Ίδρυση Κέντρου για τον Πλουραλισμό και την Ελευθερία των Μέσων Ενημέρωσης από την ΕΕ

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ιδρύει στη Φλωρεντία Κέντρο για τον Πλουραλισμό και την Ελευθερία των Μέσων Ενημέρωσης, μέσω της επιχορήγησης, με το ποσό των 600.000 €, του Κέντρου Προηγμένων Σπουδών Robert Schuman του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου (ΕΠΙ). Αρχής γενομένης τον Δεκέμβριο του 2011 και με επικεφαλής τον καθηγητή Pier Luigi Parcu το Κέντρο θα διατυπώσει νέες ιδέες για το πώς θα διασφαλίσει πολυφωνικά και ελεύθερα μέσα ενημέρωσης και θα εργαστεί για τη βελτίωση της ποιότητας του προβληματισμού σχετικά με τον πλουραλισμό των μέσων ενημέρωσης στην Ευρώπη.

Εξαγγέλλοντας την ίδρυση του νέου κέντρου, η κα Neelie Kroes, αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το Ψηφιακό Θεματολόγιο δήλωσε: «Η ελευθερία της έκφρασης εξαρτάται εν μέρει από την ύπαρξη πλουραλιστικών και ελεύθερων μέσων ενημέρωσης. Το νέο κέντρο καλείται να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη και δοκιμαστική εφαρμογή ιδεών για τον πλουραλισμό και την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και είναι σε θέση να εμπλουτίσει τον δημόσιο διάλογο και τη χάραξη πολιτικών».

Το Κέντρο θα ασκήσει τέσσερις ειδικές δραστηριότητες: θεωρητική και εφαρμοσμένη έρευνα (σειρά εγγράφων εργασίας, μελέτες ασκούμενης πολιτικής, παρατηρητήριο για τον πλουραλισμό των μέσων ενημέρωσης), συζητήσεις, δραστηριότητες εκπαίδευσης και κατάρτισης (ακαδημαϊκά σεμινάρια, θερινά τμήματα) και ευρεία δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων και συμπερασμάτων. Επικεφαλής

Το κέντρο θα στεγάζεται στο ΕΠΙ, λόγω της μακράς πείρας του στον τομέα της ευρωπαϊκής διακυβέρνησης.

Η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί ένα περαιτέρω βήμα στη συνεχιζόμενη δέσμευση της Επιτροπής για τη βελτίωση της προστασίας (πλουραλισμού και της ελευθερίας των μέσων ενημέρωσης) στην Ευρώπη και την αξιολόγηση της ανάγκης ανάληψης περαιτέρω δράσης σε ευρωπαϊκό ή εθνικό και περιφερειακό επίπεδο. Συνέστησε μάλιστα πρόσφατα ομάδα υψηλού επιπέδου για το θέμα αυτό υπό την προεδρία του Δρος Vaira Vike-Freiberga (βλ. ((IP/11/1173). Η Επιτροπή ασχολείται επίσης με τη συγκρότηση πολυμερούς ομάδας για το μέλλον των μέσων ενημέρωσης, η οποία θα δραστηριοποιηθεί στο άμεσο μέλλον.

Ιστορικό

Το δικαίωμα στην ελευθερία της έκφρασης και της πληροφόρησης κατοχυρώνεται από το άρθρο 11 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, το οποίο θεσπίζει τον σεβασμό της ελευθερίας και της πολυφωνίας των μέσων ενημέρωσης. Οι έννοιες αυτές αποτελούν τη βάση κάθε ελεύθερης και δημοκρατικής κοινωνίας και θεμελιώνουν τις απαράγραπτες δημοκρατικές και κοινωνικές αξίες της ΕΕ. Η αποτελεσματική άσκηση των δικαιωμάτων αυτών μπορεί να επηρεαστεί δυσμενώς τόσο από κυβερνητικούς, όσο και από ιδιωτικούς φορείς και εξακολουθεί να αποτελεί πηγή ανησυχιών.

