Το Αρχείο της ΕΡΤ υποδέχεται τον Φεβρουάριο με εξαιρετικά αφιερώματα

Με εξαιρετικές εκπομπές και ντοκιμαντέρ με σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό υποδέχεται τον Φεβρουάριο το Αρχείο της ΕΡΤ.

Ειδικότερα, την εβδομάδα από τη Δευτέρα 2 έως και την Κυριακή 8 Φεβρουαρίου 2026, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα αφιερώματα στον κορυφαίο συνθέτη της σύγχρονης πρωτοποριακής μουσικής Ιάννη Ξενάκη, στον Κρητικό λυράρη και τραγουδιστή Νίκο Ξυλούρη, στη στιχουργό Μαριανίνα Κριεζή, στον τραγουδοποιό Λουκιανό Κηλαηδόνη, στον σκηνοθέτη του θεάτρου και της όπερας Βασίλη Νικολαΐδη, στην τραγουδίστρια Τζένη Βάνου και στον ηθοποιό Νίκο Απέργη.

Ακόμη, μέσα από τα «Ελληνικά Επίκαιρα», παρουσιάζεται ένα αφιέρωμα στους καταστροφικούς σεισμούς που συγκλόνισαν την Ευρυτανία, τον Φεβρουάριο του 1966, ενώ το οικολογικό ντοκιμαντέρ «Τόποι ζωής» παρουσιάζει τη ζωή στο Δέλτα του ποταμού Έβρου, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων, που γιορτάζεται στις 2 Φεβρουαρίου.

Τα αφιερώματα αναρτώνται στον ιστότοπο της ΕΡΤ
www.ert.gr/ert-arxeio/  καθώς και στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook www.facebook.com/ERTarchive

2 Φεβρουαρίου: Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων
«Τόποι ζωής – Δέλτα Εβρου»

Η Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων 2026 εστιάζει στη στενή σχέση υγροτόπων και πολιτισμού, με φετινό θέμα: «Υγρότοποι και παραδοσιακή γνώση: Γιορτάζοντας την πολιτιστική κληρονομιά». Το 4ο επεισόδιο του οικολογικού ντοκιμαντέρ «Τόποι ζωής», παραγωγής 1997, παρουσιάζει έναν από τους σπανιότερους και σημαντικότερους υγροτόπους της Ευρώπης, με ιδιαίτερη οικολογική και εθνική αξία. Το Δέλτα του ποταμού Έβρου αποτελεί παράδεισο για την άγρια ζωή, φιλοξενώντας πλούσια πανίδα και χλωρίδα.

Σκηνοθεσία: Δημήτρης Καραθανάσης

 2 Φεβρουαρίου: Αφιέρωμα στον σκηνοθέτη του θεάτρου & της όπερας
Βασίλη Νικολαΐδη
«Παράβαση»-«Λοκαντιέρα»

Πέντε χρόνια από τον θάνατο του σημαντικού σκηνοθέτη Βασίλη Νικολαΐδη, στις 2 Φεβρουαρίου 2021. Στο συγκεκριμένο επεισόδιο της σειράς για το θέατρο του Κώστα Γεωργουσόπουλου, η συζήτηση επικεντρώνεται στη θεατρική παράσταση «Λοκαντιέρα», του Κάρλο Γκολντόνι, που ανέβηκε από το ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου το καλοκαίρι του 2008. Προσκεκλημένοι του Κ. Γεωργουσόπουλου είναι ο σκηνοθέτης της παράστασης Βασίλης Νικολαΐδης και ο ηθοποιός Πάνος Σταθακόπουλος. Κατά τη διάρκεια της εκπομπής σχολιάζονται το στυλ του έργου, οι στόχοι της παράστασης, ο τρόπος δουλειάς στις πρόβες, ζητήματα υποκριτικής και άλλων συστατικών της θεατρικής πράξης, όπως η μουσική και τα κοστούμια. Κατά τη διάρκεια της εκπομπής προβάλλονται σύντομα αποσπάσματα από την παράσταση.

Σκηνοθεσία: Νίκος Χατζηαγγελής

3 Φεβρουαρίου: Αφιέρωμα στον ηθοποιό Νίκο Απέργη
«Το Θέατρο της Δευτέρας» – «Λευκές νύχτες»

Στο θεατρικό έργο «Λευκές νύχτες», βασισμένο στο ομότιτλο πεζογράφημα του Φιόντορ Ντοστογιέφσκι, το οποίο προβλήθηκε στην εκπομπή «Το Θέατρο της Δευτέρας», ο Νίκος Απέργης, που έφυγε από τη ζωή στις 3 Φεβρουαρίου 2012, πρωταγωνιστεί  και υπογράφει τη διασκευή του σεναρίου. Η υπόθεση του έργου μάς μεταφέρει στην Αγία Πετρούπολη, το 1847. Ένας άντρας, που δεν έχει όνομα παρά μόνο ιδιότητα, παραδίδεται στις ονειροφαντασίες του και ζει σ’ έναν δικό του κόσμο φαντασιώσεων αρνούμενος να προσγειωθεί στην πραγματικότητα και να αντιμετωπίσει τις αντιξοότητες της ζωής.
Αυτό συμβαίνει ως τη στιγμή που εντελώς τυχαία συναντάει τη Νάστιενκα και μαζί τον έρωτα.

