Αρχείο της ΕΡΤ – Εξαιρετικά αφιερώματα με σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό
Με εξαιρετικά αφιερώματα υποδέχεται τον Μάιο το Αρχείο της ΕΡΤ. Ειδικότερα, από τη Δευτέρα 27 Απριλίου έως την Κυριακή 3 Μαΐου 2026, ψηφιοποίησε και παρουσιάζει θεματικές εκπομπές και ντοκιμαντέρ με σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό.
Στις 27 Απριλίου 1941, τα ναζιστικά στρατεύματα εισβάλλουν στην Αθήνα και το ιστορικό ντοκιμαντέρ «Χρονικό της Εθνικής Αντίστασης» «ζωντανεύει» τα γεγονότα μέσα από τις αφηγήσεις των αγωνιστών Μανώλη Γλέζου και Τάκη Μιχαηλίδη.
Με αφορμή τη συμπλήρωση 82 χρόνων από την εκτέλεση των διακοσίων της Καισαριανής, την Πρωτομαγιά του 1944, μέσα από συγκλονιστικές μαρτυρίες των συγκρατουμένων και των συγγενών των θυμάτων, ξεδιπλώνεται το χρονικό του τραγικού αυτού συμβάντος.
Για τα 50 χρόνια από τον θάνατο του Αλέκου Παναγούλη, τη 1η Μαΐου 1976, το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει ένα μοναδικό ντοκουμέντο: Αφιέρωμα του Φρέντυ Γερμανού, το οποίο συμπληρώνει 50 έτη από την πρώτη του προβολή (6/5/1976), καθώς μεταδόθηκε μία ημέρα μετά την κηδεία του Παναγούλη.
Ακόμη, ξεχωριστά είναι τα αφιερώματα στον ποιητή Κωνσταντίνο Καβάφη, στους σκηνοθέτες Τάκη Χατζόπουλο και Λευτέρη Βογιατζή, στον Έλληνα στρατιωτικό με σημαντική αντιδικτατορική δράση Σπύρο Μουστακλή, στον ηθοποιό Θανάση Βέγγο και στην πρεμιέρα της σειράς «Αστροφεγγιά».
Τα αφιερώματα αναρτώνται στον ιστότοπο της ΕΡΤ
www.ert.gr/ert-arxeio/
καθώς και στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook
www.facebook.com/ERTarchive
27 Απριλίου 1941: Τα ναζιστικά στρατεύματα μπαίνουν στην Αθήνα
«Χρονικό της Εθνικής Αντίστασης» – «Γερμανική εισβολή»
Το πρώτο επεισόδιο της ιστορικής σειράς ντοκιμαντέρ για την Εθνική Αντίσταση, στο οποίο εξιστορούνται αναλυτικά τα γεγονότα από το πρωινό της 6ης Απριλίου 1941, ημέρα εκδήλωσης της ταυτόχρονης επίθεσης της Γερμανίας εναντίον της Ελλάδας και της Γιουγκοσλαβίας και της προέλασης των γερμανικών δυνάμεων στο ελληνικό έδαφος. Το ντοκιμαντέρ περιλαμβάνει τις μαρτυρίες των αγωνιστών-πρωταγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης, καθώς και υλικό από πρωτότυπες συλλογές σπάνιων ή ανέκδοτων φωτογραφιών, κινηματογραφικά ντοκουμέντα, καθώς και έγγραφο αρχειακό υλικό από ελληνικά και ξένα αρχεία. Ο Μανώλης Γλέζος, τότε φοιτητής της Ανωτάτης Εμπορικής, και ο αγωνιστής Τάκης Μιχαηλίδης, τότε φοιτητής επίσης του Πανεπιστημίου, καταθέτουν τις προσωπικές τους μαρτυρίες για τα γεγονότα της 27ης Απριλίου 1941, όταν οι Γερμανοί μπαίνουν στην Αθήνα. Στο ντοκιμαντέρ μιλούν, ακόμη, ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος, αρχηγός του Εθνικού Ενωτικού Κόμματος, ο επιτελάρχης του 2ου Σώματος Στρατού Θρασύβουλος Τσακαλώτος, καθώς και αγωνιστές και αγωνίστριες της Αντίστασης.
