Το Αρχείο της ΕΡΤ υποδέχεται τον Ιούνιο με εξαιρετικά αφιερώματα

Το Αρχείο της ΕΡΤ υποδέχεται τον Ιούνιο με εξαιρετικά αφιερώματα, με σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό.
Ειδικότερα, από τη Δευτέρα 1η έως Κυριακή 7 Ιουνίου 2026, ψηφιοποίησε και παρουσιάζει ειδικές θεματικές εκπομπές και ντοκιμαντέρ αφιερωμένα στη σφαγή στο Κοντομαρί Χανίων, με αφορμή τη συμπλήρωση 85 ετών από την πρώτη εκτέλεση αμάχων από τις ναζιστικές δυνάμεις στη Μεγαλόνησο, καθώς και στο ολοκαύτωμα της Κανδάνου, όπου εκτελέστηκαν οι κάτοικοι, σε αντίποινα για την αντίσταση που προέβαλαν κατά τη Μάχη της Κρήτης.
Επίσης, ξεχωριστά είναι τα αφιερώματα στον ποιητή Ναζίμ Χικμέτ, στον γλύπτη Θόδωρο Παπαδημητρίου, στον σκηνοθέτη, σεναριογράφο-παραγωγό Νίκο Τριανταφυλλίδη, στους ηθοποιούς Κάκια Αναλυτή, Ντίνο Ηλιόπουλο, Σωτήρη Μουστάκα, στην πρεμιέρα της χιουμοριστικής σειράς της ΥΕΝΕΔ «Ο ονειροπαρμένος», με πρωταγωνιστή τον Κώστα Βουτσά, και στην Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος, που γιορτάζεται στις 5 Ιουνίου.

Τα αφιερώματα αναρτώνται στον ιστότοπο της ΕΡΤ www.ert.gr/ert-arxeio/ καθώς και στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook www.facebook.com/ERTarchive

1η Ιουνίου: Αφιέρωμα στην ηθοποιό Κάκια Αναλυτή

«Το Θέατρο της Δευτέρας» – «Ζητείται πτώμα»

Το Αρχείο της ΕΡΤ θυμάται την ηθοποιό Κάκια Αναλυτή, η οποία έφυγε από τη ζωή την 1η Ιουνίου 2002, μέσα από το τηλεοπτικό θέατρο παρουσιάζοντας από «Το Θέατρο της Δευτέρας» το έργο του Άγγλου συγγραφέα Τζακ Πόπλγουελ (Jack Popplewell) «Ζητείται πτώμα», σε σκηνοθεσία του Αντώνη Αντωνίου, τηλεσκηνοθεσία του Κώστα Ζωγόπουλου και μετάφραση της Μέλπως Ζαρόκωστα. Τα σκηνικά και τα κοστούμια φιλοτέχνησε ο Νίκος Πετρόπουλος και η μουσική επένδυση είναι του Ζακ Μεναχέμ. Πρωταγωνιστούν η Κάκια Αναλυτή και ο Κώστας Ρηγόπουλος. Παίζουν ακόμη οι ηθοποιοί: Λευτέρης Βουρνάς, Νίκος Παγκράτης, Βάσω Μεριδιώτου, Μέλπω Ζαρόκωστα, Βασίλης Πλατάκης και Έλσα Θεοδώρου. To «Ζητείται πτώμα», που γράφτηκε το 1959, είναι μια δημοφιλής αστυνομική κωμωδία σε τρεις πράξεις. Η ευρηματική πλοκή βασίζεται κυρίως στις παρεξηγήσεις και στον εκρηκτικό χαρακτήρα της κεντρικής ηρωίδας Αλίκης Πάιπερ, που ενσαρκώνει η Κάκια Αναλυτή. Δέκα χρόνια πριν, τη θερινή περίοδο 1966, το έργο είχε ανέβει στο Θέατρο Αναλυτή, από τον θίασο Ρηγόπουλου-Αναλυτή, σε σκηνοθεσία Μήτσου Λυγίζου.

