Σπάνια ντοκουμέντα και ξεχωριστά αφιερώματα από το Αρχείο της ΕΡΤ

Ξεχωριστά αφιερώματα και σπάνια ντοκουμέντα ψηφιοποίησε και παρουσιάζει το Αρχείο της ΕΡΤ, αυτή την εβδομάδα, από τη Δευτέρα 12 έως και την Κυριακή 18 Μαΐου 2025.

Ανάμεσά τους το τηλεοπτικό ντοκουμέντο «Έλληνες στο Μάη του 1968», αφιερωμένο στον Γαλλικό Μάη και στη συμμετοχή των Ελλήνων στα γεγονότα, με σπάνιο οπτικοακουστικό αρχειακό υλικό, και το θρυλικό ντοκιμαντέρ «Χαίρω πολύ, Σαββόπουλος», που γύρισε σε φιλμ 16mm ο Λάκης Παπαστάθης, για το ΕΙΡΤ, το 1975, και ξαναζωντανεύει στην ΕΡΤ, πενήντα χρόνια μετά, μέσα από την ταινία, που ήταν χαμένη για αρκετές δεκαετίες, αποκαταστάθηκε και ψηφιοποιήθηκε πρόσφατα από το Αρχείο της ΕΡΤ.
Ακόμη, με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα Μουσείων, που γιορτάζεται στις 18 Μαΐου, μέσα από ένα σπάνιο τηλεοπτικό τεκμήριο του 1984, ο  καταξιωμένος γλύπτης Θόδωρος ξεναγεί το τηλεοπτικό κοινό στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν, επίσης, το ντοκιμαντέρ για την περιβόητη υπόθεση «Πολκ», η μετάδοση του αγώνα Ολυμπιακός – ΟΦΗ (4-2), που είχε μεταδώσει απευθείας η ΕΤ-2, στις 17 Μαΐου του 1990, και τα αφιερώματα στον θάνατο των ηθοποιών Λίλης Παπαγιάννη και Νίκης Τριανταφυλλίδη, καθώς και στη γέννηση της στιχουργού Σώτιας Τσώτου.

Τα αφιερώματα αναρτώνται στον ιστότοπο της ΕΡΤwww.ert.gr/archeio, καθώς και στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook www.facebook.com/ERTarchive

12 Μαΐου 2015: Θάνατος της ηθοποιού Λίλης Παπαγιάννη
«Το Θέατρο της Δευτέρας: “Βαθιά γαλάζια θάλασσα”»

Η αξέχαστη ηθοποιός Λίλη Παπαγιάννη, η οποία έφυγε από τη ζωή στις 12 Μαΐου 2015, γεννήθηκε στην Αθήνα και σπούδασε στη Δραματική Σχολή του Θεάτρου Τέχνης. Από το 1958 έως το 1988 έπαιξε στο θέατρο, συμμετέχοντας σε διάφορους θιάσους, ως συνθιασάρχισσα με τον σύζυγό της Ανδρέα Φιλιππίδη, και στη συνέχεια συνεργάστηκε με το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος και με το Εθνικό Θέατρο.
Ο τηλεοπτικός φακός κατέγραψε τη σπουδαία ερμηνεία της στον απόλυτα τραγικό ρόλο της Έστερ, στο ψυχολογικό δράμα του Τέρενς Ράτιγκαν «Βαθιά γαλάζια θάλασσα», το οποίο γυρίστηκε για την εκπομπή «Το Θέατρο της Δευτέρας», το 1978.
Η μετάφραση είναι του Μάριου Πλωρίτη και η σκηνοθεσία του Γιώργου Θεοδοσιάδη. Μαζί της ο Ανδρέας Φιλιππίδης στον ρόλο του σερ Γουίλιαμ, του εγκαταλελειμμένου  συζύγου, ενώ τον αινιγματικό κύριο Μίλερ ενσαρκώνει ο Βασίλης Ανδρεόπουλος. Ο Γιάννης Κατράνης παίζει τον ρόλο του Φρέντι Πάρκερ, του εραστή.
Παίζουν, ακόμη, οι ηθοποιοί: Λουίζα Ποδηματά, Κώστας Κοντογιάννης, Κατερίνα Μαραγκού, Γιώργος Γεωγλερής.
Η παράσταση προβλήθηκε από την ΕΡΤ στις 16 Οκτωβρίου 1978.

Τηλεσκηνοθεσία: Σταύρος Ζερβάκης
Σκηνικά-κοστούμια: Γιώργος Ανεμογιάννης
Διεύθυνση παραγωγής: Στέλιος Αντωνιάδης
Παραγωγή: Ελένη Μαβίλη-Μέξη

13 Μαΐου: Γαλλικός Μάης του ’68
«Έλληνες στο Μάη του 1968»

Τα γεγονότα του Γαλλικού Μάη του ’68, οι μεγάλες φοιτητικές διαδηλώσεις και κοινωνικές αναταραχές που συγκλόνισαν τη Γαλλία, τον Μάιο και τον Ιούνιο του 1968, υπήρξαν σημείο αναφοράς για τους κοινωνικούς αγώνες σε όλο τον κόσμο. Το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει το τηλεοπτικό ντοκουμέντο του 1988 «Έλληνες στο Μάη του 1968», μια εκπομπή του Κώστα Χριστοφιλόπουλου και του Δημήτρη Παπαχρήστου για τον Γαλλικό Μάη και τη συμμετοχή των Ελλήνων στα γεγονότα.
Η εκπομπή επισκέπτεται το Παρίσι και τους τόπους της εξέγερσης, όπως το προαύλιο της Σορβόννης, που είχε τότε μετατραπεί σε «λαϊκό αυτόνομο πανεπιστήμιο». Είκοσι χρόνια μετά την εξέγερση του 1968, οι Έλληνες συμμέτοχοι της γαλλικής εξέγερσης, οι οποίοι βρέθηκαν τότε στο Παρίσι μακριά από τη χούντα, μιλούν στον Δημήτρη Παπαχρήστο για τη σημασία του κινήματος του Μάη του ’68 στην πολιτική, στην κοινωνία και στην τέχνη, αλλά και για το πώς επηρέασε τη ζωή τους. Ανάμεσά τους ο δικηγόρος-κοινωνιολόγος και συγγραφέας Θόδωρος Σταυρόπουλος, ο φιλόσοφος Κορνήλιος Καστοριάδης, οι σκηνοθέτες Νίκος Κούνδουρος και Κώστας Φέρρης, ο συγγραφέας Γιώργος Καραμπελιάς, ο δημοσιογράφος Σπύρος Βέργος και ο Μιχάλης Ράπτης (Πάμπλο).
Στην εκπομπή περιλαμβάνεται σπάνιο οπτικοακουστικό αρχειακό υλικό.

Σκηνοθεσία: Παύλος Τάσιος
Οργάνωση-συντονισμός: Κώστας Χριστοφιλόπουλος
Κείμενα-παρουσίαση: Δημήτρης Παπαχρήστος

13 Μαΐου 2013: Θάνατος της ηθοποιού Νίκης Τριανταφυλλίδη
«Κεφαλονίτικες ιστορίες: “Το μουρτόριο του Κόντε Ρεστέλου”»

