Αρχείο της ΕΡΤ: Εξαιρετικά αφιερώματα με σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό
Ξεχωριστά αφιερώματα, θεματικές εκπομπές και ντοκιμαντέρ με σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό ψηφιοποίησε και παρουσιάζει το Αρχείο της ΕΡΤ, από τη Δευτέρα 20 έως την Κυριακή 26 Απριλίου 2026.
Ειδικότερα:
20 Απριλίου 1926: Ίδρυση του ΠΑΟΚ «Η ΕΡΤ στη Βόρειο Ελλάδα». Με αφορμή τη συμπλήρωση 100 ετών από την ίδρυση του ΠΑΟΚ, το Αρχείο της ΕΡΤ προτείνει ένα επεισόδιο της εκπομπής.
21 Απριλίου 1967: Στρατιωτικό πραξικόπημα της 21ης Απριλίου «Ριμέικ – 21η Απριλίου, το θέατρο της Αντίστασης». Η εκπομπή της σειράς «Ριμέικ», που μεταδόθηκε το 2007, με αφορμή τα 40 χρόνια από την επιβολή της Δικτατορίας των Συνταγματαρχών του 1967.
22 Απριλίου 1931: Εγκαίνια του Μουσείου Μπενάκη – «Ένα κτίριο, μια ιστορία», ντοκιμαντέρ παραγωγής 2008. Με αφορμή τη συμπλήρωση 95 χρόνων ιστορίας του Μουσείου Μπενάκη.
23 Απριλίου: Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου «Θέματα και βιβλία» – «Η λογοτεχνία στην τηλεόραση», παραγωγής 1987.
24 Απριλίου: Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Αρμενίων: Nostalgia – «…Απ’ αγκάθια και άνθη». Μια εκπομπή διανθισμένη με προσωπικές ιστορίες Ελλήνων Αρμενίων, που ξετυλίγουν μνήμες και βιώματα απ’ όταν οι πρόγονοί τους ήρθαν στην Ελλάδα μετά το 1922 και τον ξεριζωμό.
25 Απριλίου 1981: Για τα 45 χρόνια από τον θάνατο του ποιητή Τάκη Σινόπουλου, παρουσιάζεται μια σπάνια συνέντευξη που παραχώρησε ο ποιητής στην εκπομπή «Επιλογή», το 1979.26 Απριλίου 1986: 40 χρόνια από το ατύχημα στον πυρηνικό σταθμό του Τσερνόμπιλ- «Ανταποκριτές – Πυρηνικά». Ενημερωτική εκπομπή με θέματα διεθνούς επικαιρότητας, παραγωγής 2011.
Τα αφιερώματα αναρτώνται στον ιστότοπο της ΕΡΤ www.ert.gr/ert-arxeio/
καθώς και στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook www.facebook.com/ERTarchive
20 Απριλίου 1926: Ίδρυση του ΠΑΟΚ
«Η ΕΡΤ στη Βόρειο Ελλάδα»
Με αφορμή τη συμπλήρωση 100 ετών από την ίδρυση του ΠΑΟΚ, το Αρχείο της ΕΡΤ προτείνει ένα επεισόδιο της εκπομπής «Η ΕΡΤ στη Βόρειο Ελλάδα», παραγωγής 1985, που είναι αφιερωμένο στην ποδοσφαιρική ομάδα της Θεσσαλονίκης. Κατά τη διάρκεια του ντοκιμαντέρ παρακολουθούμε πλάνα με την ατμόσφαιρα που επικρατεί πριν, κατά τη διάρκεια αλλά και μετά από αγώνα της ομάδας, μέσα και έξω από το γήπεδο της Τούμπας, ενώ παλιές δόξες που φόρεσαν τη φανέλα με τον Δικέφαλο εξιστορούν γεγονότα από την πλούσια ιστορία του συλλόγου.
