Αρχείο της ΕΡΤ – Εξαιρετικά αφιερώματα με σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό

Εξαιρετικά αφιερώματα με σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό ψηφιοποίησε και παρουσιάζει το Αρχείο της ΕΡΤ από τη Δευτέρα 13 έως και την Κυριακή 19 Ιουλίου 2026.

Τα αίτια του Πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου του 1974 στην Κύπρο κατά του Μακαρίου διερευνά η εκπομπή «Μαρτυρίες», παραγωγής 1992, μέσα από σπάνιο αρχειακό κινηματογραφικό και ηχητικό υλικό.

Την παρουσία της αρχαίας Ελλάδας στη Γαλλική Επανάσταση (14 Ιουλίου 1789) καταγράφει η εκπομπή «Τέχνη και πολιτισμός», ενώ με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα Νέλσον Μαντέλα (18 Ιουλίου) το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει επεισόδιο της σειράς ντοκιμαντέρ «Αποστολή» του Λάμπη Τσιριγωτάκη, ο οποίος επισκέπτεται τη Νότια Αφρική τέσσερα χρόνια μετά τις πρώτες ελεύθερες εκλογές στη χώρα.

Επίσης, ξεχωριστά είναι τα αφιερώματα στον ζωγράφο, αγιογράφο και λογοτέχνη Φώτη Κόντογλου, στη μεγάλη κυρία του θεάτρου Μαίρη Αρώνη, στην τραγουδίστρια της δημοτικής μουσικής Φυλιώ Πυργάκη, στον τραγουδιστή, συνθέτη και ηθοποιό Τόλη Βοσκόπουλο και στην ηθοποιό Γκέλυ Μαυροπούλου.

Τα αφιερώματα αναρτώνται στον ιστότοπο της ΕΡΤ
www.ert.gr/ert-arxeio/ 
καθώς και στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook
www.facebook.com/ERTarchive

13 Ιουλίου 1965: Αφιέρωμα στον ζωγράφο, αγιογράφο
και λογοτέχνη Φώτη Κόντογλου
«Συνεικόνες» – «Φώτης Κόντογλου, 30 χρόνια μετά»

Απόσπασμα από το πολιτιστικό τηλεοπτικό περιοδικό «Συνεικόνες», που μεταδόθηκε στις 30 Αυγούστου 1995. Παρουσιάζεται αφιέρωμα στο έργο και στη ζωή του Φώτη Κόντογλου, με αφορμή τη συμπλήρωση 100 ετών από τη γέννηση και τα 30 χρόνια από τον θάνατό του. Στο πλαίσιο της έκθεσης με τίτλο «Εν εικόνι τυπούντες», που πραγματοποιείται στη Ραφήνα από το Πνευματικό Κέντρο Ραφήνας και τη Σχολή Μακτζώρτζ, μιλούν στην εκπομπή για τον σπουδαίο λογοτέχνη και καλλιτέχνη η κόρη του Φώτη Κόντογλου, Δέσπω Κόντογλου-Μαρτίνου, ο θεολόγος-θεατρολόγος Ιωσήφ Βιβιλάκης, ο βιβλιοδέτης Tέχνης Ανδρέας Γανιάρης και ο γιατρός Ευάγγελος Μαυρουδής.

Δημοσιογραφική επιμέλεια: Παναγιώτης Παπουτσάκης
Σκηνοθεσία: Δημήτρης Καψωμένος

14 Ιουλίου 1789: Έναρξη της Γαλλικής Επανάστασης
«Τέχνη και πολιτισμός»

Ενότητα της εκπομπής με θέμα την παρουσία της αρχαίας Ελλάδας στη Γαλλική Επανάσταση, με αφορμή τη συμπλήρωση 200 ετών από την έναρξή της. Μιλούν στην εκπομπή οι: Francois Hartog, διευθυντής Σπουδών στην Ανώτατη Σχολή Κοινωνικών Επιστημών Παρισιού, Jacques Guillerme, ερευνητής στο CNRS (Εθνικό Κέντρο Ερευνών Γαλλίας) και Γιάννης Τσιώμης, καθηγητής Αρχιτεκτονικής στο Πανεπιστήμιο Λα Βιλέτ του  Παρισίου.