Σενάριο: Πέτρος Ανταίος & Αντώνης Βογιάζος
Σκηνοθεσία: Αντώνης Βογιάζος
Διεύθυνση παραγωγής: Άγγελος Κοβότσος
Οργάνωση παραγωγής: Βάσω Κανελλοπούλου
Παραγωγή 1987
27 Απριλίου: Αφιέρωμα στον σκηνοθέτη Τάκη Χατζόπουλο
«Παρασκήνιο»
«Στέλιος Αναστασιάδης, ο Κακομοίρας της Χαμένης Άνοιξης»
Για την επέτειο δύο ετών από το θάνατο του σημαντικού Έλληνα παραγωγού, ντοκιμαντερίστα και σκηνοθέτη Τάκη Χατζόπουλου (27 Απριλίου 2024), ο οποίος μαζί με τον Λάκη Παπαστάθη ίδρυσαν τη Cinetic και ανέδειξαν το τηλεοπτικού ντοκιμαντέρ στη δημόσια ελληνική τηλεόραση από τα μέσα της δεκαετίας του 1970 έως και το 2013, το Αρχείο της ΕΡΤ ψηφιοποίησε και παρουσιάζει το επεισόδιο της σειράς «Παρασκήνιο», «Στέλιος Αναστασιάδης, ο Κακομοίρας της Χαμένης Άνοιξης», παραγωγής 1983.
Η σκηνοθεσία και η επιλογή του συγκεκριμένου θέματος είναι του Τάκη Χατζόπουλου. Πρόκειται για την παρουσίαση του ζωγράφου Στέλιου Αναστασιάδη, πηγή έμπνευσης του Στρατή Τσίρκα για τον χαρακτήρα του ήρωα Κακομοίρα από το βιβλίο του «Χαμένη άνοιξη». Σκηνοθεσία: Τάκης Χατζόπουλος
Δημοσιογραφική έρευνα: Τέτα Παπαδοπούλου
28 Απριλίου 1986: Θάνατος του Σπύρου Μουστακλή
«Οι Ρεπόρτερς»
Συμπληρώνονται σαράντα χρόνια από τον θάνατο του Έλληνα στρατιωτικού Σπύρου Μουστακλή, με τη σημαντική αντιδικτατορική δράση, ο οποίος βασανίστηκε φρικτά από το καθεστώς της Χούντας των Συνταγματαρχών, και το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει δύο σπάνια ρεπορτάζ της ενημερωτικής εκπομπής «Οι Ρεπόρτερς» από το 1974 και το 1975, αντίστοιχα. Ο δημοσιογράφος Χρήστος Οικονόμου επισκέπτεται τον Μουστακλή και παρουσιάζεται η πορεία της υγείας του κατά τη μακρά νοσηλεία του και τις θεραπείες αποκατάστασης του στο νοσοκομείο ΚΑΤ. Αρχισυντάκτης: Δημήτρης Λυμπερόπουλος, Παρουσιαστής: Χρήστος Οικονόμου.
