Επιστήμονες του Κέιμπριτζ και της Metα προκαλούν ηλεκτροσόκ στη βιομηχανία των τηλεοράσεων

Πολλά σαλόνια κυριαρχούνται πλέον από μεγάλου μεγέθους τηλεοράσεις υπερυψηλής ανάλυσης (4K ή 8K). Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ και τη Metα (μητρική εταιρεία των Facebook και Instagram) αναφέρουν ότι για ένα κανονικού μεγέθους σαλόνι μια οθόνη 4K ή 8K δεν προσφέρει ορατό πλεονέκτημα σε σχέση με μια αντίστοιχου μεγέθους 2K οθόνη όπως αυτές που χρησιμοποιούνται συχνά σε επιτραπέζιους και φορητούς υπολογιστές. Με άλλα λόγια δεν παρουσιάζεται καλύτερη ευκρίνεια στα μάτια μας ακόμα κι αν τα εικονοστοιχεία της οθόνης (pixel) είναι περισσότερα.

«Σε μια ορισμένη απόσταση θέασης δεν έχει σημασία πόσα επιπλέον pixel προσθέτεις στην ουσία είναι σπατάλη γιατί το μάτι δεν μπορεί να τα αντιληφθεί», εξηγεί η Δρ. Μαλίχα Ασράφ από το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης. Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση «Nature Communications» διερεύνησε το όριο ανάλυσης του ανθρώπινου ματιού. Ενώ η όραση 20/20 θεωρεί ότι το μάτι μπορεί να ξεχωρίσει 60 pixel ανά μοίρα (PPD) οι περισσότεροι άνθρωποι με κανονική ή διορθωμένη όραση βλέπουν καλύτερα από αυτό.

«Αν σχεδιάζεις ή αξιολογείς μια οθόνη με βάση μόνο την όραση 20/20, υποτιμάς τι μπορεί πραγματικά να δει ο άνθρωπος. Γι’ αυτό μετρήσαμε άμεσα πόσα pixel μπορούν να διακρίνουν οι άνθρωποι στην πράξη» εξηγεί η Ασράφ.

Το πείραμα

Η ομάδα χρησιμοποίησε μια οθόνη 27 ιντσών 4K τοποθετημένη σε κινητό πλαίσιο, ώστε να μετακινείται προς ή μακριά από τον θεατή.
Σε κάθε απόσταση 18 συμμετέχοντες με φυσιολογική όραση είδαν δύο είδη εικόνων:

• μία με κατακόρυφες γραμμές ενός pixel σε μαύρο-άσπρο, κόκκινο-πράσινο ή κίτρινο-βιολετί
• μία εντελώς γκρίζα

Οι συμμετέχοντες έπρεπε να επιλέξουν ποια εικόνα περιείχε τις γραμμές. «Όταν οι γραμμές γίνονται υπερβολικά λεπτές ή η ανάλυση πολύ υψηλή, το μοτίβο φαίνεται ίδιο με ένα γκρίζο φόντο. Μετρήσαμε το σημείο όπου μόλις που μπορούσαν να τις ξεχωρίσουν αυτό το ονομάζουμε ‘όριο ανάλυσης’» λέει η Ασράφ.

Τα αποτελέσματα

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το ανθρώπινο μάτι μπορεί να διακρίνει περισσότερη λεπτομέρεια απ’ όσο πιστεύαμε:

* Κατά μέσο όρο 94 PPD για ασπρόμαυρες εικόνες
* 89 PPD για κόκκινο-πράσινα μοτίβα
* 53 PPD για κίτρινο-βιολετί

Σε δεύτερο πείραμα 12 συμμετέχοντες είδαν λευκό κείμενο σε μαύρο φόντο και το αντίστροφο σε διαφορετικές αποστάσεις και δήλωσαν πότε το κείμενο φαινόταν τόσο καθαρό όσο το δείγμα αναφοράς. Τα αποτελέσματα ταυτίστηκαν με εκείνα των γραμμών. Οι επιστήμονες δημοσίευσαν έναν πίνακα που δείχνει για κάθε μέγεθος οθόνης και απόσταση θέασης ποια ανάλυση φτάνει ή ξεπερνά το οπτικό όριο των περισσότερων ανθρώπων.

«Αν το setup σας εμπίπτει σε αυτά τα όρια, δεν θα δείτε καμία ορατή βελτίωση πηγαίνοντας σε υψηλότερη ανάλυση» λέει η Ασράφ. Η ερευνητική ομάδα δημιούργησε επίσης ένα δωρεάν online εργαλείο όπου ο χρήστης εισάγει το μέγεθος, την ανάλυση και την απόσταση θέασης της οθόνης του, για να δει αν βρίσκεται πάνω ή κάτω από το οπτικό όριο του ανθρώπινου ματιού.

«Αν κάποιος έχει ήδη μια τηλεόραση 4K, 44 ιντσών, και τη βλέπει από περίπου 2,5 μέτρα, αυτή ήδη προσφέρει περισσότερη λεπτομέρεια απ’ όση μπορεί να αντιληφθεί το μάτι. Η αναβάθμιση σε 8K ίδιου μεγέθους δεν θα φαίνεται καθόλου πιο καθαρή» σύμφωνα με την Ασράφ. Όπως είναι ευνόητο η έρευνα αυτή θα έχει προκαλέσει συναγερμό στις εταιρείες κατασκευής τηλεοράσεων αφού στέλνει σήμα στους καταναλωτές να μην αγοράζουν τις νέες (ακριβότερες) οθόνες. Θα πρέπει να θεωρείται επίσης βέβαιο ότι οι εταιρείες θα αναζητήσουν τρόπο να πείσουν τους καταναλωτές ότι οι νέες οθόνες προσφέρουν ποιοτικότερη θέαση από τις προηγούμενες ή να προσθέσουν κάποιες νέες λειτουργίες και δυνατότητες για να τις κάνουν πιο ελκυστικές.

Πηγή: https://www.naftemporiki.gr/

(Κώστας Παπαζαχαρίου, αναδημοσίευση 30/10/2025)