Αρχείο της ΕΡΤ – Ξεχωριστά αφιερώματα με σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό

Εξαιρετικές εκπομπές και ντοκιμαντέρ με σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό ψηφιοποίησε και παρουσιάζει το Αρχείο της ΕΡΤ από τη Δευτέρα 21 έως και την Κυριακή 27 Σεπτεμβρίου 2026.

Φέτος συμπληρώνονται 195 χρόνια από τη δολοφονία του Ιωάννη Καποδίστρια (27 Σεπτεμβρίου 1831) και η εκπομπή «365 στιγμές» με τη Σοφία Παπαϊωάννου παρουσιάζει την ιστορία του πρώτου κυβερνήτη της Ελλάδας μέσα από τις αφηγήσεις των απογόνων των δύο οικογενειών που συνδέθηκαν μοιραία με τη ζωή και τον θάνατό του, καθώς και ιστορικούς που έχουν μελετήσει το έργο του.

Με αφορμή την επέτειο θανάτου της Διδώς Σωτηρίου (23 Σεπτεμβρίου 2004), μιας από τις σημαντικότερες Ελληνίδες συγγραφείς και δημοσιογράφους, το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει από την εκπομπή «Άνθρωποι» επεισόδιο αφιερωμένο στην ίδια και στην αδερφή της, δημοσιογράφο και αγωνίστρια της Εθνικής Αντίστασης, Έλλη Παππά.

Ο συγγραφέας και ακαδημαϊκός, Τάσος Αθανασιάδης, ο οποίος έγινε ευρύτερα γνωστός μέσα από την τηλεοπτική μεταφορά των έργων του «Οι Πανθέοι», «Η αίθουσα του θρόνου», «Οι φρουροί της Αχαΐας», «Τα παιδιά της Νιόβης», έφυγε από τη ζωή στις 21 Σεπτεμβρίου 2006. Στην εκπομπή «Νυχτερινός επισκέπτης», ο συγγραφέας μιλάει στον Άρη Σκιαδόπουλο για τη ζωή και το έργο του.

Ένα σπάνιο τηλεοπτικό ντοκουμέντο του 1978 για την ιστορία της λατέρνας παρουσιάζει το Αρχείο της ΕΡΤ. Η εκπομπή «Κάθε Σάββατο» επισκέφθηκε τον Νίκο Αρμάο, σε ηλικία 88 ετών, στο εργαστήριό του στη Δραπετσώνα, ο οποίος μας μυεί στην τέχνη του «σταμπαρίσματος» των τραγουδιών στη λατέρνα. Ανάμεσά τους και το πολύ δημοφιλές «Γαρύφαλλο στ’ αυτί».

Επίσης, εξαιρετικά είναι τα αφιερώματα στον στιχουργό-συγγραφέα Γιάννη Νεγρεπόντη, στον ηθοποιό Γιάννη Μόρτζο, στους Α΄ Αγώνες Ελληνικού Τραγουδιού Κέρκυρας, που διοργανώθηκαν στις 26 Σεπτεμβρίου 1981 με πρωτοβουλία του Μάνου Χατζιδάκι, καθώς και στα 85 χρόνια από την ίδρυση του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου.

Τα αφιερώματα αναρτώνται στον ιστότοπο της ΕΡΤ www.ert.gr/ert-arxeio/

καθώς και στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook www.facebook.com/ERTarchive

21 Σεπτεμβρίου 2006: Αφιέρωμα στον συγγραφέα Τάσο Αθανασιάδη

«Νυχτερινός επισκέπτης»

Αφιέρωμα του Αρχείου της ΕΡΤ για τα 20 χρόνια από τον θάνατο του συγγραφέα και ακαδημαϊκού, Τάσου Αθανασιάδη, ο οποίος έφυγε από τη ζωή στις 21 Σεπτεμβρίου 2006 . Ο Τάσος Αθανασιάδης, ο οποίος έγινε ευρύτερα γνωστός μέσα από την τηλεοπτική μεταφορά των έργων του «Οι Πανθέοι», «Η αίθουσα του θρόνου», «Οι φρουροί της Αχαΐας», «Τα παιδιά της Νιόβης», μιλάει στον Άρη Σκιαδόπουλο και στην εκπομπή «Νυχτερινός επισκέπτης», παραγωγής 1999, για τη ζωή και το έργο του.
Κάνει εκτενή αναφορά στην ιδιαίτερη πατρίδα του, το Σαλιχλί της Μικράς Ασίας, και εξηγεί πόσο τον επηρέασε στο συγγραφικό έργο του.
Αναφέρεται στη βράβευσή του με το βραβείο ελληνοτουρκικής φιλίας «Ιπεκτσί», το οποίο στάθηκε η αφορμή για να επισκεφθεί την ιδιαίτερη πατρίδα του, και ανασύρει μνήμες από το ταξίδι του σε αυτή. Στην εκπομπή μιλούν οι Διονύσιος Μαγκλιβέρας, καθηγητής Κοινωνιολογίας-συγγραφέας, Δημήτρης Νικορέτζος, ποιητής-δοκιμιογράφος-κριτικός και Ευάγγελος Μόσχος, πρόεδρος Εθνικής Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών. Παράλληλα, τονίζονται τόσο οι κοινωνικές προεκτάσεις όσο και η οικουμενικότητα του λογοτεχνικού έργου του, καθώς και η ευρύτατη απήχηση στις μάζες.

Σκηνοθεσία: Παναγιώτης Κακαβιάς

22 Σεπτεμβρίου: Αφιέρωμα στον στιχουργό και συγγραφέα Γιάννη Νεγρεπόντη

«Η άλλη μεριά του φεγγαριού» (Α΄ Μέρος)

Στις 22 Σεπτεμβρίου 1991 έφυγε από τη ζωή ο στιχουργός και συγγραφέας Γιάννης Νεγρεπόντης, ο οποίος έγινε ευρύτερα γνωστός και αγαπητός με τα τραγούδια του «Το ακορντεόν» και «Τρίτος Παγκόσμιος», που μελοποίησε ο Μάνος Λοΐζος. Ιδεολογικά ανήκε στην Αριστερά και την 21η Απριλίου 1967 συνελήφθη και εξορίστηκε για τρία χρόνια, στη Γυάρο και στη Λέρο. Τη δεκαετία του ’60 άρχισε να γράφει ποιήματα προορισμένα να γίνουν τραγούδια. Το Αρχείο της ΕΡΤ, με αφορμή τα 35 χρόνια από τον θάνατο του σπουδαίου στιχουργού, παρουσιάζει τηλεοπτικό αφιέρωμα στο πλαίσιο της εκπομπής «Η άλλη μεριά του φεγγαριού» (παραγωγής 1995), που ήταν αφιερωμένη στους Έλληνες στιχουργούς, σε επιμέλεια και παρουσίαση του Λευτέρη Παπαδόπουλου.
Ο Παπαδόπουλος αναφέρεται, μεταξύ άλλων, στη συνεργασία του με τον Νεγρεπόντη στην τηλεόραση το 1987, στην εκπομπή «Εν αρχή ην ο λόγος» (παραγωγή: Δέσποινα Πανταζοπούλου). Τονίζονται η συμβολή του στην εκπομπή αλλά και η βαθιά γνώση του στον χώρο του ελληνικού τραγουδιού. Προβάλλονται αποσπάσματα στα οποία μιλάει ο ίδιος ο Γιάννης Νεγρεπόντης. Ειδικότερα, γίνεται αναφορά στην εποχή της δεκαετίας του ’60 και στη συνεργασία του με τον Μάνο Λοΐζο στα «Νέγρικα», ένα μουσικό έργο ξεχωριστής σημασίας που εκδόθηκε για πρώτη φορά στη Μεταπολίτευση (Δεκέμβριος 1975). Ακούγονται τραγούδια σε ζωντανή εκτέλεση από τον δίσκο που ερμηνεύει η Μαρία Φαραντούρη. Τραγουδούν, επίσης, ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου, ο Μιχάλης Φραγκούλης και η Μαρία Κανελλοπούλου.

Σκηνοθεσία: Δημήτρης Καλούδης

23 Σεπτεμβρίου 2004: Θάνατος της λογοτέχνιδας Διδώς Σωτηρίου

«Άνθρωποι»: «Διδώ Σωτηρίου – Έλλη Παππά»

Με αφορμή την επέτειο θανάτου της Διδώς Σωτηρίου, μια από τις σημαντικότερες Ελληνίδες συγγραφείς και δημοσιογράφους, το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει από την εκπομπή «Άνθρωποι» επεισόδιο αφιερωμένο στην ίδια και στην αδερφή της, Έλλη Παππά. Oι δημοσιογράφοι Σεμίνα Διγενή και Σοφία Αδαμίδου επισκέπτονται στο σπίτι τους τις δυο σημαντικές γυναίκες της νεότερης ελληνικής ιστορίας και λογοτεχνίας, τη συγγραφέα Διδώ Σωτηρίου και τη δημοσιογράφο και αγωνίστρια της Εθνικής Αντίστασης, Έλλη Παππά. Οι δυο γυναίκες σχολιάζουν τον 20ό αιώνα και τα γεγονότα που τον σημάδεψαν και μιλούν για την προσωπική τους διαδρομή κατά τη διάρκεια σημαντικών ιστορικών γεγονότων του τόπου μας, όπως η Μικρασιατική Καταστροφή, η Κατοχή και η Αντίσταση.

Σκηνοθεσία: Βασίλης Παπαϊωάννου

Αρχισυνταξία-παρουσίαση: Σεμίνα Διγενή

Παραγωγή: 1997

24 Σεπτεμβρίου 1978: Ο Νίκος Αρμάος μάς ξεναγεί στην τέχνη της λατέρνας

«Κάθε Σάββατο»

Το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει ένα σπάνιο τηλεοπτικό ντοκουμέντο του 1978 για την ιστορία της λατέρνας, του «μαγικού κουτιού» που συντρόφευε όχι μόνο την υπαίθρια ζωή και το λαϊκό γλέντι στις ταβέρνες, αλλά έβρισκε τη θέση της ακόμη και στα αστικά σαλόνια. Η εβδομαδιαία ενημερωτική εκπομπή «Κάθε Σάββατο» της ΕΡΤ επισκέφθηκε τον Νίκο Αρμάο, σε ηλικία 88 ετών, στο εργαστήριό του στη Δραπετσώνα, ο οποίος μας μυεί στην τέχνη του «σταμπαρίσματος» των τραγουδιών στη λατέρνα. Ο ίδιος, μουσικός και λατερνατζής, «έγραφε» στις λατέρνες τα γνωστά τραγούδια της εποχής, που του ζητούσαν οι λατερνατζήδες, αλλά ταυτόχρονα έγραφε και ο ίδιος δική του μουσική – άφησε κληρονομιά τη μουσική για περισσότερα από 2.000 τραγούδια για λατέρνα. Παράλληλα, είχε συνδεθεί με μεγάλους ρεμπέτες της εποχής του, όπως οι Μάρκος Βαμβακάρης, Θόδωρος Δερβενιώτης και Βασίλης Τσιτσάνης. Αναφέρεται, επίσης, στη συνεργασία του με γνωστούς συνθέτες σε ταινίες του ελληνικού κινηματογράφου, όπως στη «Λατέρνα, φτώχεια και φιλότιμο» (1955) του Αλέκου Σακελλάριου, σε μουσική του Μάνου Χατζιδάκι, στην οποία το «Γαρύφαλλο στ’ αυτί» είναι τυπωμένο στον κύλινδρο από τον Νίκο Αρμάο. Ο Νίκος Αρμάος, που συνέχισε την οικογενειακή παράδοση του πατέρα του Ιωσήφ και του αδελφού του Τζούλιο, έζησε τις τελευταίες δεκαετίες της ζωής του στο εργαστήριό του της οδού Σπάρτης 67 στη Δραπετσώνα, συνεχίζοντας να «σταμπάρει» λατέρνες. Πέθανε το 1979.

Ρεπορτάζ: Γιάννης Μητσόπουλος

Αρχισυνταξία: Δημήτρης Παπαπαναγιώτου

Σκηνοθεσία: Ηλίας Μασούρας

25 Σεπτεμβρίου 2024: Θάνατος του ηθοποιού Γιάννη Μόρτζου

«Το σήριαλ των σήριαλ» – «Χαίρε Τάσο Καρατάσο»

Επεισόδιο της εκπομπής «Το σήριαλ των σήριαλ» με τη Ρένα Θεολογίδου, αφιερωμένο στη σειρά της ΕΡΤ «Χαίρε Τάσο Καρατάσο» του 1985, που άφησε εποχή, με τον Γιάννη Μόρτζο στον ρόλο του αγρότη. Το σενάριο ήταν του Γιώργου Αρμένη και η σκηνοθεσία του Γιάννη Σμαραγδή. Η ιστορία της σειράς περιστρέφεται γύρω από έναν ταπεινό χωρικό, που ανέλαβε εξουσία κατά τη διάρκεια της δικτατορίας των συνταγματαρχών και τον κωμικοτραγικό τρόπο με τον οποίο προσπάθησε να κερδίσει χρήματα και δόξα.
Στην εκπομπή, ο Γιάννης Μόρτζος, ο οποίος ενσάρκωσε τον πρωταγωνιστικό ρόλο, μιλάει για τον χαρακτήρα του κεντρικού ήρωα Τάσου Καρατάσου, για το γύρισμα της σειράς και για τη συνεργασία του με τον σκηνοθέτη Γιάννη Σμαραγδή. Ακόμη, καλεσμένος στην εκπομπή ο ηθοποιός Γιώργος Αρμένης περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο ανέλαβε να γράψει το σενάριο της σειράς και σχολιάζει τους χαρακτήρες και το ιστορικό της πλαίσιο. Προβάλλονται αποσπάσματα από την σειρά, στην οποία παίζουν ακόμη οι ηθοποιοί: Νίκος Καλογερόπουλος (Μήτσος), Γιώργος Μοσχίδης (Ευδαίμων Καρατάσος), Ηλίας Λογοθέτης (ενωμοτάρχης), Λήδα Πρωτοψάλτη (Βαγγελιώ Καρατάσου), Βασίλης Διαμαντόπουλος (Επαμεινώνδας Μπαλτάς), Ντίνα Κώνστα (Χαρίκλεια), Ελένη Ράντου (Καλλιόπη Καρατάσου), κ.ά. Η σειρά ολοκληρώθηκε σε 13 επεισόδια.

Κείμενα-Παρουσίαση: Ρένα Θεολογίδου

Σκηνοθεσία: Ανδρέας Κούρτης

26 Σεπτεμβρίου 1981: Α΄ Αγώνες Ελληνικού Τραγουδιού Κέρκυρας

Με πρωτοβουλία του Μάνου Χατζιδάκι διοργανώθηκαν οι Α΄ Αγώνες Ελληνικού Τραγουδιού της Κέρκυρας το 1981, οι οποίοι μεταδόθηκαν ζωντανά από την ΕΡΤ στις 26-27 Σεπτεμβρίου. Την κριτική επιτροπή των αγώνων αποτελούσαν οι Ελένη Βλάχου, Νίκη Γουλανδρή, Νίκος Γκάτσος, Γιώργος Κουρουπός, Άλκη Κυριακίδου-Νέστορος, Διονύσης Σαββόπουλος, Κική Μορφονιού, Γιάννης Τσαρούχης και Μάνος Χατζιδάκις.
Για τα 45 χρόνια από τη διεξαγωγή των Αγώνων, το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει τη δεύτερη ημέρα των Αγώνων Ελληνικού Τραγουδιού στο Δημοτικό Θέατρο της Κέρκυρας, όπως αυτοί μεταδόθηκαν ζωντανά από την ΕΡΤ. Ο Μάνος Χατζιδάκις διευθύνει την ορχήστρα που συνοδεύει τους μουσικούς και εκφωνεί ομιλία λίγο πριν παρουσιαστούν τα 15 τραγούδια που επέλεξε η κριτική επιτροπή.