29 Απριλίου 1863-1933:
Γέννηση και θάνατος του ποιητή Κωνσταντίνου Καβάφη
«Η περιπέτεια ενός ποιήματος»:
«Κωνσταντίνος Καβάφης–Θάνος Μικρούτσικος»
Επεισόδιο της σειράς «Η περιπέτεια ενός ποιήματος», παραγωγής 1990, το οποίο παρουσιάζει τη μελοποιημένη ποίηση του Κωνσταντίνου Καβάφη από τον Θάνο Μικρούτσικο, όπως κυκλοφόρησε στον δίσκο «Ο γέρος της Αλεξάνδρειας». Ο Θάνος Μικρούτσικος μιλάει για την επαφή του με την ποίηση του Καβάφη στα εφηβικά και αργότερα φοιτητικά του χρόνια και σχολιάζει την άποψη που κυριαρχούσε, ότι η ποίηση του Καβάφη δεν μπορεί να μελοποιηθεί. Αναφέρεται στην παράσταση «Ο γέρος της Αλεξάνδρειας» του Ανρί Ρονς (Henri Ronse) στις Βρυξέλλες το 1982, για την οποία έγραψε τη μουσική ο ίδιος και τότε κατάλαβε τη διαφορετική μελοποίηση που μπορούσε να γίνει στο έργο του Καβάφη. Ένα χρόνο μετά κυκλοφόρησε τον ομότιτλο δίσκο. Κατά τη διάρκεια της εκπομπής παρεμβάλλονται ερμηνείες των μελοποιημένων ποιημάτων του Καβάφη από τον Κώστα Θωμαΐδη και τον Γιώργο Μεράντζα, συνοδεία του Θάνου Μικρούτσικου στο πιάνο, ενώ ακούγονται απαγγελίες ποιημάτων του Καβάφη από τον φιλόλογο και ακαδημαϊκό, Γιώργο Π. Σαββίδη.
Σκηνοθεσία: Γιάννης Καρυπίδης
Διεύθυνση παραγωγής: Αντώνης Κόκκινος
30 Απριλίου 1980:
Πρεμιέρα στην ΕΡΤ της σειράς «Αστροφεγγιά»
Στις 30 Απριλίου 1980, αρχίζει στην ΕΡΤ η μετάδοση της τηλεοπτικής σειράς «Αστροφεγγιά», που βασίστηκε στο ομώνυμο βιβλίο του Ιωάννη Μ. Παναγιωτόπουλου. Τη διασκευή του σεναρίου υπέγραφε ο Βαγγέλης Γκούφας και τη σκηνοθεσία ο Διαγόρας Χρονόπουλος. Στο πέμπτο επεισόδιο της σειράς, οι πολιτικές εξελίξεις, η αγωνία για το μέλλον και η διάχυτη αβεβαιότητα δεν έχουν ακόμα αγγίξει την ανέμελη ζωή της νεανικής παρέας, που συζητάει για τις σχολικές εξετάσεις, προγραμματίζοντας εκδρομές και πάρτι… Ιούλιος 1919, υπογράφεται η Συνθήκη των Βερσαλλιών.
Ο Ελληνικός Στρατός προσπαθεί να κρατήσει μακριά από τη Σμύρνη τους Τσέτες του Κεμάλ. Η φυματίωση κάνει την εμφάνισή της στην αθηναϊκή πρωτεύουσα και στη φτωχογειτονιά ο Πασπάτης αποχαιρετά τη φθισική γειτόνισσά του, που φεύγει για το χωριό. Πρωταγωνιστούν οι ηθοποιοί: Αντώνης Καφετζόπουλος (Άγγελος Γιαννούσης), Νόρα Βαλσάμη (Δάφνη), Γιώργος Κιμούλης (Νίκος Στεργίου), Νέλλη Αγγελίδου (Μάρθα), Σταύρος Ξενίδης (Θάνος), Μιμή Ντενίση (Τζένη), Μίνα Αδαμάκη (Λένα), Γρηγόρης Βαλτινός (Αργύρης), Δάνης Κατρανίδης (Αλέξης), Παύλος Κοντογιαννίδης (γέρος), κ.ά.
1η Μαΐου 1944:
Η εκτέλεση των 200 στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής
«Χαϊδάρι-Καισαριανή» – «Αυτοί που νίκησαν το θάνατο»
Με αφορμή τη συμπλήρωση 82 χρόνων από την εκτέλεση των διακοσίων «Ακροναυπλιωτών» κρατουμένων των φυλακών Χαϊδαρίου, την Πρωτομαγιά του 1944, από τις γερμανικές δυνάμεις κατοχής στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει το ιστορικό ντοκιμαντέρ με θέμα το χρονικό της εκτέλεσης ως αντίποινα για τον θάνατο υψηλόβαθμου Γερμανού αξιωματικού ύστερα από ενέδρα του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ.
