Διεθνές επιστημονικό συνέδριο από το Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» και «ΤΑ ΝΕΑ»
Το Ιστορικό Αρχείο δύο εκ των πιο εμβληματικών εφημερίδων στην ιστορία του ελληνικού Τύπου, «ΤΟ ΒΗΜΑ» και «ΤΑ ΝΕΑ», διοργανώνει το διεθνές επιστημονικό συνέδριο:
«Ο πολιτισμός στο Ιστορικό Αρχείο των εφημερίδων «ΤΟ ΒΗΜΑ» και «ΤΑ ΝΕΑ»:
Γλώσσα και λογοτεχνία
Το συνέδριο θα λάβει χώρα στις 5 & 6 Δεκεμβρίου 2022 στον Φάρο του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ) και τελεί υπό την αιγίδα της Γενικής Γραμματείας Απόδημου Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας του Υπουργείου Εξωτερικών.
Πρόεδρος της επιστημονικής επιτροπής του συνεδρίου είναι ο ομότιμος καθηγητής Γλωσσολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Χριστόφορος Χαραλαμπάκης, τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών στην έδρα της Γλωσσολογίας.
Στο συνέδριο συμμετέχουν προπτυχιακοί, μεταπτυχιακοί, διδακτορικοί και μεταδιδακτορικοί φοιτητές, καθώς και καθηγητές από 19 πανεπιστήμια και γλωσσολογικά ιδρύματα από την Ευρώπη, τις ΗΠΑ και την Αυστραλία.
Κεντρικός πυρήνας του συνεδρίου είναι η ελληνική γλώσσα και η λογοτεχνία και πρώτη ύλη του, το ψηφιακό Ιστορικό Αρχείο των εφημερίδων «ΤΟ ΒΗΜΑ» και «ΤΑ ΝΕΑ» (1922-2022), το οποίο περιλαμβάνει, σε ψηφιακή μορφή, όλα τα φύλλα των δύο αυτών εφημερίδων από τις 6 Φεβρουαρίου 1922, ημέρα πρώτης κυκλοφορίας της εφημερίδας «ΕΛΕΥΘΕΡΟΝ ΒΗΜΑ», μέχρι και σήμερα.
Η εγγραφή στο συνέδριο είναι δωρεάν και γίνεται μέσα από την ιστοσελίδα www.istorikoarxeio.gr
Θα δοθεί βεβαίωση παρακολούθησης.
Αναλυτικά το πρόγραμμα
Δευτέρα 5 Δεκεμβρίου
09:00
Άφιξη των συνέδρων. Εγγραφή
09:30
Τελετή έναρξης του Συνεδρίου
Ομότιμος καθηγητής Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Ακαδημαϊκός
Γενικός Γραμματέας Αποδήμου Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας
Ομότιμος καθηγητής Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Ακαδημαϊκός, Πρόεδρος του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας
Δημοσιογράφος, Υπεύθυνος Ιστορικού Αρχείου των εφημερίδων «ΤΟ ΒΗΜΑ» και «ΤΑ ΝΕΑ»
1η Συνεδρία
Προεδρεύει: Μόσχος Μορφακίδης – Φυλακτός
10:30
Το κειμενικό σώμα των εφημερίδων «Το Βήμα» και «Τα Νέα»: ανεξάντλητη πηγή για την έρευνα
Ομότιμος καθηγητής Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Ακαδημαϊκός
10:50
Δημοσιογραφικός λόγος: Ο «χαμένος κρίκος» στην κειμενική ιστορία της ελληνικής του 20ού αιώνα
Kαθηγητής Γλωσσολογίας. Τμήμα Φιλολογίας Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών
11:10
Διερευνώντας τη διαχρονία των στάσεων απέναντι στη γλωσσική αλλαγή
11:30
Η χρήση της καθαρεύουσας στη νεοελληνική μυθοπλασία – γλωσσικό πείραμα ή φυσικό αποτέλεσμα της ελληνικής διγλωσσίας;
Καθηγήτρια Ελληνικής Φιλολογίας. Τμήμα Κλασικής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου του Βίλνιους, Λιθουανία
11:50
Συζήτηση
12:10
Διάλειμμα
2η ΣΥΝΕΔΡΙΑ
Προεδρεύει: Χριστόφορος Χαραλαμπάκης
12:40
Έλληνες περιηγητές στην Ισπανία. Η πρόσληψη των έργων τους μέσω του δημοσιογραφικού λόγου
13:00
Τα εκπαιδευτικά ταξίδια των Σουηδών περιηγητών τον 18ο αιώνα και η αποκαλούμενη «αποδημητική λογοτεχνία»
Αναπληρωτής καθηγητής Νεοελληνικών Σπουδών. Πανεπιστήμιο της Λουντ, Σουηδία
13:20
Οι σολωμικές σπουδές μέσα από το αρχείο των εφημερίδων «Το Βήμα» και «Τα Νέα»
Προϊστάμενος Ιστορικού Αρχείου Κρήτης
13:40
Η πρόσληψη της λογοτεχνίας του Γ. Μ. Βιζυηνού στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα μέσα από τις εφημερίδες «Το Βήμα» και «Τα Νέα»
Επίκουρος καθηγητής. Τμήμα Ιστορίας και Εθνολογίας Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης
14:00
Συζήτηση
14:20
Διάλειμμα
3η ΣΥΝΕΔΡΙΑ
Προεδρεύει: Γιώργος Αναγνώστου
17:00
Greek Newspaper Headlines and Linguistic Stylistics: Synchronic and diachronic perspectives
Mεταδιδακτορικός ερευνητής, υπότροφος Έδρας Μιλτιάδη Μαρινάκη. Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Οχάιο
17:20
Υφογλωσσική σκιαγράφηση των αποσπασμάτων λογοτεχνίας στις εφημερίδες «Το Βήμα» και «Τα Νέα»
17:40
Βιβλιοκρισίες και επιφυλλίδες στην εφημερίδα «Τα Νέα» (1985-1995). Ύφος, μέθοδος και πνεύμα γραφής τους
Ομότιμη καθηγήτρια Φιλοσοφίας Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
18:00
«Η ζωή των σπορτ»
18:20
Συζήτηση
18:40
Διάλειμμα
4η ΣΥΝΕΔΡΙΑ
Προεδρεύει: Κωνσταντίνος Δανόπουλος
19:00
Η νεοελληνική λογοτεχνία στην Ευρώπη του Με σοπολέμου (1931-1938): οι ραδιοφωνικές διαλέξεις του Πολωνού νεοελλη νιστή Kazimierz Bulas (1903-1970)
19:20
Ο Λόρκα στην Ελλάδα μετά την δικτατορία των Συνταγματαρχών
19:40
H σύγχρονη ισπανική λογοτεχνία στο Ιστορικό Αρχείο των εφημερίδων «Το Βήμα» και «Τα Νέα» (δεκαετία του 1990)
20:00
Η πρόσληψη ισπανοαμερικανών λογοτεχνών στις εφημερίδες «Το Βήμα» και «Τα Νέα»
Υποψήφια διδάκτωρ Ελληνικής Φιλολογίας. Πανεπιστήμιο Γρανάδας
20:20
Συζήτηση
6η Δεκεμβρίου
5η ΣΥΝΕΔΡΙΑ
Προεδρεύει: Νικολέττα Τσιτσανούδη-Μαλλίδη
09:30
Η νεοελληνική μετάφραση στον 20ό αιώνα
Μεταδιδακτορική ερευνήτρια Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
09:50
Το Ιστορικό Αρχείο ως πηγή πληροφόρησης γύρω από τις ελληνογερμανικές μετάφρασεις και τους/τις μεταφραστ(ρι)ές τους
Eπιστημονική συνεργάτις του Κέντρου Νέου Ελληνισμού του Βερολίνου
10:10
Η χρήση ξένων όρων στον δημοσιογραφικό λόγο: μια γλωσσολογική προσέγγιση
Λέκτορας Νεοελληνικής Γλώσσας. Macquarie University Αυστραλίας
10:30
Νέα ελληνικά και αγγλικά: δανεισμός ή εξαγγλισμός
