Εξαιρετικά αφιερώματα και μοναδικά ντοκιμαντέρ με σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό από το Αρχείο της ΕΡΤ

Με αφορμή τη συμπλήρωση 103 χρόνων από τη Μικρασιατική Καταστροφή, το Αρχείο της ΕΡΤ, μέσα από τη σειρά ντοκιμαντέρ «Στο χώρο της Ιστορίας», παρουσιάζει την οδύσσεια της εγκατάστασης των προσφύγων στην Ελλάδα, με συγκλονιστικές προφορικές μαρτυρίες και πλούσιο οπτικοακουστικό και φωτογραφικό υλικό.

Επίσης, ξεχωριστά είναι τα αφιερώματα στον σατιρικό ποιητή Γεώργιο Σουρή, στον σκηνοθέτη Σταμάτη Χονδρογιάννη, ο οποίος είχε την πρώτη ιδέα και έμπνευση για το θέατρο στην τηλεόραση της ΕΡΤ, στον σκηνοθέτη-σεναριογράφο, συγγραφέα και δημοσιογράφο Αλέκο Σακελλάριο, ο οποίος παραχωρεί μια μοναδική συνέντευξη στον Στέφανο Ληναίο, στον συνθέτη Γιώργο Μουζάκη, και στους ηθοποιούς Γιάννη Γκιωνάκη και Μαρία Μπονέλου.

Τα αφιερώματα αναρτώνται στον ιστότοπο της ΕΡΤ www.ert.gr/archeio, καθώς και στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook www.facebook.com/ERTarchive

25 Αυγούστου 2002: Θάνατος του ηθοποιού Γιάννη Γκιωνάκη
«Πρόσωπα θεάτρου»

Ο μεγάλος κωμικός ηθοποιός Γιάννης Γκιωνάκης αυτοβιογραφείται στην εκπομπή «Πρόσωπα θεάτρου», παραγωγής 1983, ξετυλίγοντας σημαντικούς σταθμούς της πορείας του στο θέατρο και στον κινηματογράφο. Αναφέρεται στις συνεργασίες του με κορυφαίους σκηνοθέτες και ηθοποιούς που διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στην καριέρα του. Αφηγείται πώς αποφάσισε να γίνει ηθοποιός, μιλάει για τη συνάντησή του με τον Αλέκο Σακελλάριο, την πρώτη γνωριμία του με τον Κάρολο Κουν και τις εξετάσεις στη Δραματική Σχολή του Θεάτρου Τέχνης.
Ακόμη, μιλάει για την επιθεώρηση, που επίσης υπηρέτησε, αλλά και για τους ρόλους του σε έργα κλασικού ρεπερτορίου, καθώς ο ίδιος υπήρξε από τους βασικότερους ερμηνευτές των έργων του Δημήτρη Ψαθά, ρεπερτόριο που κυρίως ανέβαζε στον δικό του θίασο πρόζας, που συγκρότησε την περίοδο 1966-1967.
Τέλος, αναφέρεται στον ελληνικό κινηματογράφο, καθώς δεκάδες είναι οι ταινίες στις οποίες εμφανίστηκε ο Γιάννης Γκιωνάκης, όπου οι ερμηνείες του υπήρξαν μοναδικές.
Η κόρη του, Πωλίνα Γκιωνάκη, μιλάει για τον πατέρα της. Περιλαμβάνεται, επίσης, συνέντευξη του σκηνοθέτη Ντίνου Δημόπουλου, ο οποίος εξαίρει τα χαρακτηριστικά της υποκριτικής του και τον συγκαταλέγει στους συνεχιστές των μεγάλων της επιθεώρησης.

Σκηνοθεσία: Ερμής Βελλόπουλος

26 Αυγούστου 1919: Θάνατος του σατιρικού ποιητή Γεωργίου Σουρή
«Ιστορικές προσωπογραφίες»

Επεισόδιο από τη σειρά ντοκιμαντέρ «Ιστορικές προσωπογραφίες», παραγωγής 1986, αφιερωμένο στον κορυφαίο σατιρικό ποιητή, δημοσιογράφο και εκδότη Γεώργιο Σουρή. Μέσα από την εκπομπή παρακολουθούμε την πορεία του, ενώ γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στην έμμετρη εβδομαδιαία σατιρική εφημερίδα «Ο Ρωμηός», την οποία έγραφε αποκλειστικά ο ίδιος από το 1883 έως και το 1918.
Μιλούν γι’ αυτόν ο καθηγητής πανεπιστημίου Ξενοφών Κοκόλης, ο Κώστας Π. Παναγιωτόπουλος (Bar Bar), η εγγονή του Ελισάβετ Γιαννακοπούλου και ο  δημοσιογράφος Γιάννης Καιροφύλας, ο οποίος, μεταξύ άλλων, αναφέρεται και στην υποψηφιότητα του Γεωργίου Σουρή για το Βραβείο Νόμπελ, το 1908.

Σενάριο-σκηνοθεσία: Γιώργος Πετρίτσης

27 Αυγούστου 2005: Θάνατος του συνθέτη Γιώργου Μουζάκη
«Νυχτερινός επισκέπτης»

Για τα 20 χρόνια από τον θάνατο του σημαντικού συνθέτη, διευθυντή ορχήστρας και βιρτουόζου τρομπετίστα Γιώργου Μουζάκη, το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει την εκπομπή «Νυχτερινός επισκέπτης» του Άρη Σκιαδόπουλου, παραγωγής 1999.
Ο Γιώργος Μουζάκης αναφέρεται στα δύσκολα παιδικά του χρόνια, στο ξεκίνημα της καριέρας του, παίζοντας τρομπέτα σε παραστάσεις Καραγκιόζη, στα χρόνια και στις επιτυχίες που ακολούθησαν, αλλά και στην παράσταση «Βίρα τις άγκυρες», που σφράγισε το ξεκίνημά του στην επιθεώρηση.
Για τον Γιώργο Μουζάκη μιλούν οι συνθέτες Μίμης Πλέσσας, Γιώργος Χατζηνάσιος και Σταμάτης Κραουνάκης.

Σκηνοθεσία: Παναγιώτης Κακαβιάς

28 Αυγούστου 1991: Θάνατος του σκηνοθέτη και συγγραφέα Αλέκου Σακελλάριου
«Αυτοπροσωπογραφίες»

Ο αγαπημένος θεατρικός συγγραφέας, στιχουργός, σεναριογράφος, δημοσιογράφος και σκηνοθέτης του θεάτρου, του κινηματογράφου και της τηλεόρασης, Αλέκος Σακελλάριος, παραχωρεί μια μοναδική συνέντευξη στον Στέφανο Ληναίο και στην εκπομπή «Αυτοπροσωπογραφίες» μέσα από ερωτήματα που του θέτει ένας… ηλεκτρονικός υπολογιστής.
Ειδικότερα, ο Αλέκος Σακελλάριος ξετυλίγει πτυχές της προσωπικότητάς του, μοιράζεται στιγμές της καθημερινότητάς του, εξομολογείται πως είναι ερωτευμένος με τη γυναίκα του και περιγράφει την πρώτη φορά που έγραψε στίχους και την πρώτη φορά που είδε κάτι δικό του να ανεβαίνει στο θέατρο.
Στο τελευταίο μέρος της εκπομπής, μιλούν για τον Αλέκο Σακελλάριο ο Βασίλης Κοραχάης, πρώην πρόεδρος της ΕΣΗΕΑ, ο ηθοποιός Γιώργος Κιμούλης αλλά και απλοί πολίτες.
Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής βγάζει το δικό του συμπέρασμα και σκιαγραφεί τον χαρακτήρα του Αλέκου Σακελλάριου, βασιζόμενος στις απαντήσεις του.

Σκηνοθεσία: Χρίστος Σιοπαχάς
Παρουσίαση: Στέφανος Ληναίος
Ρεπόρτερ-δημοσιογράφος: Εύη Γιαννακοπούλου
Παραγωγή: 1989

29 Αυγούστου 2024: Θάνατος του σκηνοθέτη Σταμάτη Χονδρογιάννη
«Το θέατρο στην τηλεόραση της ΕΡΤ»

Ένας χρόνος συμπληρώνεται φέτος από τον θάνατο του Σταμάτη Χονδρογιάννη, τον σκηνοθέτη που είχε την πρώτη ιδέα και έμπνευση για το θέατρο στην τηλεόραση της ΕΡΤ και την πραγματοποίησε με πάθος. Ήταν ο άνθρωπος που έστησε και δημιούργησε το «Θέατρο της Δευτέρας», το οποίο άνοιξε αυλαία το 1970.
Το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει το πρώτο επεισόδιο της σειράς «Το θέατρο στην τηλεόραση της ΕΡΤ» σε έρευνα και σκηνοθεσία του Σταμάτη Χονδρογιάννη, μια εκπομπή για το «Θέατρο της Δευτέρας», παραγωγής του 2000, η οποία ανατρέχει στην 30χρονη ιστορία του τηλεοπτικού θεάτρου και στη μεγάλη του προσφορά. Το συγκεκριμένο επεισόδιο καλύπτει χρονικά την περίοδο 1970-1975.
Ο Σταμάτης Χονδρογιάννης θυμάται πώς ξεκίνησαν όλα, αλλά και την πρώτη θεατρική τηλεοπτική παράσταση που προβλήθηκε τον Δεκέμβριο του 1970, «Τα Χριστούγεννα του τεμπέλη» του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη. Μιλούν, επίσης, μεγάλες προσωπικότητες του θεάτρου, όπως η Άννα Συνοδινού, η Τασώ Καββαδία, η Έρση Μαλικένζου, ο Σταύρος Ξενίδης, για την εμπειρία τους από τη συμμετοχή τους στο νέο και άγνωστο έως τότε εγχείρημα του τηλεοπτικού θεάτρου.
Στην εκπομπή περιλαμβάνεται σπάνιο αρχειακό υλικό από τις πρώτες παραστάσεις του «Θεάτρου της Δευτέρας» και πλούσιο πληροφοριακό υλικό μέσα από τα φύλλα του περιοδικού «Ραδιοτηλεόραση» της δεκαετίας του 1970.
Ακόμη, γίνεται αναφορά στο ραδιοφωνικό θέατρο που προηγήθηκε του τηλεοπτικού, μέσα από τη μαρτυρία του συγγραφέα-ακαδημαϊκού Ιάκωβου Καμπανέλλη.

Σκηνοθεσία-έρευνα: Σταμάτης Χονδρογιάννης

30 Αυγούστου 2007: Θάνατος της ηθοποιού Μαρίας Μπονέλου
«Τα παλιόπαιδα τ’ ατίθασα» – «Το κανονάκι»

Το Αρχείο της ΕΡΤ θυμάται την ηθοποιό Μαρία Μπονέλου μέσα από το επεισόδιο «Το κανονάκι» της κωμικής σειράς «Τα παλιόπαιδα τ’ ατίθασα», που βασίζεται στα ομότιτλα ευθυμογραφήματα του Νίκου Τσιφόρου.
Στο συγκεκριμένο επεισόδιο, παραγωγής 1980, παρακολουθούμε δύο μνηστήρες διαφορετικού υποβάθρου αλλά ισοδύναμης οικονομικής κατάστασης να πολιορκούν το Μαρικάκι (Μαρία Μπονέλου). Ο δημόσιος υπάλληλος Στάμος (Πάνος Κορκοτάς) και ο καλλιτέχνης Σωτήρης ή αλλιώς Πορφύριο ο Μάγος (Σωτήρης Μουστάκας).
Το Μαρικάκι αρχικά θεωρεί πως είναι καλύτερο να αποφύγει τον γάμο με έναν απλό υπάλληλο όπως ο Στάμος, ενώ παράλληλα γοητεύεται από την επιρροή του ταχυδακτυλουργού Πορφύριο στο κοινό, ώσπου μια μέρα παρακολουθεί μια αποτυχημένη παράστασή του και η γνώμη της αλλάζει.

Σκηνοθεσία: Παναγιώτης Χριστόπουλος
Τηλεσκηνοθεσία: Μεγακλής Βιντιάδης
Σενάριο: Ανδρέας Τσιλιφώνης
Πρωταγωνιστούν οι ηθοποιοί: Μαρία Μπονέλου, Σωτήρης Μουστάκας, Ανδρέας Φιλιππίδης, Θάνος Παπαδόπουλος, Πάνος Κορκοτάς

31 Αυγούστου 1922: Μικρασιατική Καταστροφή
«Στο χώρο της Ιστορίας» – «Η εγκατάσταση των προσφύγων»

Για τα 103 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή, το Αρχείο της ΕΡΤ προτείνει το επεισόδιο της ιστορικής σειράς ντοκιμαντέρ «Στο χώρο της Ιστορίας», με τίτλο «Η εγκατάσταση των προσφύγων». Στο συγκεκριμένο επεισόδιο, παραγωγής 1987, παρουσιάζεται η  οδύσσεια της εγκατάστασης των προσφύγων της Μικρασιατικής Καταστροφής στην Ελλάδα, μέσα από προφορικές μαρτυρίες προσφύγων και παράλληλα προβάλλεται πλούσιο οπτικοακουστικό και φωτογραφικό αρχειακό υλικό.
Αυτόπτες μάρτυρες περιγράφουν τις συνθήκες κάτω από τις οποίες εγκατέλειψαν τη Μικρά Ασία, τις επιθέσεις των Τούρκων και την εξόντωση των πολιτών της Σμύρνης.
Ακόμη, οι πρόσφυγες μιλούν για τις άσχημες συνθήκες διαβίωσής τους κατά την πρώτη περίοδο εγκατάστασής τους στην Ελλάδα.

Σενάριο-σκηνοθεσία: Τάσος Ν. Πετρής, CINE GROUP
Ιστορικός σύμβουλος: Βάσιας Τσοκόπουλος
Αφηγητής: Αντώνης Βλησίδης
Έρευνα: Τάσος Πετρής, Ιωάννης Τζώρτζης, Γιώργος Μετσόλης