Ερωτηματικά για την αλλαγή δορυφόρου από τη ΝΕΡΙΤ
Στις αρχές Αυγούστου ανακοινώθηκε από τη ΝΕΡΙΤ ανοιχτός διαγωνισμός για την «Προμήθεια υπηρεσιών δορυφορικής τροφοδοσίας σημάτων σε πομπούς και αναμεταδότες επίγειας ψηφιακής ευρυεκπομπής που περιλαμβάνουν μίσθωση δορυφορικής συχνότητας, μεταφοράς των σημάτων και ανοδικής ζεύξης»…Στις αρχές Αυγούστου ανακοινώθηκε από τη ΝΕΡΙΤ ανοιχτός διαγωνισμός για την «Προμήθεια υπηρεσιών δορυφορικής τροφοδοσίας σημάτων σε πομπούς και αναμεταδότες επίγειας ψηφιακής ευρυεκπομπής που περιλαμβάνουν μίσθωση δορυφορικής συχνότητας, μεταφοράς των σημάτων και ανοδικής ζεύξης». Το κόστος που προϋπολογίσθηκε ανέρχεται σε 2,7 εκατ. ευρώ.
Ανάμεσα σε όλους τους διαγωνισμούς της ΝΕΡΙΤ και με δεδομένο πως η εταιρεία πρέπει να τρέξει με χίλια για να προλάβει τις προθεσμίες της ψηφιακής μετάβασης, ελάχιστοι ασχολήθηκαν με το ζήτημα.
Όταν όμως οι υπηρεσίες της ΝΕΡΙΤ απάντησαν στις δεκάδες των ερωτημάτων από την αγορά για τον εν λόγω διαγωνισμό, αποκαλύφθηκε μια περίεργη-το λιγότερο- υπόθεση που προκαλεί πολλά ερωτηματικά.
Όπως προκύπτει από τις διευκρινιστικές απαντήσεις της ΝΕΡΙΤ στα ερωτήματα που τέθηκαν στη διαβούλευση για το διαγωνισμό αυτό, η εταιρεία θέλει να αποχωρήσει από τoν δορυφόρο Eutelsat 3B που βρίσκεται στις 3 μοίρες ανατολικά και να μεταφέρει το σήμα της για την τροφοδοσία των πομπών, αναμεταδοτών και gap fillers σε άλλο δορυφόρο, το πιθανότερο στον Eutelsat 9Β στις 9 μοίρες ανατολικά ή στον Astra 5B στις 31,5 μοίρες ανατολικά, δορυφόροι που διαθέτουν συμβατότητα με την δορυφορική μπάντα συχνοτήτων BSS (11,7-12,5GHz), προαπαιτούμενο του διαγωνισμού, και καλύπτουν με ισχυρό σήμα τον ελλαδικό χώρο.
Το επιχείρημα της μεταφοράς αυτής σημειώνεται σε απάντηση της ΝΕΡΙΤ σε ενδιαφερόμενο: «Η επιλογή της περιοχής συχνοτήτων BSS έχει γίνει με γνώμονα την βέλτιστη προστασία του σήματος της ΝΕΡΙΤ από παρεμβολές». Επιχείρημα που κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει.
Το ερώτημα που προκύπτει αρχικά είναι τι παρεμβολές έχουν επισημανθεί όσο διάστημα η ΝΕΡΙΤ εκπέμπει από τη μπάντα FSS (12,50 – 12,75 GHz) στις 3 μοίρες ανατολικά, και γιατί δεν έχουν αντιμετωπίσει ανάλογες παρεμβολές οι δύο τροφοδοσίες της Digea που εκπέμπουν από τον ίδιο δορυφόρο και μπάντα συχνοτήτων, καθώς και η παλιότερη εκπομπή της Nova Επίγεια, που και αυτή χρησιμοποιούσε τις 3 μοίρες ανατολικά και την ίδια μπάντα για τη τροφοδοσία των επίγειων πομπών της.
Μαζί με την μετακίνηση προτάθηκε και η χρήση της τεχνικής multistream για την δορυφορική μετάδοση, κάτι που θα επηρεάσει κάθε σύστημα πομπού, αναμεταδότη ή gap filler που χρησιμοποιεί σήμερα η ΝΕΡΙΤ. Για να συμβεί κάτι τέτοιο θα πρέπει οι τεχνικοί της ΝΕΡΙΤ ή οι συνεργάτες που θα αναλάβουν τη δουλειά, αφού η εταιρεία δεν διαθέτει ακόμη προσωπικό, να ανέβουν σε κάθε βουνό και κέντρο εκπομπής για να αντικαταστήσουν ή να αναβαθμίσουν τα συστήματα λήψης των κέντρων εκπομπής, ώστε να λαμβάνουν και αποκωδικοποιούν το multistream σήμα, και να αλλάξουν την κατεύθυνση των κατόπτρων από τις 3 μοίρες ανατολικά, σε οποιαδήποτε άλλη τροχιακή θέση επιλεχθεί.
Και φυσικά δεν πρέπει να λησμονούμε ότι μέχρι να τοποθετηθεί και ο τελευταίος πομπός ή gap filler στο τελευταίο βουνό της χώρας, η ΝΕΡΙΤ θα πρέπει να συνεχίσει την τροφοδοσία των πομπών της και από τις 3 μοίρες, να έχει δηλαδή παράλληλη τροφοδοσία.
Μετά από όλα αυτά τα δεδομένα, τα ερωτήματα τίθενται καθαρά. Γιατί η ΝΕΡΙΤ προέκρινε την αλλαγή εκπομπής δορυφορικής τροφοδοσίας από τον Eutelsat 3Β; Ποιο ακριβώς είναι το κόστος που προϋπολογίζεται για τη συνολική επένδυση αλλαγής πομπών-αναμεταδοτών, κ.λπ. σε όλη τη χώρα, ακόμη και στα σημεία που ήδη εκπέμπει ψηφιακά; Έχει υπολογιστεί το κόστος της διπλής τροφοδοσίας και των διπλών πομπών από τη διοίκηση και σε τι ποσό ανέρχεται;
Η διαδικασία της ψηφιακής μετάβασης και του αναλογικού switch off αφήνει πολλές περιοχές της Ελλάδας «λευκές» στους χάρτες κάλυψης, με αποτέλεσμα το «μαύρο» στις οθόνες των τηλεθεατών, ιδιαίτερα μετά το οριστικό και αναγκαστικό κλείσιμο των αναλογικών πομπών που έχουν εγκατασταθεί σε εκατοντάδες ή και χιλιάδες μικρά κέντρα εκπομπής από τους Δήμους για την κάλυψη περιοχών που δεν καλύπτονται διαφορετικά. Πολλοί από αυτούς τους πομπούς θα αναπληρωθούν από gap filler, μικρούς αναμεταδότες ψηφιακού σήματος. Εκτός από τον επιμερισμό του κόστους, και τον χρόνο που θα απαιτηθεί για την ολοκλήρωση της εγκατάστασης τους σε όσα σημεία κριθεί αναγκαίο, ακόμα και η χρήση gap filler δεν εγγυάται την 100% κάλυψη του ελληνικού πληθυσμού.
Σε άλλες χώρες, όπως η Μεγάλη Βρετανία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ιρλανδία, η Αυστρία, η Πορτογαλία, το θέμα αυτό έχει επιλυθεί με δορυφορικές υπηρεσίες freesat. Υπηρεσίες που προσφέρουν στους τηλεθεατές των χωρών αυτών δωρεάν πρόσβαση στα μεγαλύτερα τηλεοπτικά κανάλια μέσω δορυφόρου, με σήμα που εκπέμπεται είτε ελεύθερα (FTA), είτε κρυπτογραφημένο (π.χ. Fransat στη Γαλλία, Tivusat στην Ιταλία) με κάρτα πρόσβασης που χορηγείται δωρεάν ή σε πολύ χαμηλή τιμή στους ενδιαφερόμενους τηλεθεατές.
Στην Ελλάδα δεν υπάρχει βέβαια επίσημη πλατφόρμα freesat, όμως τα τελευταία 2,5 χρόνια οι δορυφορικές εκπομπές τροφοδοσίας επίγειων πομπών της Digea, Nova Επίγεια παλιότερα και πρόσφατα της ΝΕΡΙΤ στις 3 μοίρες ανατολικά θεωρούνται ως μία άτυπη υπηρεσία Freesat, μία υπηρεσία δηλαδή που προσφέρει δορυφορικά τα μεγαλύτερα τηλεοπτικά κανάλια της χώρας σε πολλούς τηλεθεατές – ακόμα και σε επιχειρήσεις, όπως ξενοδοχεία – που δεν έχουν τη δυνατότητα λήψης τους μέσω των επίγειων ψηφιακών (ή και αναλογικών) δικτύων και έχουν εγκαταστήσει τον κατάλληλο εξοπλισμό, κατόπτρου και δορυφορικού δέκτη.
Η αλλαγή δορυφόρου από τη μία, και η μετάβαση σε πρότυπο δορυφορικής μετάδοσης multistream, ουσιαστικά αποκλείει την λήψη του σήματος από τη συντριπτική πλειοψηφία των τηλεθεατών, αφού ακόμα και αν μετακινήσουν το κάτοπτρο τους στη νέα θέση, δεν θα μπορούν να λαμβάνουν το σήμα με τους υφιστάμενους οικιακούς δορυφορικούς δέκτες, που δεν υποστηρίζουν τη λήψη σημάτων multistream.
Το ερώτημα λοιπόν στη τελευταία αυτή περίπτωση είναι τι προτίθεται να κάνει η ΝΕΡΙΤ, σε συνεργασία με το Υπουργείο Μεταφορών και με άλλους φορείς, για τη κάλυψη των περιοχών που θα αποκλειστούν τελείως από το ψηφιακό σήμα, όπως είναι και η υποχρέωση της ως δημόσια ραδιοτηλεόραση να καλύπτει και τη τελευταία γωνιά του ελληνικού χώρου. Υπάρχει στο πρόγραμμα τελικά η σκέψη για τη δημιουργία μίας επίσημης πλατφόρμας freesat (1), που μπορεί να συμπληρώσει άμεσα τα λευκά του ψηφιακού χάρτη;
Θα έχει μεγάλο ενδιαφέρον να απαντήσει η διοίκηση της ΝΕΡΙΤ στα ερωτήματα αυτά. Για να γνωρίζουμε κι εμείς για ποιο ακριβώς λόγο αναλαμβάνει η ΝΕΡΙΤ ένα τόσο μεγάλο κόστος, οικονομικό, αλλά και με κοινωνικές επιπτώσεις, στην τροφοδοσία του ψηφιακού της σήματος από δορυφόρο.
(1) Η πρόσφατη απόφαση για τη διενέργεια διαγωνισμού μεταφοράς σήματος ενός δορυφορικού καναλιού της ΝΕΡΙΤ, και πέντε ραδιοφωνικών στην Ευρώπη, μέσω των Hot Bird, δεν μπορεί να θεωρηθεί σε καμία περίπτωση υπηρεσία freesat, αφού παρόμοια διεθνή δορυφορικά κανάλια έχουν πολλούς περιορισμούς στα προγράμματα που προβάλλουν, λόγω των πνευματικών δικαιωμάτων.