Ημερομηνία πρώτης προβολής: 11 Οκτωβρίου 1976

2 Ιουνίου 1941: Η σφαγή στο Κοντομαρί Χανίων

«Η μηχανή του χρόνου» – «Κοντομαρί Χανίων,

η πρώτη εκτέλεση αμάχων στην Ευρώπη»

Με αφορμή τη συμπλήρωση 85 ετών από την πρώτη εκτέλεση αμάχων από τις ναζιστικές δυνάμεις στο Κοντομαρί Χανίων, το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει το αφιέρωμα της σειράς «Η μηχανή του χρόνου». Η εκπομπή παρουσιάζει το χρονικό της εκτέλεσης 23 αμάχων από μονάδα Γερμανών αλεξιπτωτιστών ως αντίποινα για τη σθεναρή αντίσταση των Κρητικών απέναντι στους εισβολείς. Ιστορικοί, ερευνητές, κάτοικοι του χωριού, επιζώντες και συγγενείς των θυμάτων περιγράφουν τα γεγονότα, ενώ προβάλλεται πλούσιο φωτογραφικό και οπτικοακουστικό αρχειακό υλικό.

Σκηνοθεσία: Γιώργος Νταούλης

Παρουσίαση-Διεύθυνση σύνταξης: Χρίστος Βασιλόπουλος

Παραγωγή 2012

3 Ιουνίου 1941: Το ολοκαύτωμα της Κανδάνου

«Χρονικό της Εθνικής Αντίστασης» – Η Μάχη της Κρήτης

Συμπληρώνονται, φέτος, 85 χρόνια από το ολοκαύτωμα της Κανδάνου στην Κρήτη, χωριού στην επαρχία Σελίνου του Νομού Χανίων, και την εκτέλεση των κατοίκων του, σε αντίποινα για την αντίσταση που προέβαλαν κατά τη διάρκεια της Μάχης της Κρήτης. Το συγκεκριμένο επεισόδιο της σειράς «Χρονικό της Εθνικής Αντίστασης», παραγωγής 1987, πραγματεύεται την «πρώτη μαζική αντίσταση του ελληνικού λαού», όπως αναφέρεται η Μάχη της Κρήτης, που ξεκίνησε στις 20 Μαΐου 1941, με τη μορφή μεγάλης αεροπορικής επιδρομής.

Περιγράφονται, αναλυτικά, η πτώση των Γερμανών αλεξιπτωτιστών και οι μάχες για την κατάληψη του νησιού, στις περιοχές του Μάλεμε, Γαλατά, Χανίων, Ρεθύμνου, Ηρακλείου, καθώς και η σθεναρή αντίσταση των Κρητών που οδήγησε σε πρωτοφανούς αγριότητας αντίποινα των Γερμανών, με μαζικές εκτελέσεις αμάχων  σε χωριά της Κρήτης, με αποκορύφωμα το ολοκαύτωμα της Κανδάνου. Αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης μιλούν για τα γεγονότα και καταθέτουν τις προσωπικές μαρτυρίες τους, ενώ παράλληλα προβάλλεται σημαντικό φωτογραφικό και κινηματογραφικό αρχειακό υλικό.

Σκηνοθεσία: Αντώνης Βογιάζος

Σενάριο: Πέτρος Ανταίος, Αντώνης Βογιάζος

Δ/νση παραγωγής: Άγγελος Κοβότσος

3 Ιουνίου 1963: Θάνατος του ποιητή Ναζίμ Χικμέτ

Αφιερώματα – Μάνος Λοΐζος

Απόσπασμα από την αφιερωματική εκπομπή στον συνθέτη Μάνο Λοΐζο, παραγωγής 1982, σε σκηνοθεσία Σταμάτη Χονδρογιάννη. Στο απόσπασμα, ακούμε τον Μάνο Λοΐζο να μιλάει για τη συγκίνηση που του προκαλούσε πάντα η ποίηση του Ναζίμ Χικμέτ και για την αβίαστη  μελοποίηση του έργου του από τον ίδιο. Ακούγεται το τραγούδι «Μονάκριβή μου», σε ποίηση Ναζίμ Χικμέτ και μουσική Μάνου Λοΐζου, ερμηνευμένο από τον ίδιο τον συνθέτη.

