Αρχείο της ΕΡΤ: Εξαιρετικά αφιερώματα με σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό
Εξαιρετικές εκπομπές και ντοκιμαντέρ με σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό ψηφιοποίησε και παρουσιάζει το Αρχείο της ΕΡΤ, από τη Δευτέρα 13 έως την Κυριακή 19 Απριλίου 2026.
Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν τα αφιερώματα στον λογοτέχνη Γεώργιο Βιζυηνό, στον ζωγράφο Χρίστο Καρά, στον τραγουδοποιό Νίκο Παπάζογλου, στον ερμηνευτή Δημήτρη Μητροπάνο, στον δημοσιογράφο των «Ρεπόρτερς» Χρήστο Οικονόμου, στους ηθοποιούς Γιάννη Φέρτη και Έλλη Λαμπέτη, με αφορμή την επέτειο 100 χρόνων από τη γέννησή της, και στην Παγκόσμια Ημέρα Μνημείων και Τοποθεσιών, που γιορτάζεται στις 18 Απριλίου.
Τα αφιερώματα αναρτώνται στον ιστότοπο της ΕΡΤ www.ert.gr/ert-arxeio/
καθώς και στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook www.facebook.com/ERTarchive
13 Απριλίου 1926: Γέννηση της Έλλης Λαμπέτη
«Παρασκήνιο»
Για την επέτειο 100 ετών από τη γέννηση της ηθοποιού Έλλης Λαμπέτη, το Αρχείο της ΕΡΤ προτείνει αφιέρωμα της σειράς «Παρασκήνιο», παραγωγής 1979. Πρόκειται για μια σπάνια τηλεοπτική συνέντευξή της, με αφορμή την ερμηνεία της στον ρόλο της Φιλουμένα Μαρτουράνο, στο ομότιτλο έργο του Εντουάρντο ντε Φιλίπο. Η παράσταση ανέβηκε στο θέατρο «Σούπερ Σταρ», στη Στοά Broadway, τη θεατρική περίοδο 1978-1979, σε σκηνοθεσία Μάουρο Μπολονίνι, με συμπρωταγωνιστή τον Δημήτρη Παπαμιχαήλ. Η Έλλη Λαμπέτη μιλάει αναλυτικά για τον ρόλο της, τη δυσκολία και την ικανοποίηση που της προσφέρει το έργο αυτό, καθώς και την ιδιαίτερη απήχηση που έχει η συγκεκριμένη παράσταση στο κοινό. Ταυτόχρονα παρουσιάζεται πλούσιο ασπρόμαυρο φωτογραφικό υλικό από θεατρικές παραστάσεις στις οποίες έχει πρωταγωνιστήσει η μεγάλη Ελληνίδα ηθοποιός.
Σκηνοθεσία: Δημήτρης Σταύρακας
Ρεπορτάζ: Σούλα Αλεξανδροπούλου
14 Απριλίου: Αφιέρωμα στον ηθοποιό Γιάννη Φέρτη
«Ημερολόγια»
Συνέντευξη του Γιάννη Φέρτη, ο οποίος έφυγε από τη ζωή στις 14 Απριλίου 2024. Η συζήτηση με τη Λένα Αρώνη επικεντρώνεται στην καλλιτεχνική του πορεία, με αφετηρία τις πρώτες του θεατρικές προσλαμβάνουσες ως θεατή, την απόφασή του να γίνει ηθοποιός, τις σπουδές του στο Θέατρο Τέχνης και τις πρώτες παραστάσεις του. Σχολιάζεται ο χαρακτηρισμός «ζαν πρεμιέ» που τον ακολουθεί, οι έρωτες στη ζωή του, αλλά και η σχέση του με το θέατρο, τα όνειρα και τα σχέδιά του, ενώ λόγος γίνεται ακόμη για τα βραβεία, με αφορμή τη βράβευσή του με το Βραβείο 1ου Ανδρικού Ρόλου στο 49ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Καθ’ όλη τη διάρκεια της εκπομπής, παραγωγής 2009, προβάλλονται σύντομα αποσπάσματα από την ερμηνεία του Γιάννη Φέρτη στο θέατρο, πλάνα από την τηλεοπτική σειρά «Η δασκάλα με τα χρυσά μάτια» του Στράτη Μυριβήλη, την κινηματογραφική ταινία «Σκλάβοι στα δεσμά τους» του Κωνσταντίνου Θεοτόκη, καθώς και πλούσιο φωτογραφικό υλικό.
Σκηνοθεσία: Ιάσων Παπουτσής
15 Απριλίου 1896: Θάνατος του λογοτέχνη Γεωργίου Βιζυηνού
«Εποχές και Συγγραφείς»
Αφιέρωμα της σειράς ντοκιμαντέρ «Εποχές και Συγγραφείς», παραγωγής 2021, στη ζωή και στο έργο του Γεωργίου Βιζυηνού. Με αφετηρία τη γέννηση του Γεωργίου Βιζυηνού (Μιχαηλίδη) στη Βιζύη της Ανατολικής Θράκης, στις 8 Μαρτίου 1849, παρουσιάζονται τα σημαντικότερα γεγονότα της ζωής του και οι σημαντικότεροι σταθμοί της συγγραφικής πορείας του. Παρουσιάζονται το επιστημονικό έργο του, που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη διδακτορική του διατριβή με τον τίτλο «Το παιδικό παιχνίδι σε σχέση με την ψυχολογία και την παιδαγωγική», καθώς και το ποιητικό και πεζογραφικό έργο του, με τα διηγήματα «Το αμάρτημα της μητρός μου», «Το μόνο της ζωής του ταξίδιον», κ.ά. Για το έργο και την προσωπικότητα του Βιζυηνού μιλούν οι: Λάμπρος Βαρελάς, καθηγητής Φιλολογίας ΑΠΘ, Γεωργία Πατερίδου, επίκουρος καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας ΕΑΠ, Μαίρη Μικέ, καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας ΑΠΘ, Εύα Γανίδου, υποψήφια διδάκτωρ ΑΠΘ, Έλενα Κουτριανού, καθηγήτρια Φιλολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών, Κώστας Ιωαννίδης, επίκουρος καθηγητής Θεωρίας και Τέχνης ΑΣΚΤ.
Έρευνα – Σενάριο – Σκηνοθεσία: Τάσος Ψαρράς
16 Απριλίου 2023: Αφιέρωμα στον ζωγράφο Χρίστο Καρά
«Δρόμοι»
Ο Άρης Σκιαδόπουλος φιλοξενεί τον Χρίστο Καρά σ’ ένα επεισόδιο αφιερωμένο στη ζωή και στο έργο του γνωστού ζωγράφου, ο οποίος έφυγε από τη ζωή στις 16 Απριλίου 2023. Ο φακός της εκπομπής συναντάει τον καλλιτέχνη στο Α΄ Νεκροταφείο Αθηνών. Εκεί θυμάται τα παιδικά του χρόνια και μιλάει για τον γλύπτη Γιαννούλη Χαλεπά. Αναφέρεται σε γεγονότα και πρόσωπα που τον σημάδεψαν, όπως για παράδειγμα η είσοδός του στη Σχολή Καλών Τεχνών, καθώς και στη φιλία του με τον αρχιτέκτονα Δημήτρη Πικιώνη. Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στην περίοδο που βρισκόταν για σπουδές, τόσο στο Παρίσι όσο και στη Νέα Υόρκη, και σχολιάζει τις εκθέσεις τις οποίες διοργάνωσε, όπως εκείνη του 1961 μαζί με τον Κώστα Τσόκλη και τον Δημήτρη Κόντο, και του 1966 με έργα επηρεασμένα από την Κατοχή και τον Εμφύλιο. Κατά τη διάρκεια του επεισοδίου προβάλλονται έργα του καλλιτέχνη, φωτογραφικό υλικό και πλάνα αρχειακού υλικού.
Σκηνοθεσία: Παναγιώτης Κακαβιάς
Έρευνα-παρουσίαση: Άρης Σκιαδόπουλος
Παραγωγή 2003
17 Απριλίου 2011: Θάνατος του τραγουδοποιού Νίκου Παπάζογλου
«Μορφές Τέχνης – Νίκος Παπάζογλου, ο βάρδος του Βορρά»
Αφιέρωμα του Αρχείου της ΕΡΤ για τα 15 χρόνια από τον θάνατο του αγαπημένου καλλιτέχνη. Σε μια από τις σπάνιες τηλεοπτικές εμφανίσεις του, ο Νίκος Παπάζογλου μιλάει στον Ηλία Γκρη για τη διαδρομή του στη ζωή και στο τραγούδι. Ο σπουδαίος τραγουδοποιός θυμάται τα παιδικά του χρόνια στα Λεμονάδικα της Θεσσαλονίκης, τα πρώτα ακούσματα, αλλά και τα πρώτα επαγγελματικά του βήματα στον χώρο της μουσικής. Αναφέρεται, ακόμη, στη συνεργασία του με σημαντικούς δημιουργούς και στη δισκογραφική πορεία του. Μιλάει, επίσης, για την απόφασή του να δημιουργήσει μόνος του το πρώτο στούντιο στη Θεσσαλονίκη, το «Αγροτικόν», όπου ο ίδιος και πολλοί ακόμη καλλιτέχνες ηχογραφούσαν τα τραγούδια τους, όπως και τη δισκογραφική εταιρεία «Στρογγυλοί δίσκοι», από την οποία κυκλοφόρησαν οι πρώτοι δίσκοι πολλών νέων δημιουργών, οι οποίοι έκτοτε είχαν πολύ καλή πορεία, όπως ο Σωκράτης Μάλαμας, ο Θανάσης Παπακωνσταντίνου, το συγκρότημα «Μικρές περιπλανήσεις» κ.ά. Κατά τη διάρκεια της εκπομπής προβάλλεται οπτικοακουστικό υλικό από συναυλίες του, όπου ερμηνεύει μερικές από τις μεγαλύτερες επιτυχίες του, όπως και φωτογραφικό υλικό από την προσωπική και καλλιτεχνική πορεία του. Τα γυρίσματα της εκπομπής πραγματοποιήθηκαν στη Θεσσαλονίκη και συγκεκριμένα στο στούντιό του, αλλά και σε μέρη που συνδέθηκε μαζί τους.
Επιμέλεια εικόνας: Ηλίας Γκρης
Συνεργάστηκε ο σκηνοθέτης Γιώργος Σταμούλης
Παραγωγή 2002
17 Απριλίου: Αφιέρωμα στον λαϊκό τραγουδιστή Δημήτρη Μητροπάνο
«Πρόσωπα στο τραγούδι»
Επεισόδιο της σειράς μουσικών εκπομπών «Πρόσωπα στο τραγούδι», παραγωγής 1997, με καλεσμένο τον σπουδαίο Έλληνα τραγουδιστή Δημήτρη Μητροπάνο, ο οποίος έφυγε από τη ζωή στις 17 Απριλίου 2012. Ο Μητροπάνος μιλάει τη μουσική του πορεία, τη σταθερή αγάπη του για το λαϊκό τραγούδι και την αφοσίωσή του σε αυτό, την ψυχή που προϋποθέτει αυτό, πέρα από τη φωνή. Μιλάει, ακόμη, για τη συνεργασία του με συνθέτες που κάνουν ολοκληρωμένες δουλειές, όπως ο Θάνος Μικρούτσικος, την επιθυμία του να τραγουδήσει έργα που δεν περιορίζονται στο ζεϊμπέκικο, καθώς και τη συνεργασία με συνθέτες των οποίων δεν έχει ερμηνεύσει τραγούδια. Ομολογεί ότι δεν του αρέσει το στούντιο και ύστερα από κάθε ηχογράφηση δίσκου νιώθει ανακούφιση, ενώ μετά την εμφάνισή του σε κόσμο νιώθει ικανοποίηση και ευχαρίστηση. Κατά τη διάρκεια της εκπομπής, προβάλλονται αποσπάσματα από μουσικά βίντεο με σημαντικές επιτυχίες του αγαπημένου λαϊκού τραγουδιστή.
