Αρχείο της ΕΡΤ: Μοναδικά αφιερώματα με σπάνιο οπτικοακουστικό
Μοναδικά αφιερώματα με σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό ψηφιοποίησε και παρουσιάζει το Αρχείο της ΕΡΤ από τη Δευτέρα 22 έως και την Κυριακή 28 Ιουνίου 2026.
Ένα σπάνιο κινηματογραφικό ντοκουμέντο, βωβά πλάνα τα οποία καταγράφουν όψεις της καθημερινής ζωής του Μεσοπολέμου που σχετίζονται με τα θερινά μπάνια, συντηρήθηκαν, αποκαταστάθηκαν και παρουσιάζονται από το Αρχείο της ΕΡΤ.
Με αφορμή τα τριάντα χρόνια από τον θάνατο του Ανδρέα Παπανδρέου (23 Ιουνίου 1996), ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ και πολιτικού ηγέτη που σφράγισε την περίοδο της Μεταπολίτευσης, παρουσιάζεται η ιστορική τηλεοπτική συνέντευξή του στον Γιώργο Δουατζή, το 1989.
Επίσης, εξαιρετικά είναι τα αφιερώματα στον ποιητή Μανόλη Αναγνωστάκη, στον ποιητή, ιστορικό, συγγραφέα και δημοσιογράφο Κωστή Μοσκώφ, στους ηθοποιούς Λάμπρο Κωνσταντάρα και Ρένα Παγκράτη, στην Παγκόσμια Ημέρα κατά των Βασανιστηρίων (26 Ιουνίου) και στην ίδρυση της Ερμούπολης (24 Ιουνίου 1826).
Τα αφιερώματα αναρτώνται στον ιστότοπο της ΕΡΤ www.ert.gr/ert-arxeio/
καθώς και στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook www.facebook.com/ERTarchive
22 Ιουνίου: Καλοκαιρινές εικόνες του Μεσοπολέμου, 1936-1939
«Εικόνες της κοινωνικής ζωής του Μεσοπολέμου»
Το Αρχείο της ΕΡΤ, καλωσορίζοντας το καλοκαίρι, παρουσιάζει ένα μοναδικό κινηματογραφικό ντοκουμέντο. Σπάνια κινηματογραφικά βωβά πλάνα καταγράφουν όψεις της καθημερινής ζωής του Μεσοπολέμου, που σχετίζονται με τα θερινά μπάνια. Βουτιές στην παιδική πισίνα της πλατείας Κουμουνδούρου, τα «μπαιν-μιξτ» στις παραλίες της Αττικής και τα ιαματικά λουτρά της Υπάτης, της περίφημης λουτρόπολης, δίνουν την ατμόσφαιρα της κοινωνικής ζωής κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, στα τέλη της δεκαετίας του 1930, όπως καταγράφηκαν από τον κινηματογραφικό φακό της εποχής. Το πρωτότυπο κινηματογραφικό βωβό αρχειακό υλικό συντηρήθηκε και αποκαταστάθηκε από τη Διεύθυνση Αρχείου της ΕΡΤ. Το 2007, το Αρχείο της ΕΡΤ επιμελήθηκε την παραγωγή της συγκεκριμένης ταινίας-βίντεο, προκειμένου να προβληθεί στο Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας.
23 Ιουνίου 1996: Θάνατος του Ανδρέα Παπανδρέου
«Η προσωπογραφία ενός ηγέτη. Ανδρέας Παπανδρέου»
Αφιέρωμα του Αρχείου της ΕΡΤ για τα τριάντα χρόνια από τον θάνατο του Ανδρέα Παπανδρέου, ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ, χαρισματικού και λαοφιλή πολιτικού ηγέτη που σφράγισε την περίοδο της Μεταπολίτευσης.