Σκηνοθεσία: Περικλής Χούρσογλου
20 Απριλίου: Αφιέρωμα στον ηθοποιό Γιάννη Βόγλη
«Το Θέατρο της Δευτέρας» – «Βάρκα δίχως ψαρά»
Για τα 10 χρόνια από τον θάνατο του Γιάννη Βόγλη, στις 20 Απριλίου 2016, το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει από «Το Θέατρο της Δευτέρας» το έργο «Βάρκα δίχως ψαρά» του Ισπανού συγγραφέα Αλεχάντρο Κασόνα, σε σκηνοθεσία Γρηγόρη Μασαλά και μετάφραση Ιουλίας Ιατρίδη. Το έργο μεταδόθηκε από την ΕΡΤ τον Δεκέμβριο του 1977. Στον πρωταγωνιστικό ρόλο του επιχειρηματία Ριχάρδου Χορντάν εμφανίζεται ο Γιάννης Βόγλης. Το «Βάρκα δίχως ψαρά» (1945) είναι ένα έργο φιλοσοφικού ύφους και ηθικού προβληματισμού. Παραπέμπει στον Φάουστ, αλλά εμβαθύνει σε σκοτεινά και πρωτόγονα ένστικτα του ανθρώπου, τα οποία τον ωθούν στην τέλεση εγκλημάτων, χωρίς ίχνος ηθικής αναστολής, ακόμα και για τα πιο ασήμαντα κίνητρα. Ωστόσο, ο συγγραφέας επιλέγει να δώσει στο δράμα μια αισιόδοξη χροιά, υπογραμμίζοντας πως στο βάθος της ανθρώπινης συνείδησης, έστω και λανθάνουσα, υπάρχει πάντα η καλοσύνη. Και αυτή είναι που τελικά θριαμβεύει. Παίζουν, ακόμη, οι ηθοποιοί: Αφροδίτη Τζοβάνι, Ορφέας Ζάχος, Άννυ Πασπάτη, Μαρία Αλκαίου κ.ά.
Σκηνοθεσία: Γρηγόρης Μασαλάς
Μετάφραση: Ιουλία Ιατρίδη
Σκηνικά-κοστούμια: Γιάννης Καρύδης
Μουσική σύνθεση: Γιώργος Τσαγκάρης
Παραγωγός: Ελένη Μαβίλη-Μέξη
21 Απριλίου 1967: Στρατιωτικό πραξικόπημα της 21ης Απριλίου
«Ριμέικ – 21η Απριλίου, το θέατρο της Αντίστασης»
Η εκπομπή της σειράς «Ριμέικ – 21η Απριλίου, το θέατρο της Αντίστασης», που μεταδόθηκε το 2007, με αφορμή τα 40 χρόνια από την επιβολή της Δικτατορίας των Συνταγματαρχών του 1967, αναφέρεται στους μηχανισμούς άσκησης λογοκρισίας στο θέατρο από το απριλιανό καθεστώς και στις θεατρικές παραστάσεις που επιχείρησαν να αντισταθούν στις απαγορεύσεις. Περιλαμβάνονται οι μαρτυρίες του Στέφανου Ληναίου, του Θανάση Παπαγεωργίου και του Κώστα Καζάκου, οι οποίοι μεταφέρουν το κλίμα της εποχής, εστιάζοντας στις παραστάσεις «Καληνύχτα Μαργαρίτα», από τους Στ. Ληναίο – Ε. Φωτίου, και «Το μεγάλο μας τσίρκο», από τον θίασο Καρέζη-Καζάκου, που αποτέλεσαν και τις μεγαλύτερες θεατρικές επιτυχίες με σαφές αντιδικτατορικό μήνυμα.
Τις αφηγήσεις τους πλαισιώνουν αποσπάσματα από θεατρικές παραστάσεις, καθώς και πλάνα αρχείου από την εμβληματική παράσταση «Το μεγάλο μας τσίρκο».
Κείμενα -Επιμέλεια-Παρουσίαση: Ρένα Θεολογίδου
21 Απριλίου 2017: Θάνατος του ηθοποιού Στάθη Ψάλτη
«Ο συμβολαιογράφος» – Επεισόδιο 4ο
Ο Στάθης Ψάλτης πρωταγωνιστεί στο σίριαλ «Ο συμβολαιογράφος», που αποτελεί διασκευή του ομότιτλου μυθιστορήματος του Αλέξανδρου Ρίζου Ραγκαβή, και αναφέρεται σε μια δραματική οικογενειακή περιπέτεια, με δολοπλοκίες, έρωτες και ζωντάνεμα ηθών και εθίμων από την κοινωνία της Κεφαλονιάς του 1825. Ειδικότερα, ο Στάθης Ψάλτης ερμηνεύει, με μοναδική μαεστρία, τον βοηθό του ανακριτή (Γιώργος Δάνης), τον οποίο επισκέπτονται ο σιορ Τάπας (Βασίλης Διαμαντόπουλος) και ο Βοράτης (Σταύρος Ξενίδης), προσπαθώντας να τον χρηματίσουν και να τον επηρεάσουν για να λειτουργήσει υπέρ των συμφερόντων τους στην υπόθεση του Ροδίνη. Όλα τα επεισόδια της σειράς «Ο συμβολαιογράφος» είναι διαθέσιμα στο ERTFLIX.
Σενάριο-σκηνοθεσία: Γιώργος Μιχαηλίδης.
Πρωταγωνιστούν οι ηθοποιοί: Μιμή Ντενίση, Γιάννης Φέρτης, Σταύρος Ξενίδης, Βασίλης Διαμαντόπουλος, Στάθης Ψάλτης, Δέσπω Διαμαντίδου, Σοφία Σπυράτου, Αλμπέρτο Εσκενάζυ, Μίρκα Παπακωνσταντίνου, κ.ά.
Το αφιέρωμα θα αναρτηθεί στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook
(www.facebook.com/ERTarchive)
22 Απριλίου 1931: Εγκαίνια του Μουσείου Μπενάκη
«Ένα κτίριο, μια ιστορία» – «Μουσείο Μπενάκη»
Το Μουσείο Μπενάκη συμπληρώνει 95 χρόνια ιστορίας, καθώς εγκαινίασε τη λειτουργία του, στις 22 Απριλίου 1931. Το ντοκιμαντέρ της σειράς «Ένα κτίριο, μια ιστορία», παραγωγής 2008, παρουσιάζει την ιστορία του Μουσείου Μπενάκη, μέσα από τα δύο ιστορικά κτίριά του -παράλληλα με την ιστορία των δύο αδελφών της οικογένειας Μπενάκη (Αντώνη Μπενάκη-Πηνελόπης Δέλτα): το εμβληματικό νεοκλασικό κτίριο, πρώην οικία της οικογένειας του Εμμανουήλ Μπενάκη, επί των οδών Βασιλίσσης Σοφίας και Κουμπάρη, και την οικία της Πηνελόπης Δέλτα στην Κηφισιά, όπου στεγάζονται σήμερα τα Ιστορικά Αρχεία του Μουσείου Μπενάκη. Καθ’ ολη τη διάρκεια της εκπομπής μιλούν για το Μουσείο ο διευθυντής του Άγγελος Δεληβοριάς και οι δισέγγονοι της Πηνελόπης Δέλτα, Ανδρέας Ζάννας, αρχιτέκτονας, και Αλέκος Ζάννας, επιμελητής του Ιστορικού Αρχείου του Μουσείου.
Σκηνοθετική επιμέλεια: Ανδρέας Αντωνιάδης
23 Απριλίου: Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου
«Θέματα και βιβλία» – «Η λογοτεχνία στην τηλεόραση»
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου και τη συμπλήρωση 60 χρόνων δημόσιας τηλεόρασης, το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει το επεισόδιο «Η λογοτεχνία στην τηλεόραση» της εκπομπής «Θέματα και βιβλία», παραγωγής 1987. Συντονιστής, στο συγκεκριμένο επεισόδιο, είναι ο φιλόλογος Κώστας Παπαντωνόπουλος.
Καλεσμένοι είναι η συγγραφέας Διδώ Σωτηρίου, ο συγγραφέας και σεναριογράφος Τάκης Χατζηαναγνώστου, καθώς και οι σκηνοθέτες-σεναριογράφοι Γιάννης Σμαραγδής και Δημήτρης Σταύρακας. Ακόμη, στην εκπομπή μιλούν οι σκηνοθέτες Παντελής Βούλγαρης και Μεγακλής Βιντιάδης. Κατά τη διάρκεια της εκπομπής, γίνεται λόγος για το αν υπάρχουν ή όχι συγκεκριμένα κριτήρια για την επιλογή των λογοτεχνικών έργων που μεταφέρονται στη μικρή οθόνη, ποιες σειρές μυθοπλασίας είναι οι «επιτυχημένες» και με ποια κριτήρια χαρακτηρίζονται ως τέτοιες, για τα βιβλία που έχουν μεταφερθεί στη μικρή οθόνη και στα δύο κανάλια της δημόσιας τηλεόρασης και για το περιορισμένο αναγνωστικό κοινό στην Ελλάδα. Τέλος, τονίζεται ο κίνδυνος που ενέχει η κυριαρχία της τηλεόρασης για τη φιλαναγνωσία.
Σκηνοθεσία: Άρης Παπαθεοδώρου.
23 Απριλίου 1926: Ιδρύεται η Γεννάδειος Βιβλιοθήκη
«Επιλογή»
Για τα 100 χρόνια από την ίδρυση της Γενναδείου Βιβλιοθήκης, το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει σχετικό αφιέρωμα, παραγωγής 1978, από τη σειρά εκπομπών για το βιβλίο «Επιλογή». Η διευθύντρια της βιβλιοθήκης, Σόφη Παπαγεωργίου, μιλάει για την ιστορία της Γενναδείου, τον ιδρυτή της, Ιωάννη Γεννάδειο, καθώς και για την πλούσια συλλογή βιβλίων του, η οποία αποτέλεσε τον πυρήνα της βιβλιοθήκης με τη συνδρομή της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών, που ανέλαβε τη συντήρηση του κτιρίου. Παρουσιάζονται σπάνια βιβλία-κειμήλια που φυλάσσονται στη Γεννάδειο, καθώς και στοιχεία για τη λειτουργία της βιβλιοθήκης και το κοινό που εξυπηρετεί. Επιπλέον, γίνεται αναφορά στην πλούσια συλλογή χειρογράφων, στη συλλογή πινάκων του στρατηγού Μακρυγιάννη, στις υδατογραφίες του Άγγλου ζωγράφου Λιρ, στο λεύκωμα με κοστούμια από τα τέλη του 16ου αιώνα, καθώς και στα αρχεία της Γενναδείου Βιβλιοθήκης, όπως εκείνο του Νομπελίστα ποιητή Γιώργου Σεφέρη. Τέλος, στην κάμερα της εκπομπής μιλάει ερευνήτρια της ιστορίας της Σύμης και τακτική επισκέπτρια της βιβλιοθήκης.
Σκηνοθεσία-παραγωγή: Γιώργος Εμιρζάς
Επιμέλεια-ρεπορτάζ: Περικλής Αθανασόπουλος, Γιώργος Γαλάντης
24 Απριλίου: Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Αρμενίων
Nostalgia – «…Απ’ αγκάθια και άνθη»
Μια εκπομπή διανθισμένη με προσωπικές ιστορίες Ελλήνων Αρμενίων, που ξετυλίγουν μνήμες και βιώματα απ’ όταν οι πρόγονοί τους ήρθαν στην Ελλάδα μετά το 1922 και τον ξεριζωμό. Μέσα από τις αφηγήσεις διαφαίνεται πώς Αρμένιοι δεύτερης και τρίτης γενιάς προσπαθούν να κρατήσουν ζωντανή την ιστορία τους και τον πολιτισμό τους, καθώς αποτελούν μέρος της ταυτότητάς τους. Ο Αγκόπ Τζελαλιάν, ποιητής και συλλέκτης, μιλάει για την ιστορία του λαού των Αρμενίων και για την κοινή μοίρα Ελλήνων και Αρμενίων κατά τη Μικρασιατική Καταστροφή. Ενδιαφέρον έχουν οι αναφορές στη ζωή στη Σμύρνη πριν από το ’22, ενώ γίνεται λόγος για την παλιννόστηση των Αρμενίων της διασποράς το 1946-1947, στην οποία συμμετείχαν 18.000 Αρμένιοι της Ελλάδας.
Η Άρντα Τζελαλιάν-Bedirian, η οποία γεννήθηκε στην Αθήνα και ζει στο Κουβέιτ, επισημαίνει πως ο κάθε Αρμένιος παίρνει τα χαρακτηριστικά του τόπου όπου έχει γεννηθεί, αλλά και αυτού όπου ζει. Μιλάει για τη σχέση της με την Ελλάδα και για την κληρονομιά της αρμενικής καταγωγής της. Έπειτα, ο Μαρντήρος (Μαρτίκ) Μανικιάν, διακοσμητής, από οικογένεια κλωστοϋφαντουργών, ο οποίος γεννήθηκε στην Ελλάδα, αφηγείται μνήμες από τη γιαγιά του, Αρμένισσα που εγκαταστάθηκε με την οικογένειά της στη Δραπετσώνα μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή.
