Χριστουγεννιάτικη καρτ ποστάλ από το Hubble με εκπληκτικό αστρικό σμήνος

Στα 32 έτη της λειτουργίας του το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble έχει κάνει περίπου δύο εκατ. παρατηρήσεις στο Σύμπαν καταγράφοντας κάθε είδους κοσμική δομή και φαινόμενο. Έχει τραβήξει αμέτρητες φωτογραφίες ανοίγοντας ένα παράθυρο που μας επέτρεψε να δούμε για πρώτη φορά με μεγάλη λεπτομέρεια άστρα, γαλαξίες, νεφελώματα και ότι άλλο συνθέτει το διαστημικό κόσμο. Όταν το Hubble στρέφει το βλέμμα του σε άστρα και ειδικότερα σε αστρικά σμήνη το αποτέλεσμα είναι συνήθως κάτι περισσότερο από εντυπωσιακό.

Αυτό συνέβη για μια ακόμη φορά με το Hubble να καταγράφει μια εκπληκτική εικόνα από το ανοικτό αστρικό σμήνος KMHK 1231 που βρίσκεται στο Μέγα Νέφος του Μαγγελάνου, ένα γαλαξία που απέχει περίπου 165 χιλιάδες έτη φωτός από τη Γη. Πρόκειται για ένα μικρό γαλαξία που θεωρούνταν δορυφόρος του δικού μας αλλά τελικά διαπιστώθηκε ότι δεν είναι. Είναι δέκα φορές μικρότερος από το δικό μας γαλαξία και διαθέτει περίπου 20 φορές λιγότερα άστρα. Η εικόνα του KMHK 1231 είναι πραγματικά εντυπωσιακή με χιλιάδες άστρα κάθε είδους να φωτοβολούν σε διαφορετικές αποχρώσεις και μήκη κύματος. Εκτός των άλλων η εικόνα επιτρέπει στους επιστήμονες να διαπιστώσουν τόσο τι συμβαίνει στο συγκεκριμένο αστρικό σμήνος όπου όπως φαίνεται υπάρχουν περιοχές στις οποίες θα δημιουργηθούν νέα άστρα όσο γενικότερα για την λειτουργία και τους μηχανισμούς των ανοικτών σμηνών.

Ανοικτό σμήνος ή ανοικτό αστρικό σμήνος ονομάζεται στην αστρονομία μία ομάδα μέχρι και λίγων χιλιάδων αστέρων που έχουν κοινή προέλευση και ηλικία. Τα ανοικτά σμήνη ονομάζονται και γαλαξιακά (αστρικά) σμήνη. Περισσότερα από 1100 ανοικτά σμήνη έχουν ανακαλυφθεί μέσα στον Γαλαξία μας και πιστεύεται ότι υπάρχουν πολλά άλλα που δεν έχουν ανακαλυφθεί, ενώ και οι περισσότεροι παρόμοιοι με τον δικό μας γαλαξίες του Σύμπαντος πρέπει να έχουν παρόμοιους αριθμούς τέτοιων σμηνών. Οι αστέρες που αποτελούν το κάθε ανοικτό σμήνος είναι χαλαρά δεσμευμένοι από τη βαρύτητά του, με αποτέλεσμα τα σμήνη αυτά να χάνουν αστέρες ή και να διαλύονται από κοντινές διαβάσεις άλλων σμηνών ή νεφών αερίου καθώς περιφέρονται σε τροχιά γύρω από το γαλαξιακό κέντρο. Γενικώς, τα ανοικτά σμήνη επιβιώνουν επί λίγες εκατοντάδες εκατομμύρια έτη, με τα μεγαλύτερης μάζας ;άστρα να φθάνουν τα 2 ή 3 δισεκατομμύρια έτη σε ηλικία.

Πηγή: https://www.naftemporiki.gr/
(Κώστας Παπαζαχαρίου, αναδημοσίευση 8/12/2022)