Πρόκειται για την ιστορική τηλεοπτική συνέντευξη του Ανδρέα Παπανδρέου στον δημοσιογράφο Γιώργο Δουατζή, το 1989, μια αυτοβιογραφική καταγραφή της πολιτικής και προσωπικής ζωής του πρώην πρωθυπουργού, η οποία εμπλουτίζεται με μαρτυρίες πολιτικών προσώπων και ανθρώπων του οικογενειακού του περιβάλλοντος. Μιλούν η Μελίνα Μερκούρη, ο Γιάννης Χαραλαμπόπουλος, ο Κάρολος Παπούλιας κ.ά. Φωτίζονται πτυχές της προσωπικότητας του Ανδρέα Παπανδρέου, καθώς και γεγονότα εσωτερικής και εξωτερικής πολιτικής της πρώτης κυβερνητικής θητείας του (1981-1989). Η συνέντευξη γυρίστηκε τον Σεπτέμβριο του 1989 και προβλήθηκε από την ΕΡΤ τον Οκτώβριο του ίδιου έτους, εν μέσω μιας άκρως ταραγμένης πολιτικής περιόδου που έμεινε στην ιστορία ως «βρόμικο ’89».
Η σκηνοθεσία είναι του Σταύρου Στρατηγάκου.
Δημοσιογραφική έρευνα-επιμέλεια: Γιώργος Δουατζής
23 Ιουνίου: Αφιέρωμα στον ποιητή Μανόλη Αναγνωστάκη
«Παρασκήνιο» – Μανόλης Αναγνωστάκης.
Δεκαπέντε και μία κινούμενες εικόνες»
Για την επέτειο από τον θάνατο του σημαντικού ποιητή Μανόλη Αναγνωστάκη, στις 23 Ιουνίου 2005, το Αρχείο της ΕΡΤ προτείνει απόσπασμα από επεισόδιο της εκπομπής «Παρασκήνιο», παραγωγής 2007, αφιερωμένο στον ίδιο τον ποιητή, στο οποίο παρουσιάζεται μια συλλογή από οπτικοακουστικό υλικό με συνεντεύξεις και πλάνα από ερασιτεχνικές λήψεις που αφορούν στη ζωή και στην κοινωνική, πολιτική και καλλιτεχνική δράση του.
Σκηνοθεσία: Λάκης Παπαστάθης
Το αφιέρωμα θα αναρτηθεί στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook
(www.facebook.com/ERTarchive)
24 Ιουνίου 1826: Ίδρυση της Ερμούπολης
«Περισκόπιο» – Ερμούπολη»
«Μια πόλη γεννιέται μέσα στην Επανάσταση»
Συμπληρώνονται φέτος 200 χρόνια από την ίδρυση της Ερμούπολης της Σύρου και το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει ένα επεισόδιο της σειράς «Περισκόπιο», παραγωγής 1986, αφιερωμένο στην πρωτεύουσα του νησιού. Το αφιέρωμα αφορά την ίδρυση, την ανάπτυξη και την παρακμή της Ερμούπολης από το 1826 έως το 1880. Στο πλαίσιο της εκπομπής, περιγράφεται πώς η πόλη δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης από πρόσφυγες που κατέφυγαν στη Σύρο από τη Σμύρνη, τις Κυδωνίες και τη Χίο. Εξιστορούνται η ίδρυση της Ερμούπολης στις 24 Ιουνίου 1826 με πρωτοβουλία του εμπόρου Λουκά Ράλλη και η γρήγορη οικοδομική και κοινωνική ανάπτυξη που γνώρισε. Επιπλέον μαθαίνουμε για την εξέλιξη της Σύρου σε σημαντικό κέντρο διαμετακομιστικού εμπορίου μεταξύ Ευρώπης, Ελλάδας και Ανατολής κατά τον 19ο αιώνα. Σημειώνεται ότι η οικονομική άνθηση στηρίχθηκε τόσο στο εμπόριο όσο και στη βιομηχανία, με ανάπτυξη κλάδων όπως η ναυπηγική, η βυρσοδεψία, η αλευροβιομηχανία, η ατμοπλοΐα και η κλωστοϋφαντουργία, φτάνοντας στο απόγειό της τη δεκαετία του 1860.
Επιπλέον, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση και στην πολιτιστική πρόοδο της πόλης, μιας και η Σύρος αναδείχθηκε σε σημαντικό κέντρο του νεοελληνικού θεάτρου. Ακόμη, υπογραμμίζεται ότι από το 1880 άρχισε η σταδιακή παρακμή της πόλης. Το επεισόδιο συνοδεύεται από ιστορικό οπτικό υλικό της Ερμούπολης, της Σύρου και της περιόδου της Επανάστασης του 1821. Στην εκπομπή μιλούν οι ιστορικοί: Χριστίνα Αγραντώνη, Ανδρέας Δρακάκης, Χρήστος Λούκος, Μαρία Χριστίνα Χατζηιωάννου, Δημήτρης Στάθης.
Έρευνα-κείμενα: Οντέτ Βαρών
Συντονισμός εκπομπής: Βάσω Κανελλοπούλου
Σκηνοθεσία: Χρήστος Χειμάρας
25 Ιουνίου: Αφιέρωμα στην ηθοποιό Ρένα Παγκράτη
«Τ’ ανάποδα» – Επεισόδιο 1ο
«Τ’ ανάποδα» είναι μια ασπρόμαυρη τηλεοπτική σειρά, οχτώ επεισοδίων, που δεν προβλήθηκε από την ΕΡΤ όταν γυρίστηκε το 1981 αλλά το 2015 και ξανά το 2018. Πρόκειται για τη συνέχεια του δημοφιλέστατου «Λούνα Παρκ» του Γιάννη Δαλιανίδη και η υπόθεσή της αφορά έναν «δύσκολο» οικογενειάρχη, τον κυρ Γιώργη, τον οποίο υποδύεται ο Διονύσης Παπαγιαννόπουλος, ο οποίος κρίνει και σχολιάζει τα ανάποδα της κοινωνίας, της δουλειάς και της οικογένειάς του. Στο πρώτο επεισόδιο της σειράς, γνωρίζουμε τον κυρ Γιώργη και την οικογένειά του, τη σύζυγό του Ουρανία (Άννα Παϊτατζή), την ανιψιά τους Κάθριν, την οποία υποδύεται η Ρένα Παγκράτη, που έφυγε από τη ζωή στις 25 Ιουνίου 1998, και τον σύζυγό της Τόλη (Τόλης Βελονάκης). Ο τσακωμός της Κάθριν με τον άντρα της, καθυστερεί τον κυρ Γιώργη στη δουλειά του στο ταξιδιωτικό γραφείο. Ο ανιψιός του (Αντώνης Βασιλείου) πηγαίνει να τον συναντήσει στο γραφείο και ο κυρ Γιώργης, στην προσπάθειά του να τον διώξει, τραυματίζεται στο χέρι. Αναγκάζεται, λοιπόν, να έρθει αντιμέτωπος με το δημόσιο νοσοκομείο.
Έτος παραγωγής: 1981 – Ημερομηνία πρώτης προβολής: 7/11/2015
Πρωταγωνιστούν: Διονύσης Παπαγιαννόπουλος, Άννα Παϊτατζή, Ρένα Παγκράτη, Τόλης Βελονάκης, Αντώνης Βασιλείου, Βίλμα Τσακίρη, Σταμάτης Γαρδέλης, Γιώργος Λέφας, Ζωή Φυτούση, Κάρμεν Ρουγγέρη, κ.ά.
Σενάριο-Σκηνοθεσία: Γιάννης Δαλιανίδης
Τηλεσκηνοθεσία: Βασίλης Βλαχοδημητρόπουλος
26 Ιουνίου: Παγκόσμια Ημέρα κατά των Βασανιστηρίων
«Άνθρωποι» – «Μακρόνησος»
Το Αρχείο της ΕΡΤ προτείνει επεισόδιο από την εκπομπή «Άνθρωποι», παραγωγής 1997, με τη Σεμίνα Διγενή, με θέμα έναν από τους χειρότερους τόπους εξορίας και βασανιστηρίων, τη Μακρόνησο. Η εκπομπή επισκέπτεται τον τόπο αυτό κι εκεί η Σεμίνα Διγενή μιλάει με τους Ζωζώ Πετροπούλου, Ιωάννη Μίνω, Σόνια Ρενιέρη Τζωρτζάκη, Πότα Κακκαβά, Αντώνη Σωτηρόπουλο, Αλέκα Παΐζη και Παναγιώτη Γιατρά, οι οποίοι είχαν εκτοπιστεί και βασανιστεί εκεί κατά την περίοδο 1947-1957.
Σκηνοθεσία: Βασίλης Παπαϊωάννου
Αρχισυνταξία – Παρουσίαση: Σεμίνα Διγενή
27 Ιουνίου: Αφιέρωμα στον Κωστή Μοσκώφ
«Παρασκήνιο» – «Πώς γράφεται η ιστορία»
Για την επέτειο από τον θάνατο του ποιητή, ιστορικού, δοκιμιογράφου, συγγραφέα και δημοσιογράφου Κωστή Μοσκώφ, στις 27 Ιουνίου 1998, το Αρχείο της ΕΡΤ προτείνει επεισόδιο από τη σειρά ντοκιμαντέρ «Παρασκήνιο» με θέμα τον τρόπο που «γράφεται» η ιστορία. Ο πρώην πρωθυπουργός Παναγιώτης Κανελλόπουλος, ο καθηγητής Νίκος Σβορώνος και οι ιστορικοί Κωστής Μοσκώφ και Νίκος Ψυρούκης καταθέτουν τις απόψεις τους για τον δύσκολο ρόλο του ιστορικού και τα χαρακτηριστικά του.
Σκηνοθεσία: Τάκης Χατζόπουλος
Δημοσιογραφική έρευνα: Τέτα Παπαδοπούλου
Παραγωγή: 1983
28 Ιουνίου 1985: Θάνατος του Λάμπρου Κωνσταντάρα
«Τ’ αστέρια λάμπουν για πάντα»
Επεισόδιο από τη σειρά που αναφέρεται στον ελληνικό κινηματογράφο, το οποίο είναι αφιερωμένο στον Λάμπρο Κωνσταντάρα. Άνθρωποι του καλλιτεχνικού χώρου, που συνεργάστηκαν με τον δημοφιλή ηθοποιό και τον έζησαν από κοντά, μιλούν γι’ αυτόν και μοιράζονται στιγμές που πέρασαν μαζί του. Ο Αλέκος Σακελλάριος μιλάει για τον παλιό συμμαθητή του, τον οποίο ξανασυνάντησε στο θέατρο, ενώ η Ροζίτα Σώκου θυμάται ότι τον είδε για πρώτη φορά στις σελίδες ενός γαλλικού περιοδικού. Ο Κώστας Καραγιάννης αναφέρεται στην πρώτη τους συνεργασία, στην κινηματογραφική ταινία «Ο γεροντοκόρος», αλλά και σε αυτές που ακολούθησαν, τονίζοντας ότι ήταν πολύ αγαπητός σε όλους. «Υπήρξε πραγματικός και ουσιαστικός πατέρας και στη ζωή μου. Κάθε φορά που σε κάποια ταινία έλεγα τη λέξη “μπαμπά” την εννοούσα», συμπληρώνει η Αλίκη Βουγιουκλάκη. «Ο Λάμπρος Κωνσταντάρας δεν ήταν μόνο ένας μεγάλος κωμικός του κινηματογράφου και του θεάτρου, ήταν ένας σπουδαίος ρολίστας», σημειώνει ο Ιάσων Τριανταφυλλίδης. Για τον άνθρωπο Λάμπρο Κωνσταντάρα μιλάει στον Πάνο Κατέρη ο γιος του, Δημήτρης Κωνσταντάρας. Όπως τονίζει, μεταξύ άλλων, είχε πηγαίο χιούμορ, αλλά ήταν αρκετά πιο σοβαρός, πιο μετρημένος και πιο σκεπτικός στην προσωπική του ζωή, απ’ ό,τι μπορεί κανείς να φανταστεί. Κατά τη διάρκεια της εκπομπής προβάλλονται στιγμιότυπα από ελληνικές κινηματογραφικές ταινίες στις οποίες πρωταγωνίστησε ο πολυτάλαντος ηθοποιός.
Σκηνοθεσία: Πάνος Κέκας
Παραγωγή: 1990