Το αφιέρωμα θα αναρτηθεί στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook
(www.facebook.com/ERTarchive)

4 Ιουνίου: Αφιέρωμα στον ηθοποιό Ντίνο Ηλιόπουλο

«Το παλτό»

Για την επέτειο 25 ετών από το θάνατο του σπουδαίου ηθοποιού Ντίνου Ηλιόπουλου, ο οποίος έφυγε από τη ζωή στις 4 Ιουνίου 2001, το Αρχείο της ΕΡΤ προτείνει την τηλεταινία «Το παλτό», η οποία βασίστηκε στο ομότιτλο διήγημα του Νικολάι Γκόγκολ. Ήταν η τελευταία ταινία της καριέρας του Ντίνου Ηλιόπουλου, η οποία, μάλιστα, γεννήθηκε μέσα από την έντονη επιθυμία του να ερμηνεύσει αυτό τον ρόλο, αλλά έτυχε να είναι το κύκνειο άσμα και για τον επίσης σπουδαίο ηθοποιό Βασίλη Διαμαντόπουλο.

Σενάριο: Νίκος Τριανταφυλλίδης-Ευγενία Λυρούδια

Σκηνοθεσία: Νίκος Τριανταφυλλίδης

Παραγωγή 1996

4 Ιουνίου: Αφιέρωμα στον ηθοποιό Σωτήρη Μουστάκα

Ειδησεογραφικό ρεπορτάζ

Ειδησεογραφικό ρεπορτάζ της ΕΡΤ, παραγωγής 1975, για τον ηθοποιό Σωτήρη Μουστάκα, ο οποίος έφυγε από τη ζωή στις 4 Ιουνίου 2007. Παρουσιάζονται οικογενειακές στιγμές του δημοφιλούς ηθοποιού στο σπίτι του, με την επίσης ηθοποιό σύζυγό του Μαρία Μπονέλου και τη μικρή τους κόρη, Αλεξία Μουστάκα, μέσα από μια σατιρική και χιουμοριστική προσέγγιση.

Το αφιέρωμα θα αναρτηθεί στη σελίδα του Αρχείου στο Facebook
(www.facebook.com/ERTarchive)

        5 Ιουνίου: Παγκόσμια Ημέρα για το Περιβάλλον

«Πέμπτη εποχή» – «Η κοιλάδα του φθορίου»

Η σειρά «Πέμπτη εποχή», παραγωγής 1987, αναδεικνύει την πολιτική, πολιτισμική, ηθική και κοινωνική διάσταση της οικολογίας. Στο συγκεκριμένο επεισόδιο παρουσιάζει το εργοστάσιο αλουμινίου «Πεσινέ», στον οικισμό Άσπρα Σπίτια του Νομού Βοιωτίας, και την καταστρεπτική επίδρασή του στο περιβάλλον από τα τέλη του 1960, όταν ξεκίνησε η λειτουργία του. Στην κάμερα μιλούν ένας ντόπιος κτηνοτρόφος, ένας ντόπιος ψαράς, ο πρόεδρος του εργοστασιακού σωματείου, καθώς και εκπρόσωπος της διοίκησης.

Σκηνοθεσία: Στάθης Κατσαρός

5 Ιουνίου 1973: «Ο ονειροπαρμένος» κάνει πρεμιέρα στην ΥΕΝΕΔ

«Ο ονειροπαρμένος»

Με αφορμή τα 60 χρόνια δημόσιας τηλεόρασης, το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει σωζόμενο απόσπασμα από τη χιουμοριστική σειρά της ΥΕΝΕΔ «Ο ονειροπαρμένος», παραγωγής 1973. Πρόκειται για μια σειρά που έγραφε ο Κώστας Πρετεντέρης και πρωταγωνιστούσε ο Κώστας Βουτσάς. Η υπόθεση περιστρεφόταν γύρω από την καθημερινή ζωή ενός δειλού και ταπεινού ανθρωπάκου, του Κώστα, ο οποίος, ζώντας μια απόλυτα συμβατική ζωή με τη μητέρα του και καταπιεζόμενος από το περιβάλλον του, βρίσκει διέξοδο σε μεγάλα και τολμηρά όνειρα, στα οποία ζει όσα δεν μπορεί να ζήσει στην πραγματικότητα.

Σενάριο: Κώστας Πρετεντέρης

Σκηνοθεσία: Κώστας Βουτσάς

Μουσική επιμέλεια: Σοφία Μιχαλίτση

Τηλεσκηνοθεσία: Μεγακλής Βιντιάδης

Πρωταγωνιστούν: Μαίρη Μεταξά, Νίκος Παπαναστασίου, Ρένα Βενιέρη, Νίκος Μπακογιάννης, Νίκος Παπαναστασίου, Γιώργος Βελέντζας, κ.ά.

6 Ιουνίου 2016: Θάνατος του σκηνοθέτη Νίκου Τριανταφυλλίδη

«Συν και πλην» – Συνέντευξη

Συμπληρώνονται 10 χρόνια από την απώλεια του χαρισματικού καλλιτέχνη, σκηνοθέτη, σεναριογράφου και παραγωγού Νίκου Τριανταφυλλίδη. Το 2001, καλεσμένος στο ψυγαγωγικό μαγκαζίνο της ΕΡΤ «Συν και πλην», μιλάει για το ντοκιμαντέρ του «Screamin’ Jay Hawkins: I Put a Spell on Me». Πρόκειται για  ένα βιογραφικό ντοκιμαντέρ, το οποίο είναι αφιερωμένο στη ζωή και στην καριέρα του εκκεντρικού Αμερικανού μουσικού Σκρίμιν Τζέι Χόκινς, γνωστού παγκοσμίως για την τεράστια επιτυχία του «I Put a Spell on You».
Η ταινία του Νίκου Τριανταφυλλίδη απέσπασε το Πρώτο Βραβείο στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ της Θεσσαλονίκης και το Δεύτερο Κρατικό Βραβείο Ταινίας Τεκμηρίωσης.

Παρουσίαση: Λένα Αρώνη, Ανδρέας Ροδίτης, Μάριον Μιχελιδάκη

Αρχισυνταξία: Σοφία Δρόσου

7 Ιουνίου: Αφιέρωμα στον γλύπτη Θόδωρο Παπαδημητρίου

«Οι δημιουργοί» – «Θόδωρος, Γλυπτική 1963-1967»

Ο σκηνοθέτης Γιώργος Εμιρζάς, στη σειρά εκπομπών του «Οι δημιουργοί», μέσα από έναν εκτενή διάλογο με τον γλύπτη Θόδωρο, ο οποίος έφυγε από τη ζωή στις 7 Ιουνίου 2018, καταγράφει την καινοτόμα γλυπτική του προσέγγιση, κυρίως στα πρώτα χρόνια της καλλιτεχνικής πορείας του. Η αφήγηση δομείται γύρω από συγκεκριμένα έργα της περιόδου 1963-1967. Με κείμενα της επιμελήτριας Μαρίας Κοτζαμάνη, αφήγηση της ηθοποιού Μαριέττας Ριάλδη και τη διαδραστική παρουσία του γλύπτη Θόδωρου, το μοναδικό αυτό τηλεοπτικό τεκμήριο παρουσιάζει τη διαδρομή του καλλιτέχνη από τα πρώιμα γλυπτά του έως τη συμμετοχική τέχνη και την τέχνη της επικοινωνίας.

Σκηνοθεσία: Γιώργος Εμιρζάς

Παραγωγή 1976