Ένα υπέρλαμπρο «κεράκι» για τα γενέθλια του Hubble

To διαστημικό τηλεσκόπιο γίνεται 31 ετών και γιορτάζει με μια εντυπωσιακή φωτογραφία ενός εξαιρετικά φωτεινού άστρου. Στις 24 Απριλίου του 1990 έγινε μια εκτόξευση που έφερε επανάσταση στην αστρονομία και γενικότερα στον τρόπο που βλέπουμε και γνωρίζουμε τον κόσμο του Διαστήματος.

To διαστημικό τηλεσκόπιο γίνεται 31 ετών και γιορτάζει με μια εντυπωσιακή φωτογραφία ενός εξαιρετικά φωτεινού άστρου. Στις 24 Απριλίου του 1990 έγινε μια εκτόξευση που έφερε επανάσταση στην αστρονομία και γενικότερα στον τρόπο που βλέπουμε και γνωρίζουμε τον κόσμο του Διαστήματος.

Το βάρους 11 τόνων και μήκους 43,5 μέτρων διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble εγκατέλειψε την Γη και πήγε και εγκαταστάθηκε σε ένα σημείο 569 χλμ. μακριά από τον πλανήτη μας. Το τηλεσκόπιο της NASA πήρε το όνομα του από τον αστρονόμο Εντουιν Χαμπλ που ανακάλυψε ότι το Σύμπαν επεκτείνεται βάζοντας τα θεμέλια για τη διατύπωση της θεωρίας της Μεγάλης Έκρηξης. Η κατασκευή και εκτόξευσή του τηλεσκοπίου κόστισε 1,5 δισ. δολάρια.

Είχε σχεδιαστεί με ορίζοντα λειτουργίας τα δέκα έτη όμως η NASA πραγματοποίησε πολλές επανδρωμένες αποστολές επισκευών και αναβαθμίσεων στο τηλεσκόπιο και έτσι συνεχίζει να λειτουργεί απρόσκοπτα μέχρι σήμερα. Το τηλεσκόπιο μεταδίδει κάθε εβδομάδα περί τα 120 GB δεδομένων, ποσότητα που ισοδυναμεί με ένα ράφι γεμάτο βιβλία μήκους ενός χιλιομέτρου.

Έχει καταγράψει δεκάδες χιλιάδες εικόνες διαστημικών σωμάτων και φαινομένων και ερευνητικές ομάδες σε όλο τον κόσμο έχουν πραγματοποιήσει με βάση τα δεδομένα που έχει κάνει χιλιάδες ανακαλύψεις και μελέτες. Η επιτυχής λειτουργία του Hubble οδήγησε στην κατασκευή αρκετών διαστημικών τηλεσκοπίων διαφόρων τύπων δημιουργώντας έναν στόλο που εξερευνά καθημερινά κάθε γωνιά του Σύμπαντος.

Κάθε χρόνο οι επιτελείς της αποστολής του Hubble γιορτάζουν τα γενέθλια του τηλεσκοπίου δημοσιεύοντας μια νέα και συνήθως εντυπωσιακή φωτογραφία που έχει καταγράψει. Φέτος η φωτογραφία αυτή μια νέα εικόνα του υπέρλαμπρου άστρου AG Τρόπιδος που βρίσκεται στον αστερισμό της Τρόπιδος.

Το άστρο αυτό ανήκει σε μια σπάνια κατηγορία. Ξεκινούν την ζωή τους ως μεγάλα άστρα με μάζα τουλάχιστον 20 φορές μεγαλύτερη από αυτή του Ήλιου αλλά κάποια στιγμή αρχίζουν να χάνουν την μάζα τους με πρωτοφανή ρυθμό εξαιτίας αστρικών ανέμων που κινούνται με ταχύτητες 7 εκατ. χλμ/ώρα. Tα άστρα αυτά μετατρέπονται τελικά σε μεταβλητούς αστέρες μεγάλης φωτεινότητας που ονομάζονται Βολφ-Ρεγιέ (Wolf-Rayet).

Η παραπάνω φωτογραφία είναι η διασημότερη φωτογραφία που έχει τραβήξει το Hubble και αποτελεί το «σήμα κατατεθέν» του. Πρόκειται για τους «Στύλους της Δημιουργίας», τις γιγάντιες στήλες μοριακού υδρογόνου και σκόνης στο νεφέλωμα του Αετού. Οι στύλοι είναι τόσο πυκνοί, που τα αέρια στο εσωτερικό τους καταρρέουν βαρυτικά, σχηματίζοντας νέα άστρα. Στην κορυφή κάθε στύλου νεαρά φωτεινά άστρα εκτινάσσουν με την ακτινοβολία ύλη χαμηλής πυκνότητας, αποκαλύπτοντας έτσι τα αστρικά μαιευτήρια που κρύβονταν από κάτω. Τελευταίες παρατηρήσεις δείχνουν ότι οι στύλοι έχουν διαλυθεί εξαιτίας κάποιου κοσμικού φαινομένου, πιθανότατα κάποιας έκρηξης σουπερνόβα που συνέβη εκεί.

Πηγή: naftemporiki.gr

(Κώστας Παπαζαχαρίου, αναδημοσίευση 26/4/2021)