Ηθογραφικές ιστορίες του συγγραφέα Σπύρου Σκιαδαρέση, που μεταφέρθηκαν στη μικρή οθόνη με τη μορφή πέντε αυτοτελών επεισοδίων. Στις «Ιστορίες» του, ο Σκιαδαρέσης βρίσκει την ευκαιρία να αναδείξει το παλιό εθιμικό στοιχείο της κεφαλονίτικης ζωής, να περιγράψει τόπους και ανθρώπους, να ζωντανέψει γενικότερα την παλιά κοινωνία και προπάντων να δείξει χαρακτηριστικά τη θρυλική ιδιορρυθμία τους.
Στο συγκεκριμένο επεισόδιο, ο Κόντε Ρέστελος, γνωστός θαμώνας των κρασοπωλείων του Αργοστολίου γυρνά ένα βράδυ σπίτι του και πέφτει νεκρός. Η σιόρα Μπεμπέτα ετοιμάζει μια μεγαλοπρεπή κηδεία, με τη μαντολινάτα του νησιού και πλήθος υψηλών προσκεκλημένων. Στον δρόμο για το νεκροταφείο, η σιόρα Μπεμπέτα ξεσπά πάνω στο σώμα του κόντε, ο οποίος ξυπνά από το βαθύ μεθύσι και καταστρέφει τη μεγαλοπρεπή κηδεία που είχε σχεδιάσει η γυναίκα του.
Στον ρόλο της σιόρας Μπεμπέτας η Νίκη Τριανταφυλλίδη. Παίζουν: Πέτρος Ζαρκάδης, Τόλης Πολάτος, Θάλεια Παπάζογλου, Διονύσης Τζουγανάτος, Νότα Παρούση κ.ά.
Η ταινία γυρίστηκε στην Κεφαλονιά, στο Αρχοντικό του Άγγελου Μοσχόπουλου Καλλιγάτα.

Σκηνοθεσία: Γιώργος Διζικιρίκης

14 Μαΐου 1942: Γέννηση της στιχουργού Σώτιας Τσώτου
«Η άλλη μεριά του φεγγαριού» – Σώτια Τσώτου (Α´ & Β´ Μέρος)

Στην εκπομπή, ο Λευτέρης Παπαδόπουλος κάνει ένα αφιέρωμα σε δύο μέρη στη στιχουργό Σώτια Τσώτου, τη  «μεγαλύτερη στιχουργό του ελληνικού τραγουδιού μετά την Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου», όπως τη χαρακτηρίζει.
Στην εκπομπή, παραγωγής 1995, συμμετέχει ο Χρήστος Καλαβρούζος, ενώ για τη στιχουργό μιλούν, ακόμη, ο συνθέτης Θόδωρος Δερβενιώτης και ο στιχουργός Κώστας Βίρβος. Προβάλλονται αποσπάσματα από παλαιότερη τηλεοπτική εκπομπή με την ίδια να μιλάει για τη ζωή της.
Παρουσιάζονται πολλές από τις πιο γνωστές επιτυχίες σε στίχους της Σώτιας Τσώτου.
Τραγουδούν: Δέσποινα Βανδή, Γεράσιμος Ανδρεάτος, Αλέξανδρος Χατζής, Άννα Βασιλακοπούλου, Μιχάλης Δημητριάδης, Λένα Αλκαίου,  Κώστας Μάντζιος,  Κώστας Σμοκοβίτης.

Σκηνοθεσία: Δημήτρης Καλούδης

15 Μαΐου: 50 χρόνια «Χαίρω πολύ, Σαββόπουλος» (1975-2025)

Το θρυλικό ντοκιμαντέρ «Χαίρω πολύ, Σαββόπουλος» που γύρισε σε φιλμ 16mm ο Λάκης Παπαστάθης, σε συνεργασία με τον Διονύση Σαββόπουλο, για λογαριασμό του Εθνικού Ιδρύματος Ραδιοφωνίας Τηλεόρασης (ΕΙΡΤ) και μεταδόθηκε στις 20 Απριλίου 1975, ξαναζωντανεύει στην ΕΡΤ, πενήντα χρόνια μετά.
Πρόκειται για το ντοκιμαντέρ, με το οποίο «συστήθηκε» το 1975 ο νεαρός, τότε, Θεσσαλονικιός τραγουδοποιός στο κοινό της δημόσιας τηλεόρασης, μετά την περίοδο της Δικτατορίας, για τα δέκα χρόνια διαδρομής του στην ελληνική δισκογραφία.
Συμμετέχουν η Σωτηρία Μπέλλου και η Δόμνα Σαμίου.
Ιδιαίτερο ντοκουμέντο αποτελεί η καταγραφή της ηχογράφησης του τραγουδιού «Ας ερχόσουν για λίγο» της Δανάης, που ερμηνεύει ο Σαββόπουλος με την κιθάρα του μέσα στο βανάκι της Cinetic.
Περιλαμβάνονται αποσπάσματα από τις κινηματογραφικές προβολές κατά τη διάρκεια εμφανίσεων του Σαββόπουλου στην μπουάτ «Κύτταρο» το 1973, πρωτοπόρα για την εποχή video clips.

Σκηνοθεσία: Λάκης Παπαστάθης

16 Μαΐου 1948: Ανασύρεται από τον θαλάσσιο χώρο της Θεσσαλονίκης
το πτώμα του Αμερικανού δημοσιογράφου Τζορζ Πολκ
«Πρωτοσέλιδα Ιστορίας» – Υστερόγραφο στη δολοφονία του Πολκ

Ντοκιμαντέρ, παραγωγής 2013, για την περιβόητη «Υπόθεση Πολκ», το μυστήριο της δολοφονίας του Αμερικανού δημοσιογράφου του δικτύου CBS Τζορτζ Πολκ, το πτώμα του οποίου βρέθηκε τον Μάιο του 1948 στον Θερμαϊκό Κόλπο, κοντά στον Λευκό Πύργο. Παρουσιάζονται τα γεγονότα αυτής της περίπλοκης υπόθεσης, σε συνδυασμό με το κλίμα και τις συγκυρίες της περιόδου.
Στην εκπομπή μιλούν ο επίτιμος αντιεισαγγελέας του Αρείου Πάγου, ο οποίος χειρίστηκε την αίτηση αναψηλάφησης,  Αθανάσιος  Καφίρης,  ο καθηγητής Γιώργος Αναστασιάδης, η συγγραφέας και ερευνήτρια Σοφία Νικολαΐδου, καθώς και ο ιστορικός ερευνητής  Άγγελος Σιδεράτος.

Δημοσιογραφική επιμέλεια: Γιάννης Τζανετάκος
Σκηνοθεσία: Νίκος Αναγνωστόπουλος
Αρχισυνταξία-ιστορική έρευνα: Πιέρρος Τζανετάκος

17 Μαΐου 1990 – Τελικός Κυπέλλου Ελλάδας: Ολυμπιακός – ΟΦΗ
35 χρόνια πριν
Ποδοσφαιρικός αγώνας: Ολυμπιακός – ΟΦΗ (4-2), 1990

Το 1990 διεξήχθη ο Τελικός Κυπέλλου Ελλάδας ανάμεσα στον Ολυμπιακό και στον ΟΦΗ. Οι δύο ομάδες συγκρούονται, για δεύτερη φορά φέτος, στον Τελικό Κυπέλλου του 2025, ακριβώς 35 χρόνια μετά εκείνο το πρώτο τους ραντεβού.
Το Αρχείο της ΕΡΤ, με αφορμή τη διπλή αυτή σύμπτωση, παρουσιάζει ολόκληρο τον αγώνα Ολυμπιακός – ΟΦΗ (4-2), που είχε μεταδώσει απευθείας, στις 17 Μαΐου του 1990, η ΕΤ-2, σε περιγραφή του Παύλου Γερακάρη.

18 Μαΐου: Διεθνής Ημέρα Μουσείων
«Σε πρώτο πρόσωπο» – Ξενάγηση στο Αρχαιολογικό Μουσείο
από τον γλύπτη Θόδωρο

Σπάνιο τηλεοπτικό τεκμήριο αποτελεί η συγκεκριμένη εκπομπή. Πρόκειται για επεισόδιο της σειράς επιμορφωτικών ημίωρων ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ-2, παραγωγής 1984, που παρουσιάζουν ξεναγήσεις σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας από γνωστούς καλλιτέχνες και πρόσωπα από τον χώρο του πολιτισμού.
Ο καταξιωμένος γλύπτης Θόδωρος ξεναγεί το τηλεοπτικό κοινό στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, παρουσιάζοντας έργα από την κυκλαδική, μυκηναϊκή και ελληνιστική περίοδο και αναδεικνύοντας τη γλυπτική ως «επικοινωνιακό φαινόμενο».

Επιμέλεια εκπομπής: Μαρία Κοτζαμάνη και Φάνη Πετραλιά
Σκηνοθεσία: Χρήστος Παληγιαννόπουλος