Τηλεσκηνοθεσία: Γιώργος Δάμπασης

Παρουσίαση: Άρης Δαβαράκης

27 Σεπτεμβρίου 1831-2026: 195 χρόνια

από τη δολοφονία του Ιωάννη Καποδίστρια

«365 στιγμές»

Ενημερωτική εκπομπή έρευνας με τη Σοφία Παπαϊωάννου, η οποία παρουσιάζει την ιστορία του πρώτου κυβερνήτη της Ελλάδας, Ιωάννη Καποδίστρια, μέσα από τις αφηγήσεις των απογόνων των δύο οικογενειών που συνδέθηκαν μοιραία με τη ζωή και τον θάνατό του, καθώς και ιστορικούς που έχουν μελετήσει το έργο του. Στη γενέτειρα του Ιωάννη Καποδίστρια, την Κέρκυρα, μιλούν στη Σοφία Παπαϊωάννου η απόγονος του κυβερνήτη, Ναταλία Καποδίστρια, καθώς και ο Γιώργος Μαυρομιχάλης, απόγονος της μανιάτικης οικογένειας των Μαυρομιχαλαίων, για τη «βαριά κληρονομιά» των οικογενειακών ονομάτων που κουβαλούν και οι δύο. Για τον Καποδίστρια μιλούν, ακόμη, ο νομικός-ιστορικός Ανδρέας Κούκος, πρόεδρος της Εταιρίας Μελέτης Έργου του Ι. Καποδίστρια, ο ιστορικός, ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Κρήτης Χρήστος Λούκος και η ιστορικός, πρύτανις του Πάντειου Πανεπιστημίου, Χριστίνα Κουλούρη. Παρουσιάζονται τα γεγονότα-σταθμοί της ζωής και της πορείας του Ιωάννη Καποδίστρια -με χρονική αφετηρία τη γέννησή του στην Κέρκυρα και παράλληλα με την ιστορία της Κέρκυρας και την Επτάνησο Πολιτεία. Αναφορά γίνεται στην πολιτική του σταδιοδρομία στη Ρωσία, στη συμβολή του στη διαμόρφωση της σύγχρονης Ελβετίας, στην προσπάθειά του να συγκροτήσει από το μηδέν το ελληνικό κράτος, αλλά και στη διαμάχη του με τους Υδραίους και την οικογένεια Μαυρομιχάλη, καθώς και στα γεγονότα που οδήγησαν στη δολοφονία του.

Σενάριο-Παρουσίαση: Σοφία Παπαϊωάννου

Αρχισυνταξία: Μάγια Φιλιπποπούλου-Σταύρος Βλάχος

Παραγωγή: 2025

27 Σεπτεμβρίου 1941: 85 χρόνια από την ίδρυση

του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου

«Χρονικό της Εθνικής Αντίστασης» – Αρχίζει η οργανωμένη Αντίσταση

Απόσπασμα από το 3ο επεισόδιο της ιστορικής σειράς ντοκιμαντέρ «Χρονικό της Εθνικής Αντίστασης», στο οποίο παρουσιάζεται η οργάνωση της Αντίστασης στις τρεις ζώνες κατοχής κατά την περίοδο 1941-1942 μέσα από τις μαρτυρίες των μελών των αντιστασιακών οργανώσεων. Στο απόσπασμα γίνεται λόγος για την ίδρυση του ΕΑΜ (Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο), με αναφορά και στον ΕΔΕΣ (Εθνικός Δημοκρατικός Ελληνικός Σύνδεσμος). Περιλαμβάνεται η μαρτυρία του Σταύρου Κανελλόπουλου, ιδρυτικού στελέχους του ΕΑΜ.

Σκηνοθεσία: Αντώνης Βογιάζος

Σενάριο: Πέτρος Ανταίος, Αντώνης Βογιάζος

Διεύθυνση Παραγωγής: Άγγελος Κοβότσος

Παραγωγή: 1987

Το αφιέρωμα θα αναρτηθεί στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook
www.facebook.com/ERTarchive