Σκηνοθεσία: Δάφνη Τζαφέρη
Δημοσιογραφική επιμέλεια – Κείμενα: Άννα Βλαβιανού
18 Απριλίου: Παγκόσμια Ημέρα Μνημείων και Τοποθεσιών
«Πορεία μέσα στον χρόνο» – «Ναός του Επικούριου Απόλλωνα»
Η Ευγενία Περιορή μάς ξεναγεί στην Πελοπόννησο, και συγκεκριμένα στα βουνά της Αρκαδίας και της Ηλείας, στον ποταμό Αλφειό, στην Καρύταινα, την Ανδρίτσαινα και στον ναό του Επικούριου Απόλλωνα, στο όρος Κοτύλιο. Καταγράφονται σπάνια πλάνα του ναού, χωρίς το σημερινό στέγαστρο που τον προστατεύει. Ειδικότερα, γίνεται ιδιαίτερη μνεία στον ναό του Επικούριου Απόλλωνα, έργο του σπουδαίου αρχιτέκτονα Ικτίνου, που κτίστηκε το 430 π.Χ., ο οποίος αποτελεί και την πρώτη ελληνική εγγραφή στον Κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, το 1986. Παρέχονται πληροφορίες για τα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά και τις διαστάσεις του ναού, καθώς και για τη χρήση του από την κλασική έως τη ρωμαϊκή εποχή μέχρι και τη σταδιακή του εγκατάλειψη κατά τα βυζαντινά χρόνια. Μαθαίνουμε, ακόμη, για τη λεηλασία του από αρχαιοκάπηλους, την αφαίρεση του γλυπτού διακόσμου του και τη μεταφορά των γλυπτών στο Βρετανικό Μουσείο, έπειτα από δημοπρασία. Γίνεται, επίσης, λόγος για τις εργασίες της Αρχαιολογικής Εταιρείας στον ναό το 1902 και για την αναστήλωση των δύο πρώτων κιόνων του. Ενδιαφέρον παρουσιάζει η επισήμανση ότι ο ναός του Επικούριου Απόλλωνα συνδυάζει στοιχεία και από τους τρεις ρυθμούς: τον δωρικό, τον ιωνικό και τον κορινθιακό. Τέλος, παρέχονται πληροφορίες για τις προσπάθειες αναστήλωσης του ναού από το 1975 έως το 1980, καθώς και για τις δοκιμές που έγιναν για να ελεγχθεί η στατικότητά του.
Κείμενα – Παραγωγή – Σκηνοθεσία: Ευγενία Περιορή
Παραγωγή 1982
19 Απριλίου: Αφιέρωμα στον δημοσιογράφο Χρήστο Οικονόμου
«Οι Ρεπόρτερς»
Αφιέρωμα για τα 15 χρόνια από τον θάνατο του δημοσιογράφου και παρουσιαστή ενημερωτικών τηλεοπτικών εκπομπών, Χρήστου Οικονόμου, στις 19 Απριλίου 2011. Το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει ρεπορτάζ του Χρήστου Οικονόμου από το Κάιρο το 1975, στο πλαίσιο της εβδομαδιαίας εκπομπής «Οι Ρεπόρτερς», της ιστορικής ενημερωτικής εκπομπής του ΕΙΡΤ, που άρχισε τον Σεπτέμβριο του 1974 και κατέγραψε τα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης, παρουσιάζοντας επίκαιρα πολιτικά, κοινωνικά και πολιτιστικά θέματα. Τη δημοσιογραφική επιμέλεια και παρουσίαση των θεμάτων της εκπομπής είχαν οι δημοσιογράφοι Χρήστος Οικονόμου, Νάσος Αθανασίου και Δημήτρης Λυμπερόπουλος. Ο Χρήστος Οικονόμου επισκέπτεται ένα μουσουλμανικό τέμενος στο υπόγειο του Αραβικού Συνδέσμου, την πυραμίδα του Χέοπα και τη Σφήκα. Μιλάει, επίσης, για το Πανεπιστήμιο της πόλης και περιηγείται στην αγορά του Καΐρου, όπου συνομιλεί με απλούς πολίτες.
Ημερομηνία πρώτης προβολής: 4 Απριλίου 1975
