Semi-Automated Offside Technology

Όπως επιβεβαίωσε επίσημα η FIFA, μια νέα τεχνολογία που βασίζεται σε τεχνητή νοημοσύνη (AI) θα χρησιμοποιηθεί στο Παγκόσμιο Κύπελλο του Κατάρ, το οποίο θα διεξαχθεί από 21 Νοεμβρίου έως 18 Δεκεμβρίου 2022. Πρόκειται για το SAOT (Semi-Automated Offside Technology), τη νέα και πρωτοεφαρμοζόμενη τεχνολογία ημι-αυτοματοποιημένου οφσάιντ, η οποία θα προσφέρει μεγαλύτερη ακρίβεια και θα μειώσει το χρόνο που απαιτείται για τη λήψη αποφάσεων οφσάιντ μέσω VAR.

Μετά την επιτυχημένη χρήση του VAR στο Παγκόσμιο Κύπελλο 2018 της Ρωσίας, η FIFA θα προσπαθήσει να αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητες της τεχνολογίας στο ποδόσφαιρο και να το ενισχύσει περαιτέρω. Το VAR, που η επιτυχία του να εκμηδενίσει σχεδόν τις κραυγαλέες διαιτητικές αδικίες αποδεικνύεται από το γεγονός ότι εφαρμόζεται σταδιακά σε όλον τον κόσμο που παίζεται ποδόσφαιρο, ασχέτως αν στη χώρα μας δεν το υποδέχτηκαν όλοι με ευχάριστη διάθεση. Δουλεύοντας με την Adidas και διάφορους άλλους συνεργάτες της, η FIFA ξόδεψε τα τελευταία χρόνια σε δοκιμές για να βελτιώσει περαιτέρω το σύστημα VAR, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης τεχνολογίας ημι-αυτοματοποιημένου οφσάιντ. Στόχος της να προσφέρει ένα εργαλείο υποστήριξης για τους διαιτητές, που θα τους βοηθήσει να παίρνουν πιο γρήγορα δίκαιες αποφάσεις για περιπτώσεις οφσάιντ.

Τεχνολογία και ποδόσφαιρο πάνε πλέον μαζί

Παρόλο που την τελευταία δεκαετία η τεχνολογία και το ποδόσφαιρο συνδέονται ολοένα και περισσότερο, αποτελεί έκπληξη ότι οι γνώμες των φιλάθλων εξακολουθούν να διχάζονται σχετικά με τη θετικότητα αυτής της σχέσης. Αυτό μάλιστα το παρατηρούμε έντονα στο ελληνικό πρωτάθλημα, όπου αν και δεν υπάρχει κανένας που να μην μπορεί να παραδεχτεί ότι τα πράγματα σήμερα είναι ασύγκριτα καλύτερα σε σχέση με το παρελθόν, συνεχίζει να επικρατεί καχυποψία για το αν η τεχνολογία εφαρμόζεται δίκαια!

Η FIFA και η UEFA έχουν πρωτοστατήσει στην εισαγωγή περισσότερων τεχνικών εργαλείων στους ποδοσφαιρικούς αγώνες, με έμφαση στην υποστήριξη των διαιτητών για κρίσιμες αποφάσεις που μπορεί να επηρεάζουν το τελικό αποτέλεσμα. Τα πέναλτι, τα οφσάιντ και τα ακυρωμένα γκολ έχουν αποτελέσει το μεγαλύτερο μέρος των αμφιλεγόμενων διαιτητικών αποφάσεων, τόσο σε επίπεδο συλλόγων όσο και επίπεδο εθνικών ομάδων, με τους άρχοντες των αγώνων να έχουν δεχτεί πολλές φορές αφόρητες πιέσεις εντός του αγωνιστικού χώρου. Από το 2018 σε αγώνες κορυφαίου επιπέδου αρχικά, οι βοηθοί διαιτητές video (VAR: Video Assistant Referees) ήρθαν να προστεθούν ως ένα νέο στοιχείο στο ποδόσφαιρο και σήμερα πλέον, το VAR αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του παιχνιδιού. Η τεχνολογία του ημι-αυτοματοποιημένου οφσάιντ είναι μια νέα καινοτομία που εισάγει τώρα η FIFA στο Παγκόσμιο Κύπελλο 2022 του Κατάρ, πηγαίνοντας ουσιαστικά το ήδη πετυχημένο VAR ένα βήμα παρά πέρα.

Πώς θα λειτουργεί το ημι-αυτοματοποιημένο οφσάιντ;

Η νέα τεχνολογία θα χρησιμοποιεί 12 αποκλειστικές κάμερες παρακολούθησης που θα είναι τοποθετημένες κάτω από την οροφή του γηπέδου για την παρακολούθηση της μπάλας και έως και 29 σημεία δεδομένων που θα συλλέγονται από κάθε μεμονωμένο παίκτη 50 φορές το δευτερόλεπτο, υπολογίζοντας έτσι άμεσα την ακριβή θέση τους μέσα στο γήπεδο. Τα 29 σημεία δεδομένων που θα συλλέγονται θα περιλαμβάνουν όλα τα μέλη και τα άκρα του ποδοσφαιριστή τα οποία θα καθορίζουν την λήψη αποφάσεων για οφσάιντ.

Η Al Rihla, η επίσημη μπάλα αγώνων της Adidas για το Qatar 2022™, θα προσφέρει ένα επιπλέον ζωτικό στοιχείο για την ανίχνευση δύσκολων περιπτώσεων οφσάιντ, καθώς ένας αισθητήρας IMU (Inertial Measurement Unit) μονάδας μέτρησης αδράνειας θα είναι τοποθετημένος μέσα στο εσωτερικό της. Ο αισθητήρας αυτός θα βρίσκεται στο κέντρο της μπάλας και θα στέλνει δεδομένα της στο δωμάτιο ελέγχου VAR 500 φορές το δευτερόλεπτο, επιτρέποντας τον ακριβή εντοπισμό της στον αγωνιστικό χώρο.

Συνδυάζοντας τα δεδομένα που θα συλλέγονται από τις 12 κάμερες οροφής και τον αισθητήρα της συνδεδεμένης μπάλας, και εφαρμόζοντας τεχνητή νοημοσύνη, η νέα τεχνολογία θα παρέχει μια αυτοματοποιημένη ειδοποίηση οφσάιντ στους διαιτητές του δωματίου ελέγχου VAR, κάθε φορά που ένας επιθετικός βρίσκεται σε αντικανονική θέση μετά από πάσα συμπαίκτη του. Πριν ενημερώσουν τον διαιτητή του αγώνα, οι υπεύθυνοι του VAR θα επικυρώνουν την προτεινόμενη απόφαση, ελέγχοντας χειροκίνητα το αυτόματα επιλεγμένο σημείο λακτίσματος της μπάλας και την αυτόματα δημιουργημένη γραμμή οφσάιντ, η οποία θα βασίζεται στις υπολογισμένες θέσεις των άκρων των παικτών. Η διαδικασία αυτή θα απαιτεί μόνο λίγα δευτερόλεπτα, κάτι που σημαίνει ότι οι αποφάσεις οφσάιντ θα μπορούν πλέον να λαμβάνονται πιο γρήγορα και με μεγαλύτερη ακρίβεια, χωρίς αναμονές που δημιουργούν πρόσθετο εκνευρισμό και παρατείνουν υπερβολικά την κανονική διάρκεια ενός αγώνα. Σύμφωνα με όσα ισχυρίζεται η FIFA, ο μέσος χρόνος απόφασης θα πέσει από τα 70 δευτερόλεπτα στα 25 δευτερόλεπτα.

Αφού επιβεβαιωθεί η απόφαση από τους διαιτητές του VAR και τον διαιτητή εντός του τερέν, με τα ίδια ακριβώς σημεία δεδομένων θέσης που χρησιμοποιήθηκαν για τη λήψη της απόφασης θα δημιουργείται ένα τρισδιάστατο animation, που θα αναπαράγει με ακρίβεια την επίμαχη φάση, περιγράφοντας τέλεια τη θέση των άκρων των παικτών τη στιγμή που παιζόταν η μπάλα. Αυτό το 3D animation, το οποίο θα μεταφέρει πάντα το καλύτερο δυνατό οπτικό αποτέλεσμα για μια περίπτωση οφσάιντ, θα προβάλλεται στη συνέχεια στις γιγαντοοθόνες του γηπέδου και θα διατίθεται επίσης στην παραγωγή μεταδόσεων, που με τη σειρά της θα ενημερώνει με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο όσους παρακολουθούν τον αγώνα από την τηλεόραση.

Σχόλιο

Η χρήση της τεχνολογίας του ημι-αυτοματοποιημένου οφσάιντ κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, καθώς στόχος της FIFA είναι να εκμηδενίσει, αν είναι δυνατόν, τις αδικίες που μπορεί να προκαλούνται από διαιτητικές αποφάσεις. Με το ημι-αυτοματοποιημένο οφσάιντ, όλοι οι φίλαθλοι θα γνωρίζουν πλέον πως εφαρμόστηκε το δίκαιο σε μία περίπτωση οφσάιντ που μπορεί να ήταν καθοριστική για την τύχη ενός κρίσιμου αγώνα. Στην περίπτωση βέβαια του ελληνικού πρωταθλήματος ίσως το δίκαιο υπέρ της ομάδας να είναι πάνω από το δίκαιο της σωστής απόφασης, καθώς κάποιες φορές προπονητές αμφισβητούν το ορθό της ακύρωσης κάποιου γκολ της ομάδας τους επειδή το οφσάιντ που καταλογίστηκε λόγω VAR ήταν οριακό! Μπορεί να φαίνεται απίστευτο, είναι όμως πέρα για πέρα αληθινό. Ίσως τελικά, γιατί κάποιοι προτιμούν τις παλιές καλές εποχές όπου μια βουτιά ενός παίκτη έξω από την περιοχή μπορούσε να επιβραβευτεί με πέναλτι υπέρ του, ή ένα γκολ ποδοσφαιριστή που καλύπτεται από 6 αντιπάλους να ακυρώνεται ως οφσάιντ!