Παραγωγή: Σπύρος Κατσίμης-Σταύρος Στρατηγάκος (1989)
Δημοσιογραφική επιμέλεια: Δέσποινα Θεοδωράκη
Σκηνοθεσία: Μηνάς Ταταλίδης

15 Ιουλίου 1974: Το Πραξικόπημα στην Κύπρο
κατά του Μακαρίου
«Μαρτυρίες» – «Κύπρος ώρα μηδέν
15 Ιουλίου 1974: Το Πραξικόπημα»

Η εκπομπή διερευνά τα αίτια του Πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου του 1974, με σκοπό τη βίαιη ανατροπή του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Αρχιεπισκόπου Μακαρίου, που προκάλεσε την τουρκική εισβολή στην Κύπρο στις 20 Ιουλίου του 1974. Περιλαμβάνονται μαρτυρίες προσωπικοτήτων της πολιτικής ζωής της Κύπρου, δεκαοχτώ χρόνια μετά, μέσα από τις οποίες παρουσιάζονται οι προπαρασκευαστικές κινήσεις μέχρι την εκδήλωση του Πραξικοπήματος, το χρονικό της επίθεσης εναντίον του Προεδρικού Μεγάρου, οι πρώτες αντιδράσεις και η φυγάδευση του Μακαρίου, οι δυνάμεις αντίστασης, ο εμφύλιος σπαραγμός που ακολούθησε αλλά και ο τρόπος με τον οποίο αντιμετώπισε ο ελληνικός Τύπος την ορκωμοσία της Κυβέρνησης Σαμψών. Κατά τη διάρκεια της εκπομπής προβάλλεται αρχειακό κινηματογραφικό υλικό, καθώς και ηχητικό απόσπασμα με τη φωνή του Αρχιεπισκόπου από το διάγγελμα που απηύθυνε στον κυπριακό λαό από τον ελεύθερο ραδιοφωνικό σταθμό της Πάφου, όπου είχε διαφύγει.

Σενάριο-σκηνοθεσία: Γιώργος Πετρίτσης
Παραγωγή: 1992

16 Ιουλίου 1992: Θάνατος της μεγάλης κυρίας του θεάτρου, Μαίρης Αρώνη
«Παρασκήνιο»

Η μεγάλη ηθοποιός του θεάτρου και του κινηματογράφου Μαίρη Αρώνη έφυγε από τη ζωή στις 16 Ιουλίου 1992. Το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει μια σπάνια συνέντευξή της στον φακό της σειράς ντοκιμαντέρ «Παρασκήνιο», το 1979. Η Μαίρη Αρώνη μιλάει για τη ζωή της και την πορεία της στο θέατρο, θυμάται τα πρώτα της βήματα στο σανίδι, τους δασκάλους της, τους ρόλους σε κλασικό και σύγχρονο ρεπερτόριο, τους θιάσους στους οποίους έπαιξε, καθώς και τις θυσίες που απαιτούσε η ζωή του ηθοποιού. Παρακολουθούμε, επίσης, πλάνα από τα μαθήματα υποκριτικής που παρέδιδε η Μαίρη Αρώνη στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου.

Ρεπορτάζ: Σούλα Αλεξανδροπούλου
Σκηνοθεσία: Δημήτρης Σταύρακας

17 Ιουλίου: Αφιέρωμα στην τραγουδίστρια
της δημοτικής μουσικής Φυλιώ Πυργάκη
«Η ζωή είναι παιχνίδι»

Πέντε χρόνια συμπληρώνονται, φέτος, από τον θάνατο της σπουδαίας ερμηνεύτριας της δημοτικής και παραδοσιακής μας μουσικής Φυλιώς Πυργάκη, η οποία έφυγε από τη ζωή στις 17 Ιουλίου 2021. Η Άννα Δρούζα φιλοξενεί τη Φυλιώ Πυργάκη σε μια εκπομπή, παραγωγής 2006, αφιερωμένης στο ελληνικό δημοτικό τραγούδι. Η καλεσμένη παρουσιάζει τους μουσικούς της ορχήστρας της και, μέσα από βίντεο, μιλάει για τη ζωή και την καλλιτεχνική πορεία της, περιγράφοντας τα πρώτα της βήματα στα πανηγύρια και στα γλέντια της επαρχίας.

Στη συνέχεια, συστήνει τον εγγονό της Θοδωρή, ενώ στην εκπομπή συμμετέχει και ο Ελληνικός Παραδοσιακός Όμιλος με ζωντανές χορευτικές παρουσιάσεις. Καθ’ όλη τη διάρκεια της εκπομπής, η Φυλιώ Πυργάκη ερμηνεύει αγαπημένα δημοτικά τραγούδια, ενώ η Άννα Δρούζα μεταφέρει τα πολυάριθμα μηνύματα αγάπης και εκτίμησης των τηλεθεατών από την Ελλάδα και το εξωτερικό.

Επιμέλεια-παρουσίαση: Άννα Δρούζα
Σκηνοθεσία: Ηλίας Λεδάκης

18 Ιουλίου: Διεθνής Ημέρα Νέλσον Μαντέλα
«Αποστολή» – «Νότια Αφρική: Η μεγάλη απόφαση»

Επεισόδιο της σειράς ντοκιμαντέρ «Αποστολή» του Λάμπη Τσιριγωτάκη, ο οποίος επισκέπτεται τη Νότια Αφρική τέσσερα χρόνια μετά τις πρώτες ελεύθερες εκλογές στη χώρα και παρουσιάζει τις πολιτικές εξελίξεις και συνθήκες. Παρουσιάζονται εκτενώς οι απόψεις των λευκών και Αφρικανών πολιτικών και πολιτών, ενώ περιλαμβάνονται αποσπάσματα από προεκλογικές ομιλίες του Νέλσον Μαντέλα, το 1994. Το τελευταίο μέρος της εκπομπής επιστρέφει το 1998 στη Νότια Αφρική, λίγο πριν από την αποχώρηση του Μαντέλα από το αξίωμα του προέδρου, αποτιμώντας τις συνθήκες της πολιτικής αλλαγής στη χώρα, αλλά και την κοινωνική και οικονομική κατάσταση όπως έχει διαμορφωθεί.
Σκηνοθετική επιμέλεια: Συμεών Βαρσαμίδης
Δημοσιογραφική έρευνα: Λάμπης Τσιριγωτάκης
Παραγωγή: 1998

19 Ιουλίου 2021-2025:
Πέντε χρόνια από τον θάνατο του Τόλη Βοσκόπουλου
«Καλλιτεχνικό Καφενείο»

Ο δημοφιλής τραγουδιστής, συνθέτης και ηθοποιός Τόλης Βοσκόπουλος είναι καλεσμένος στην ψυχαγωγική σειρά «Καλλιτεχνικό Καφενείο», παραγωγής 1987, όπου ξεδιπλώνει τη ζωή και το έργο του με την παρέα των τριών παρουσιαστών της εκπομπής, τον Μίμη Πλέσσα, τον Κώστα Φέρρη και τον Βασίλη Τσιβιλίκα. Μιλάει για το τραγούδι, το μουσικό θέατρο, τη σύνθεση, αλλά και για τον φόρτο εργασίας του και την καθημερινότητά του. Παράλληλα, ερμηνεύει ζωντανά αξέχαστες επιτυχίες του, όπως, «Αγωνία», «Πριν χαθεί το όνειρό μας», με τη συνοδεία στο πιάνο του Μίμη Πλέσσα και του Ζακ Ιακωβίδη. Τηλεσκηνοθεσία: Νέστορας Παβέλλας

19 Ιουλίου: Αφιέρωμα στην ηθοποιό Γκέλυ Μαυροπούλου

«Τα αστέρια λάμπουν για πάντα»
«Το μελό στον ελληνικό κινηματογράφο» 

Με αφορμή τη συμπλήρωση πέντε χρόνων από τον θάνατο της ηθοποιού Γκέλυς Μαυροπούλου, η οποία έφυγε από τη ζωή στις 19 Ιουλίου 2021, το Αρχείο της ΕΡΤ προτείνει ένα επεισόδιο της εκπομπής «Τα αστέρια λάμπουν για πάντα», αφιερωμένο στις μελό ταινίες του παλιού ελληνικού κινηματογράφου. Η Γκέλυ Μαυροπούλου μιλάει για τη συμμετοχή της στις μελό ταινίες και εξηγεί τους λόγους για τους οποίους είχαν τρομερή επιτυχία τη δεκαετία του 1960.

Σκηνοθεσία: Πάνος Κέκας
Δημοσιογραφική επιμέλεια: Ροζίτα Σώκου
Παραγωγή: 1991
Το αφιέρωμα θα αναρτηθεί στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook