μπορεί να κατευθύνει ένα διακόπτη ή ένα μοτέρ, με την εισαγωγή χασμάτων (gaps), στο ήδη υπάρχον σήμα των 22kHz , χρονικής διάρκειας της τάξεως των microsecond (μsec=ένα εκατομμυριοστό του δευτερολέπτου) και για συνολική διάρκεια μερικών millisecond (msec=ένα χιλιοστό του δευτερολέπτου). Τα χάσματα είναι δύο τύπων:

α) παλμός 22kHz με χάσμα 500μsec (0.5 msec), που αντιπροσωπεύει το bit «0»

και β) χάσμα 1000μsec (1msec), που αντιπροσωπεύει το bit «1». Το bit «0» δηλαδή, μεταφράζεται σε 22 κύκλους ανά ms και μετά ακολουθεί χάσμα 0,5msec, ενώ το «1» μεταφράζεται σε 11 κύκλους ανά ms και μετά ακολουθεί χάσμα 1msec. Ένα τυπικό DiSEqC μήνυμα, έχει χρονική διάρκεια 40,5-54msec. Μεταξύ των μηνυμάτων υπάρχει μια παύση 6msec, για να καταλαβαίνει το σύστημα, πού αρχίζει μια εντολή και πού τελειώνει η άλλη.

Η δομή των εντολών αποτελείται από τρία μέρη. Το Framing Byte, το Address Byte και το Command Byte. Στο DiSEqC 1.2, το Framing Byte αποτελεί την εντολή έναρξης της επικοινωνίας μεταξύ δέκτη-μοτέρ και μπορεί να είναι είτε Ε0 είτε Ε1 (στο δεκαεξαδικό σύστημα αρίθμησης). Ε0 σημαίνει έναρξη εντολών από το δέκτη προς το μοτέρ, με μικρή αναμονή, ενώ Ε1 άμεση έναρξη. Το Address Byte είναι περισσότερο η αναγνωριστική επικοινωνία δέκτη-μοτέρ και αφορά έλεγχο για δυνατότητα κίνησης East to West (31), elevation (32), skew (21), polarizer (20), αναμονή εντολής Command Byte (30), με όλα τα νούμερα, φυσικά, στο δεκαεξαδικό σύστημα αρίθμησης. Για παράδειγμα, η εντολή 31, αν μεταφραστεί στο δυαδικό σύστημα αρίθμησης, θα έχει τη μορφή 110001, με 1 και 0 τη χρονική διάρκεια χασμάτων, που αναφέραμε ανωτέρω. Έτσι λοιπόν, το μοτέρ μπορεί να καταλάβει την εντολή, ανάλογα με τον παλμό που δέχεται (συνδυασμούς 1 και 0).

Το τρίτο μέρος των εντολών (Command Byte) είναι και το σημαντικότερο, αφού στην πραγματικότητα αυτές είναι οι πραγματικές εντολές που δέχεται το μοτέρ και οι οποίες είναι:

60: Halt (σταμάτημα κίνησης)

63: Απενεργοποίηση ορίων

66: Ανατολικό όριο

67: Δυτικό όριο

68: Κίνηση προς τα ανατολικά

69: Κίνηση προς τα δυτικά

6Α: Αποθήκευση θέσης

6Β: Πήγαινε στην αποθηκευμένη θέση xx

Το πρωτόκολλο DiSEqC 2.0, έχει τη δυνατότητα της αμφίδρομης επικοινωνίας δέκτη-περιφερειακών, με τη χρήση εντολών. Τα περιφερειακά, απαντούν δηλαδή στο δέκτη, με τις εντολές:

Ε4: Καταλαβαίνω

Ε5: Δεν καταλαβαίνω

Ε6: Δεν καταλαβαίνω, επανάλαβε

Ε7: Δεν καταλαβαίνω, εξήγησε

Στην περίπτωση επικοινωνίας με μοτέρ (έκδοση 2.2), οι πιθανές απαντήσεις του μοτέρ που ακολουθούν την Ε4, είναι:

7 Κινούμαι

6 Είναι ενεργοποιημένα τα όρια του software

5 Τελευταία μου κίνηση ήταν δυτικά

4 Ακόμα κινούμαι

3 Έφθασα στο όριο του software

2 Δεν έχω ισχύ

1 Έφθασα στο όριο του Hardware

0 Δεν ξέρω πού βρίσκομαι

Το πρωτόκολλο DiSEqC 1.2 ήρθε από το 1997, από τη συνεργασία Eutelsat-Stab. Η τεχνική προσπάθεια της Stab στη συνέχεια (από το 1999), στράφηκε στην επίλυση προβλημάτων, που αφορούσαν στην εγκατάσταση συστημάτων, βασισμένων στο DiSEqC. Οι καρποί της Stab ήταν η λύση USALS (Universal Satellite Automatic Location System) που ήρθε να λύσει τα χέρια των τεχνικών από τη δύσκολη και επίπονη δουλειά της εύρεσης και αποθήκευσης πολλαπλών τροχιακών θέσεων (τόξου), με βάση το DiSEqC.

To USALS είναι ένα σύστημα υπολογισμού, που επιτρέπει τον αυτόματο προσδιορισμό της θέσης ενός δορυφόρου σε τροχιά, με προσέγγιση 0.1^ο

Το USALS δεν είναι πρωτόκολλο, αλλά πρόγραμμα, εναλλακτικό του DiSEqC. Στην πραγματικότητα, σε συνεργασία με το DiSEqC 1.2, χρησιμοποιεί την εντολή «Πήγαινε στη γωνιακή θέση xx (6Ε)» και αυτή είναι και η μόνη DiSEqC εντολή που χρειάζεται. Το USALS υπολογίζει τη θέση κάθε «ορατού» δορυφόρου, με βάση το γεωγραφικό μήκος και πλάτος του τόπου εγκατάστασης και αποφασίζει την κατεύθυνση της περιστροφής. Τα πλεονεκτήματα του USALS είναι ότι μετά την εύρεση ενός δορυφόρου στο κέντρο του τόξου περιστροφής, όλοι οι άλλοι υπολογίζονται αυτόματα. Σε περίπτωση ύπαρξης νέου δορυφόρου, αρκεί να εισαχθεί στο σύστημα το όνομά του και η νέα τροχιακή του θέση και το κάτοπτρο θα στραφεί σε αυτόν, οδηγούμενο από το πρόγραμμα. Η συμβατότητα του USALS είναι απόλυτη με το πρωτόκολλο DiSEqC 1.2. Η ίδια η Stab στην ιστοσελίδα της, αναφέρει ότι δεν υποστηρίζονται οι εναλλακτικές λύσεις «Go to X», «Go to XX» και ως εκ τούτου, δεν εγγυάται τη λειτουργία τους. Το παράδοξο όμως είναι ότι η πράξη έχει δείξει ότι συνεργάζονται άνετα με USALS.

Εκεί όμως που σταματάει το DiSEqC 1.2 είναι στην κίνηση μεγάλων πιάτων, όπου απαιτείται η κλασική λύση Positioner-Actuator. Η εγκατάσταση αυτή, έχει το μειονέκτημα του πρόσθετου καλωδίου για να μεταφέρει το ρεύμα από το Positioner στο Actuator. Επίσης, όταν χρειαζόμαστε να αλλάξουμε κανάλι σε άλλον δορυφόρο, πρέπει να αναζητήσουμε το κοντρόλ του positioner, αφού δεν μπορούμε να δώσουμε εντολή από το κοντρόλ του δέκτη στο μοτέρ, όπως με το DiSEqC 1.2. Μια ενδιάμεση λύση είναι το V-box II, που μεταφράζει τις εντολές DiSEqC 1.2 σε τάση, που καταλαβαίνει το Actuator κι έτσι δεν χρειάζεται να αλλάξουμε κοντρόλ και με μια κίνηση, μπορούμε να βρεθούμε στο αγαπημένο μας κανάλι. Φυσικά, δεν λύνεται το πρόβλημα του πρόσθετου καλωδίου, αφού το actuator χρειάζεται υποχρεωτικά δική του τροφοδοσία.

Το πρωτόκολλο DiSEqC δίνει τη δυνατότητα λήψης πολλών δορυφόρων με σταθερά κάτοπτρα. Η έκδοση 1.2 προσθέτει τη δυνατότητα κίνησης στα κάτοπτρα, με μοτέρ, που δέχεται εντολές μέσω του ομοαξονικού καλωδίου του LNB, ενώ το πρόγραμμα USALS υπολογίζει αυτόματα τη θέση των δορυφόρων, βοηθώντας την εγκατάσταση κινητών συστημάτων. Εκμεταλλευόμενοι τις δυνατότητες που προσφέρουν μπορούμε να επεκτείνουμε τις δορυφορικές μας δυνατότητες και να κάνουμε τη ζωή μας ευκολότερη.