Μέσα από τις συγκλονιστικές μαρτυρίες των συγκρατουμένων και των συγγενών των θυμάτων ξεδιπλώνονται, το χρονικό του τραγικού αυτού συμβάντος, οι τελευταίες στιγμές των εκτελεσθέντων μέσα από γράμματα και σημειώματά τους, οι μνήμες και η απήχηση της θυσίας τους στις ζωές των ανθρώπων που επέζησαν και τιμούν αυτούς τους ήρωες έως σήμερα. Μιλούν, μεταξύ άλλων, ο συγγραφέας Ζήσης Σκάρος, ο βουλευτής του ΚΚΕ Κώστας Λουλές, ο Στέλιος Μαυρομάτης, ο Μανώλης Μαντόπουλος, ο γιατρός Αντώνης Φλούντζης, η Χαρά Λιουδάκη-Κυπραίου (αρραβωνιαστικιά του Ναπολέοντα Σουκατζίδη), ο Θανάσης Μερεμέτης, η σύζυγος του Κώστα Τσίρκα και η Κατίνα Τσίρκα-Φλούντζη.
Σενάριο-Σκηνοθεσία: Γιώργος Τσιώκος
Έρευνα: Θοδωρής Πανάγος
Παραγωγή 1998
1η Μαΐου 1976: Θάνατος του Αλέκου Παναγούλη
«Το πορτραίτο της Πέμπτης… Και γίναμε φτωχότεροι»
Για τα 50 χρόνια από τον θάνατο του Αλέκου Παναγούλη, το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει ένα μοναδικό ντοκουμέντο: Αφιέρωμα του Φρέντυ Γερμανού, το οποίο συμπληρώνει και αυτό 50 έτη από την πρώτη του προβολή (6/5/1976), καθώς μεταδόθηκε μία ημέρα μετά την κηδεία του Παναγούλη. Το επεισόδιο δομείται με σύνθεση αρχειακού υλικού από την εκπομπή «Αλάτι και Πιπέρι», με συνεντεύξεις του Παναγούλη και της μητέρας του, Αθηνάς, καθώς και μαρτυρίες των συναγωνιστών του, Γεώργιου Αλέξανδρου Μαγκάκη, Τάσου Μήνη και Λευτέρη Βερυβάκη, που είναι καλεσμένοι στο στούντιο. Περιλαμβάνονται, επίσης, τηλεοπτικές εμφανίσεις του Παναγούλη στην ΕΡΤ, όπως η συνέντευξή του στον Γιώργο Δρόσο, καθώς και η συμμετοχή του στη συζήτηση για τη θανατική ποινή με τη συμμετοχή των υπουργού Δικαιοσύνης Κωνσταντίνου Στεφανάκη και των καθηγητών Πέτρου Παπαδάτου και Κωνσταντίνου Δεσποτόπουλου.
Τηλεσκηνοθεσία: Σταμάτης Χοδρογιάννης
2 Μαΐου 2026:
Αφιέρωμα στον σκηνοθέτη Λευτέρη Βογιατζή
«Η ζωή είναι αλλού»
Η Εύη Κυριακοπούλου στην εκπομπή της ΕΤ1 «Η ζωή είναι αλλού», παραγωγής 2004, συνομιλεί με τον σημαντικό σκηνοθέτη και δάσκαλο Λευτέρη Βογιατζή, ο οποίος ταύτισε το όνομά του με την ιστορία του σύγχρονου ελληνικού θεάτρου, σε μια αυτοβιογραφική συνέντευξη το 2004, ύστερα από 30 χρόνια πορείας. Η συζήτηση περιστρέφεται γύρω από τα κριτήρια της επιλογής των έργων που ανεβάζει, την υποκριτική τέχνη και τον ρόλο του ηθοποιού, τη συνεργασία του και τη σχέση του με τους νέους καλλιτέχνες.