Στην εκπομπή γίνεται λόγος για Έλληνες, αρμενικής καταγωγής που διακρίθηκαν στα γράμματα και στις τέχνες, όπως ο Συμών Κιουρκιασαριάν, σημαντικός μεταφραστής ελληνικών κλασικών κειμένων. Προβάλλεται φωτογραφικό και οπτικοακουστικό αρχειακό υλικό.
Σκηνοθεσία: Ελένη Αγαθονικιάδου
Δημοσιογραφική επιμέλεια-παρουσίαση: Μαρία Μπαλοδήμου
Παραγωγή: 2007
25 Απριλίου 1981: Θάνατος του ποιητή Τάκη Σινόπουλου
«Επιλογή»
Το Αρχείο της ΕΡΤ, για τα 45 χρόνια από τον θάνατο του ποιητή Τάκη Σινόπουλου, παρουσιάζει ένα μοναδικό ντοκουμέντο: μία σπάνια τηλεοπτική συνέντευξη που παραχώρησε ο Τάκης Σινόπουλος στην εκπομπή της ΕΡΤ «Επιλογή», το 1979. Οι συντελεστές της εκπομπής τον επισκέπτονται στο σπίτι του. Αρχικά, τον παρακολουθούμε να γράφει στο γραφείο του, ενώ ακούμε τη φωνή του να απαγγέλει ένα από τα ποιήματά του. Στη συνέχεια, ο Τάκης Σινόπουλος αναφέρεται στους άξονες της ποίησής του. Σχολιάζει την περίοδο κατά την οποία εμφανίστηκε στα γράμματα (το 1951), τα χαρακτηριστικά γραφής της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς, καθώς και τα γεγονότα της Κατοχής, της Αντίστασης και του Εμφυλίου Πολέμου, τα οποία διαμόρφωσαν την ποίηση αυτής της γενιάς. Περιγράφει την ιδιαίτερη θέση που έχουν τα ποτάμια στα δικά του ποιήματα και χαρακτηρίζει τον εαυτό του ως «ποιητή της ενδοχώρας». Το επεισόδιο κλείνει με πλάνα του Τάκη Σινόπουλου να σημειώνει στο γραφείο του, ενώ ακούγεται η φωνή του να απαγγέλει απόσπασμα από ποίημά του.
Σκηνοθεσία-παραγωγή: Γιώργος Εμιρζάς
Επιμέλεια-παρουσίαση: Γιώργος Γαλάντης, Περικλής Αθανασόπουλος
26 Απριλίου 1986: 40 χρόνια από το ατύχημα
στον πυρηνικό σταθμό του Τσερνόμπιλ
«Ανταποκριτές – Πυρηνικά»
Ενημερωτική εκπομπή με θέματα διεθνούς επικαιρότητας, παραγωγής 2011. Το συγκεκριμένο επεισόδιο της σειράς, με αφορμή το πρόσφατο πυρηνικό ατύχημα της Φουκουσίμα στην Ιαπωνία, ανοίγει τον φάκελο της πυρηνικής ενέργειας. Λίγο πριν από την 25η επέτειο από το πυρηνικό ατύχημα του Τσερνόμπιλ, ο Δημήτρης Λιάτσος παίρνει συνέντευξη στη Ρωσία από τον Ρώσο πτέραρχο εν αποστρατεία Νικολάι Αντόσκιν και τον πιλότο Βλαντιμίρ Αλίμοφ, που συμμετείχαν στις επιχειρήσεις του ρωσικού στρατού, για περιορισμό της έκλυσης ραδιενέργειας από τους αντιδραστήρες του Τσερνόνμπιλ. Ακολουθούν ρεπορτάζ για τις ενεργειακές συμφωνίες των χωρών της Ευρώπης και, πιο συγκεκριμένα, τα πυρηνικά προγράμματα της Ιταλίας, της Γαλλίας, της Βρετανίας και της Τουρκίας. Προσκεκλημένος στο στούντιο της εκπομπής είναι ο καθηγητής Φυσικής Χρήστος Ζερεφός, ο οποίος σχολιάζει και αναφέρεται στις επιπτώσεις της ραδιενέργειας στην υγεία, στις καλλιέργειες, στην υδρόβια ζωή.
Έρευνα, παρουσίαση: Οντίν Λιναρδάτου.
Σκηνοθεσία: Γιώργος Σταμούλης-Γιώργος Αλπογιάννης