Καθηγητής Γλωσσολογίας. Τμήμα Φιλολογίας Πανεπιστημίου Πατρών
10:50
Διαχρονικός δανεισμός στην Ιστορία της ελληνικής (με έμφαση στη νέα ελληνική)
11:10
Συζήτηση
11:30
Διάλειμμα
6η ΣΥΝΕΔΡΙΑ
Προεδρεύει: Γιώργος Ξυδόπουλος
12:00
Η λογοτεχνική κριτική στο «Ελεύθερον Βήμα» (1922-1944)
12:20
Μυθοπλασία και ημερήσιος Τύπος. Η περίπτωση του πεζογράφου Θανάση Βαλτινού
12:40
Η πρόσληψη του Νίκου Γκάτσου στις εφημερίδες «Το Βήμα» και «Τα Νέα»
Καθηγήτρια Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας. Πανεπιστήμιο του Παλέρμο
13:00
Ο Ρίτσος στην εφημερίδα «Τα Νέα»: δύο περιπτώσεις κριτικής πρόσληψης (1977-1980, 1985)
13:20
Συζήτηση
13:40
Διάλειμμα
7η ΣΥΝΕΔΡΙΑ
Προεδρεύει: Βασίλης Σαμπατακάκης
16:00
Γλώσσα και πολιτισμός: μια διαχρονική μελέτη της έννοιας της αδελφοποίησης Ελλάδας και Σερβίας, όπως αυτή αποτυπώνεται στον λόγο στον Ελληνικό Τύπο
16:20
Simplification and easification of legal lan- guage through the lens of the Press language. A diachronic study of press texts concerning changes in Greek family law
Mεταδιδακτορική ερευνήτρια. Πανεπιστήμιο Adam Mickiewicz, Πόζναν, Πολωνία
16:40
Η γλώσσα δίνει το Βήμα στα μαθηματικά πρότυπα
Oμότιμη καθηγήτρια Γλωσσολογίας. Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης
Ομότιμος καθηγητής Μαθηματικών της Σχολής Επιστημών Αγωγής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης
17:00
Η ελληνική γλώσσα στη δημόσια σφαίρα (δημοσιογραφία, πολιτική) από το 1974 και εξής
17:20
Εννοιολογικές μεταφορές στο πεδίο της πολιτικής: ιστορική αναδρομή
17:40
Συζήτηση
18:10
Διάλειμμα
8η ΣΥΝΕΔΡΙΑ
Προεδρεύει: Διονύσης Γούτσος
18:20
Αναζητώντας συνεντεύξεις Ελλήνων λογοτεχνών: «Ελεύθερο Βήμα» και «Αθηναϊκά Νέα» (1922-1945)
Mεταπτυχιακός φοιτητής. Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας, Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης
18:40
Προσφυγική κρίση, αρχαία κληρονομιά, ορίζοντες νεωτερικότητας στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου. Η γλώσσα των διαφημίσεων της εφημερίδας «Το Βήμα»
Επίκουρος με εξειδίκευση στην Νεοελληνική Λογοτεχνία και Γλώσσα. Πανεπιστήμιο Γενεύης
19:00
Διαφημίσεις – ένα γλωσσικό εργαλείο στην υπηρεσία μιας επιχείρησης (συγκριτική μελέτη: «Τα Νέα», «Το Βήμα» και δύο ελληνικές εφημερίδες της Γεωργίας)
Αναπληρώτρια καθηγήτρια. Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Ilia State Τιφλίδας, Γεωργία
19:20
Δημόσια Ιστορία, Δυναμικό Κοινό και Μαζική Κουλτούρα στα Γερμανικά 1960s: Επισκόπηση των άρθρων του καθηγητή Πολυχρόνη Ενεπεκίδη στην Αθηναϊκή εφημερίδα «Το Βήμα»
Διδακτορική φοιτήτρια-ερευνήτρια. Ludwig-Maximilians Πανεπιστήμιο Μονάχου
19:40
Συζήτηση
20:00
ΤΕΛΕΤΗ ΛΗΞΗΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ
