ERT COSMOS: Ζώνη Ελληνικού Ντοκιμαντέρ – Αφιέρωμα: «Ιστορική Μνήμη, Τραύμα και Κοινωνικό Αποτύπωμα»
Η ζώνη Ελληνικού Ντοκιμαντέρ του ERT COSMOS παρουσιάζει τον Οκτώβριο, πέντε ταινίες με κοινό θεματικό άξονα την ιστορική μνήμη, το τραύμα και το κοινωνικό αποτύπωμα.
Κάθε Σάββατο του Οκτωβρίου, στις 22:00 (ώρα Ελλάδας), πέντε διαφορετικές ιστορίες φωτίζουν πρόσωπα, γεγονότα και τόπους, φέρνοντας στο προσκήνιο μνήμες που επιμένουν στον χρόνο.
Από τις συνέπειες του πολέμου και της προσφυγιάς έως τη μετανάστευση, την αλλαγή των πόλεων και τη σχέση με την ιστορική και εθνική ταυτότητα, οι ταινίες καταγράφουν διαφορετικές πλευρές της ελληνικής κοινωνίας.
Σάββατο 3 Οκτωβρίου 2026, στις 22:00 (Ώρα Ελλάδας)
«Αζήτητοι» (2024)
Μια τυχαία ανακάλυψη στο νοσοκομείο «Σωτηρία» αποκαλύπτει ένα προσωπικό και συλλογικό τραύμα. Μεταξύ 1945 και 1975 εκατοντάδες φυματικοί πέθαναν εκεί. Δεν τους αναζήτησε κανείς και θάφτηκαν ανώνυμα σε ομαδικούς τάφους στον χώρο του νοσοκομείου. Έπειτα από 80 χρόνια η σκοτεινή τους ιστορία έρχεται στο φως μέσα από τα υπάρχοντά τους και την αναζήτηση συγγενών.
Σενάριο – Σκηνοθεσία: Μαριάννα Οικονόμου
Σάββατο 10 Οκτωβρίου 2026, στις 22:00 (Ώρα Ελλάδας)
«Dourgouti Town» (2024)
Ένας μεσίτης περιπλανιέται στην περιοχή του Νέου Κόσμου των Αθηνών, παλιότερα γνωστής ως Δουργούτι, με σκοπό να επενδύσει. Μέσα από τα μάτια του ξετυλίγεται το παρελθόν, το παρόν αλλά και το αβέβαιο μέλλον του λαϊκού αυτού συνοικισμού. Ένα «ερημονήσι» δίπλα στην Ακρόπολη που φαίνεται να ακολουθεί τη μοίρα των αντίστοιχων περιοχών ανά τον κόσμο. Ο Νέος Κόσμος, παλιότερα Δουργούτι – η συνοικία που αποτύπωσε κινηματογραφικά ο Νίκος Κούνδουρος στη «Μαγική Πόλη» – ήταν κάποτε μια προσφυγική παραγκούπολη, γνωστή ως «τα Αρμένικα».
Σήμερα, βέβαια, εξελίσσεται σε έναν ακόμη AirBnB «παράδεισο». «Επώνυμοι» και μη κάτοικοι της περιοχής, όπως η Χάρις Αλεξίου, ο Γιάννης «Μπαχ» Σπυρόπουλος, ο Σπύρος Μπιμπίλας, ο Γιώργος Δέδες μιλούν στον φακό του Μπαβέλλα («Η Αναζήτηση της Λώρα Ντουράντ») και συνεισφέρουν στην αποτύπωση της εξέλιξης της περιοχής. Η πορεία της, αναμενόμενη, αλλά πολιτικά και κοινωνικά φορτισμένη, με στιγμές ιδιαίτερα συγκινητικές.
Σενάριο: Δημήτρης Μπαβέλλας, Τάκης Κατσαμπάνης
Σκηνοθεσία: Δημήτρης Μπαβέλλας
Σάββατο 17 Οκτωβρίου 2026, στις 22:00 (Ώρα Ελλάδας)
«Ίχνη στο χώμα που τα έσβησε η θάλασσα» (2022)
Μια ταινία για την εθνική συνείδηση και πώς αυτή διατηρείται ή αλλοιώνεται μέσα στον χρόνο. Ένα ιστορικό-ποιητικό ντοκιμαντέρ που αναπλάθει την άγνωστη ιστορία του Ελληνισμού της Σωζόπολης στην Ανατολική Ρωμυλία, με αφορμή ένα γράμμα γραμμένο από τον παππού του σκηνοθέτη το 1929.
Σενάριο – Σκηνοθεσία: Σταύρος Στάγκος
Σάββατο 24 Οκτωβρίου 2026, στις 22:00 (Ώρα Ελλάδας)
«Της πατρίδας μου η σημαία» (2016)
Βούρβουρα, ένα ορεινό χωριό στην Αρκαδία του Γκαίτε. Οι άνθρωποι ζούσαν μέσα στη φύση με ό,τι οι ίδιοι παρήγαγαν. Μια αυτάρκης κοινωνία που η μόνη επαφή της με τον «έξω κόσμο» ήταν το σχολείο. Εκεί μάθαιναν Γράμματα και τραγουδάκια για τη μεγάλη πατρίδα που τους κάνει περήφανους. Μετά τον πόλεμο και τη ναζιστική κατοχή, στην οποία το χωριό θα πληρώσει βαρύ φόρο αίματος, πολλοί θα ξενιτευτούν και κάποιοι θα βρεθούν στο Μαρούσι, ένα γραφικό προάστιο των Αθηνών που θα γνωρίσει τον βίαιο μετασχηματισμό του σε χρηματοοικονομικό κέντρο της χώρας και θα υποδεχθεί τους Ολυμπιακούς Αγώνες το 2004. Μια βιτρίνα εθνικής υπερηφάνειας στηριγμένη στον καταναλωτικό πυρετό και στον υπέρογκο δανεισμό. Η τραγωδία δεν θα αργήσει να έρθει. Η χρεοκοπία. Λόγω έλλειψης πόρων το σχολείο στο χωριό κλείνει.
Σενάριο – Σκηνοθεσία: Στέλιος Χαραλαμπόπουλος
Σάββατο 31 Οκτωβρίου 2026, στις 22:00 (Ώρα Ελλάδας)
«Καλάβρυτα: Άνθρωποι και σκιές» (2014)
Καλάβρυτα. 13 Δεκεμβρίου 1943. Ένας αφανισμός. Εκτέλεση ολόκληρου του ανδρικού πληθυσμού από 14 χρόνων και πάνω. Πυρπόληση όλων των σπιτιών. Αντίποινα, όπως είπαν οι Γερμανοί, για τη θανάτωση 80 στρατιωτών τους από τους αντάρτες. Και απέμειναν οι μανάδες. Με τα μικρά τότε παιδιά τους… Δεν είναι μονάχα η μνήμη της καταστροφής και του αίματος που τους έχει στοιχειώσει. Είναι τα ερωτήματα που βαραίνουν ακόμα περισσότερο: Θα είχαμε αποφύγει την καταστροφή αν οι αντάρτες δεν σκότωναν τους Γερμανούς; Τι σημαίνει η λέξη αντίποινα; Και τι η λέξη καταστροφή;
Σενάριο – Σκηνοθεσία: Ηλίας Γιαννακάκης