Σκηνοθεσία: Στέλιος Ράλλης. Διασκευή σεναρίου: Νίκος Απέργης. Παίζουν οι ηθοποιοί: Νίκος Απέργης, Όλια Λαζαρίδου, Γρηγόρης Βαλτινός, Ντίνα Γιαννάκου, Χρήστος Βαλαβανίδης, Νίκος Κανακάκης, κ.ά.
Παραγωγή: 1981

4 Φεβρουαρίου: Αφιέρωμα στον συνθέτη Ιάννη Ξενάκη
«Περισκόπιο» –  «Πολυαγωγία»

Για τα 25 χρόνια από τον θάνατο του κορυφαίου συνθέτη της σύγχρονης πρωτοποριακής μουσικής Ιάννη Ξενάκη, το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει την εκπομπή της σειράς «Περισκόπιο», παραγωγής 1987, η οποία αναφέρεται στην «Πολυαγωγία» του Ιάννη Ξενάκη, ένα υπολογιστικό σύστημα δημιουργίας ήχου και μουσικής σύνθεσης, με βάση τη γραφική αναπαράσταση του ηχητικού σήματος, που μόλις τότε είχε υιοθετηθεί στην Ελλάδα από το Κέντρο Σύγχρονης Μουσικής Έρευνας. Το ΚΣΜΕ ίδρυσαν το 1979, στην Αθήνα, ο Ιάννης Ξενάκης, ο Γιάννης Γ. Παπαϊωάννου και ο Στέφανος Βασιλειάδης. Στην εκπομπή μιλούν ο ίδιος ο Ιάννης Ξενάκης, στελέχη του Κέντρου Σύγχρονης Μουσικής Έρευνας, καθώς και νέοι Έλληνες συνθέτες που έχουν γράψει έργα με το σύστημα «Πολυαγωγία». Παράλληλα παρουσιάζονται αποσπάσματα των έργων αυτών. Σκηνοθεσία: Σταύρος Καπλανίδης

Παραγωγή: Βάσω Κανελλοπούλου
Έρευνα-κείμενα: Γιάννης Γαϊτάνος-Άννα Μπαλή

5 Φεβρουαρίου: Αφιέρωμα στην τραγουδίστρια Τζένη Βάνου
«Δρόμοι»

Η σπουδαία ερμηνεύτρια Τζένη Βάνου, η οποία έφυγε από τη ζωή στις 5 Φεβρουαρίου 2014, κάνει μια αναδρομή στην καλλιτεχνική και προσωπική της πορεία και θυμάται τις σημαντικότερες στιγμές που τη σημάδεψαν. Η αφήγησή της αρχίζει από τα παιδικά της χρόνια. Μιλάει για τη γνωριμία της με τον Μίμη Πλέσσα, τη συμμετοχή της στο Φεστιβάλ Ελληνικού Τραγουδιού, τη συνεργασία της με τον Μανώλη Χιώτη και τη Μαίρη Λίντα, με τον Γιώργο Κατσαρό, καθώς και για τις συμμετοχές της σε ευρωπαϊκά φεστιβάλ και τις περιοδείες της στο εξωτερικό. Αναφέρεται, ακόμη, στο πέρασμά της στο λαϊκό τραγούδι, με τη βοήθεια του Τόλη Βοσκόπουλου, ενώ στέκεται και στις σημαντικές στιγμές της προσωπικής ζωής της.

Παρουσίαση-έρευνα: Άρης Σκιαδόπουλος
Σκηνοθεσία: Νίκος Αλπαντάκης
Παραγωγή: 2005

5 Φεβρουαρίου 1966: Σεισμοί στην Ευρυτανία
«Ελληνικά Επίκαιρα»

Με αφορμή τη συμπλήρωση 60 χρόνων από τους καταστροφικούς σεισμούς που συγκλόνισαν την Ευρυτανία, το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει απόσπασμα από τα κινηματογραφικά «Επίκαιρα» της εποχής. Μέσα από τον φακό των «Επικαίρων» παρακολουθούμε πλάνα από κατεστραμμένες οικίες από την ισχυρή σεισμική δόνηση που έπληξε τον Νομό Ευρυτανίας στις 5/2/1966. Σεισμόπληκτοι διαμένουν προσωρινά σε αντίσκηνα και μαγειρεύουν στο ύπαιθρο. Καταγράφονται πλάνα από διάφορες κατεστραμμένες οικίες και από σεισμόπληκτους που στρώνουν τα κρεβάτια τους στο ύπαιθρο. Ακόμη, βλέπουμε τη διαδικασία της διανομής τροφίμων προς τους σεισμόπληκτους.

Το αφιέρωμα θα αναρτηθεί στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook (www.facebook.com/ERTarchive)

6 Φεβρουαρίου: Αφιέρωμα στη στιχουργό Μαριανίνα Κριεζή
«Πρόβα» – «Λένα Πλάτωνος»

Απόσπασμα από τη μουσική εκπομπή της Λιλάντας Λυκιαρδοπούλου, όπου η Λένα Πλάτωνος ερμηνεύει παίζοντας πιάνο το «Κοπερτί» από τον μουσικό της δίσκο «Σαμποτάζ», σε στίχους της Μαριανίνας Κριεζή. Στην ερμηνεία συνδράμει και η Λιλάντα Λυκιαρδοπούλου, σε μια μοναδική σύμπραξη με τη Λένα Πλάτωνος, η οποία έφυγε από τη ζωή στις 6 Φεβρουαρίου 2022.

Σκηνοθεσία: Σταύρος Ζερβάκης
Παραγωγή: 1987
Το αφιέρωμα θα αναρτηθεί στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook (www.facebook.com/ERTarchive)

7 Φεβρουαρίου: Αφιέρωμα στον Λουκιανό Κηλαηδόνη
«Οι νότες και τα λόγια»

Για την επέτειο από τον θάνατο του αγαπημένου τραγουδοποιού Λουκιανού Κηλαηδόνη, στις 7 Φεβρουαρίου 2017, το Αρχείο της ΕΡΤ προτείνει επεισόδιο της εκπομπής της Μαλβίνας Κάραλη «Οι νότες και τα λόγια», με καλεσμένο τον ίδιο τον Λουκιανό. Ο Κηλαηδόνης μιλάει με τη Μαλβίνα για τη μουσική και για τα τραγούδια του, ενώ μεταδίδονται αποσπάσματα από αρχειακό υλικό, συναυλίες και ταινίες με τραγούδια που έγραψε ο ίδιος.

Παρουσίαση: Μαλβίνα Κάραλη
Σκηνοθεσία: Σταύρος Ζερβάκης
Παραγωγή: 1988

8 Φεβρουαρίου 1980:  Θάνατος του Νίκου Ξυλούρη
«Αυτή είναι η Κρήτη»

Το ντοκιμαντέρ του Γιώργου και της Ηρώς Σγουράκη της σειράς «Αυτή είναι η Κρήτη» είναι αφιερωμένο στον Κρητικό λυράρη και τραγουδιστή Νίκο Ξυλούρη. Η εκπομπή κάνει αναφορές στη σύνδεση του Ξυλούρη με τον γενέθλιο τόπο του και τις επιρροές του από τη μουσική παράδοση της Κρήτης, ενώ παρακολουθεί τη διαδρομή του στην Αθήνα, όπου εγκαθίσταται την περίοδο της Δικτατορίας, συνδέοντας την πορεία του με τον αντιδικτατορικό αγώνα και σφραγίζοντας την εξέγερση του Πολυτεχνείου με τη φωνή και το ήθος του. Η μουσική του πορεία στην Αθήνα σηματοδοτήθηκε από τη συνεργασία του με τον Γιάννη Μαρκόπουλο στα έργα «Ριζίτικα» (1971) και «Χρονικό» (1969) σε στίχους του Κ.Χ. Μύρη, και τις κοινές εμφανίσεις τους στην μπουάτ «Λήδρα» στην Πλάκα. Φίλοι του και προσωπικότητες από τον χώρο της τέχνης μιλούν για τον καλλιτέχνη και ξεχωριστό άνθρωπο Νίκο Ξυλούρη. Μιλούν οι Ερρίκος Θαλασσινός, Άρης Σκιαδόπουλος, Χρήστος Λεοντής, Μανώλης Μητσιάς, Ross Daly και Κώστας Γεωργουσόπουλος. Το αρχειακό κινηματογραφικό υλικό της εκπομπής περιλαμβάνει σπάνια ντοκουμέντα με τον Ξυλούρη να τραγουδά, να ψάλει τους ύμνους του Ρωμανού του Μελωδού και της Μεγάλης Εβδομάδας, το 1977, κι ακόμα να κινείται σε χώρους και αγαπημένους τόπους του.

Προβάλλεται, επίσης, πλούσιο αρχειακό φωτογραφικό υλικό. Σε όλη τη διάρκεια της εκπομπής ακούγονται τραγούδια με τη φωνή του Νίκου Ξυλούρη σε στίχους Γιάννη Ρίτσου, Κ.Χ. Μύρη, Δημήτρη Χριστοδούλου, Ερρίκου Θαλασσινού και σε σύνθεση μεγάλων δημιουργών, όπως οι Γιάννης Μαρκόπουλος, Σταύρος Ξαρχάκος, Λίνος Κόκκοτος, Χρήστος Λεοντής.

Σκηνοθεσία: Σωτήρης Λαμπρόπουλος
Διεύθυνση παραγωγής: Ηρώ Σγουράκη
Παραγωγή: 1993