Ο Λευτέρης Βογιατζής, ο οποίος έφυγε από τη ζωή στις 2 Μαΐου 2013, μιλάει για την ερμηνευτική εμβάθυνση και επεξεργασία ενός έργου, για τους ρόλους που ο ίδιος ενσάρκωσε, για τη σχέση με τον θεατή αλλά και για τη διαχείριση της «αποτυχίας» μιας παράστασης. Καθώς μοιράζεται τις προσωπικές πεποιθήσεις του για την τέχνη, τη ζωή, τον θάνατο, τον έρωτα και τη μοναξιά, εκμυστηρεύεται πτυχές του εαυτού του που φωτίζουν τόσο τον καλλιτέχνη και την προσφορά του μέσα από το θέατρο όσο και χαρακτηριστικά του ανθρώπου Λευτέρη Βογιατζή. Κατά τη διάρκεια της εκπομπής παρακολουθούμε σκηνές από πρόβες των έργων «Σ’ εσάς που με ακούτε;» της Λούλας Αναγνωστάκη, «Καθαροί, πια» της Σάρας Κέιν, «Σχολείον Γυναικών» της Σάρας Κέιν. Σκηνοθέτης: Γιώργος Παναγιωτόπουλος
Κείμενα-παρουσίαση: Εύη Κυριακοπούλου
3 Μαΐου 2026: Αφιέρωμα στον ηθοποιό Θανάση Βέγγο
«Βραδυά επιθεώρησης –
Τα καλά από τα καλύτερα» (1960-1980)
Συμπληρώνονται φέτος 15 χρόνια από τον θάνατο του Θανάση Βέγγου, ο οποίος έφυγε από τη ζωή στις 3 Μαΐου 2011. Η εκπομπή αναβιώνει το νούμερο «Θα πάω στη ζούγκλα με τον Ταρζάν» με τον Θανάση Βέγγο, το οποίο παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το καλοκαίρι του 1973 στην επιθεώρηση «Η Ελλάς… ξαναψηφίζει» των Γιώργου Λαζαρίδη και Ναπολέοντα Ελευθερίου, που ανέβηκε στο θέατρο Μπουρνέλλη. Οι δημιουργοί της παράστασης το εμπνεύστηκαν από το σατιρικό τραγούδι, με αντιχουντικά μηνύματα, «Ο Ταρζάν», του Γιάννη Μαρκόπουλου. Πρόκειται για ένα νούμερο ιστορικής αξίας, αφού λογοκρίθηκε και κόπηκε τέσσερις φορές, αλλά συνέχισε να παρουσιάζεται κάθε βράδυ, με κίνδυνο την άμεση σύλληψη του πρωταγωνιστή και των συγγραφέων. Στο ευρηματικό νούμερο, ο Αλέκος Τζανετάκος, που εκτελεί χρέη δημοσιογράφου, έχει πάει στη ζούγκλα, με το συνεργείο εξωτερικών… καταδόσεων, προκειμένου να πάρει συνέντευξη από τον νέο Ταρζάν, που δεν είναι άλλος από τον Θανάση Βέγγο. Ο Θανάσης Ταλαιπωρίδης, όπως ονομάζεται, ο οποίος είναι πανταχού παρών και στη μάσα απών, του εξηγεί ότι αποφάσισε να γίνει διαμαρτυρόμενος και φυγάς στη ζούγκλα, προκειμένου να σωθεί από τον πολιτισμό. Τελικά, ούτε εκεί καταφέρνει να ηρεμήσει, αφού ξαφνικά εμφανίζεται ο Δρ Κίσινγκερ (Γιώργος Γεωργίου) και τον στέφει βασιλιά της ζούγκλας, παρά τις εκκλήσεις του: «Δεν θέλω σκήπτρα και σπαθιά, δεν θέλω αξιώματα, δεν θέλω να μασάω εγώ και να πεινούν τα στόματα!» Όταν, όμως, ο… Ταλαιπωρίδης Ταρζάν αναλαμβάνει τα νέα του καθήκοντα κι αρχίζει να υπόσχεται στον λαό δικαιοσύνη και λύσεις για όλα τα προβλήματα, ο Δρ Κίσινγκερ, όχι μόνο αλλάζει γνώμη, αλλά τον διώχνει και από τη ζούγκλα!
Σκηνοθεσία: Γιώργος Λαζαρίδης
Παραγωγή 1984