Πρέπει επίσης να υπογραμμιστεί ότι οι εξελίξεις στις τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνίας έχουν επιτρέψει σημαντική μείωση του κόστους κυκλοφορίας τους και τον περιορισμό των φραγμών εισόδου νέων πηγών των μέσων ενημέρωσης, έχουν επίσης προβληματίσει τους πολιτικούς υπεύθυνους όσον αφορά την πολυμορφία των μέσων ενημέρωσης, αμφισβητώντας, για παράδειγμα, το παραδοσιακό επιχειρηματικό μοντέλο του γραπτού τύπου.

Τόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όσο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ασχολούνται με τη διασφάλιση της ελευθερίας και πολυφωνίας των μέσων ενημέρωσης. Η Επιτροπή έχει αναλάβει σειρά δράσεων για το 2011, ώστε να εξασφαλίσει τη συμβατότητα των εθνικών δικαίων με το ενωσιακό δίκαιο. Ειδικότερα, τον Ιανουάριο του 2011, η Αντιπρόεδρος Kroes έθιξε μερικά από τα σπουδαιότερα θέματα που αφορούν τον ουγγρικό νόμο για τα μέσα ενημέρωσης και τη συμβατότητά του με το ενωσιακό δίκαιο γενικότερα, και με την οδηγία για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων (οδηγία ΥΟΑΜ) ειδικότερα. Η ουγγρική κυβέρνηση ανέλαβε τη δέσμευση να αλλάξει τη νομοθεσία της Ουγγαρίας σε τέσσερα σημεία: i) υποχρέωση ισόρροπης κάλυψης, ii) αρχή της χώρας καταγωγής, iii) απαιτήσεις καταχώρισης και iv) προσβλητικό περιεχόμενο. Οι συμφωνηθείσες τροπολογίες εγκρίθηκαν από την ουγγρική κυβέρνηση στις 7 Μαρτίου 2011.

Η χρηματοδότηση του Κέντρου εξασφαλίζεται από κονδύλια που αρχικά προορίζονταν για το πρόγραμμα “Erasmus για δημοσιογράφους», που έχει προτείνει ο ευρωβουλευτής κ. Paul Rübig.

Δελτίο Τύπου Europa.eu

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ιδρύει στη Φλωρεντία Κέντρο για τον Πλουραλισμό και την Ελευθερία των Μέσων Ενημέρωσης, μέσω της επιχορήγησης, με το ποσό των 600.000 €, του Κέντρου Προηγμένων Σπουδών Robert Schuman του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου (ΕΠΙ). Αρχής γενομένης τον Δεκέμβριο του 2011 και με επικεφαλής τον καθηγητή Pier Luigi Parcu το Κέντρο θα διατυπώσει νέες ιδέες για το πώς θα διασφαλίσει πολυφωνικά και ελεύθερα μέσα ενημέρωσης και θα εργαστεί για τη βελτίωση της ποιότητας του προβληματισμού σχετικά με τον πλουραλισμό των μέσων ενημέρωσης στην Ευρώπη.

Εξαγγέλλοντας την ίδρυση του νέου κέντρου, η κα Neelie Kroes, αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το Ψηφιακό Θεματολόγιο δήλωσε: «Η ελευθερία της έκφρασης εξαρτάται εν μέρει από την ύπαρξη πλουραλιστικών και ελεύθερων μέσων ενημέρωσης. Το νέο κέντρο καλείται να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη και δοκιμαστική εφαρμογή ιδεών για τον πλουραλισμό και την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και είναι σε θέση να εμπλουτίσει τον δημόσιο διάλογο και τη χάραξη πολιτικών».

Το Κέντρο θα ασκήσει τέσσερις ειδικές δραστηριότητες: θεωρητική και εφαρμοσμένη έρευνα (σειρά εγγράφων εργασίας, μελέτες ασκούμενης πολιτικής, παρατηρητήριο για τον πλουραλισμό των μέσων ενημέρωσης), συζητήσεις, δραστηριότητες εκπαίδευσης και κατάρτισης (ακαδημαϊκά σεμινάρια, θερινά τμήματα) και ευρεία δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων και συμπερασμάτων. Επικεφαλής

Το κέντρο θα στεγάζεται στο ΕΠΙ, λόγω της μακράς πείρας του στον τομέα της ευρωπαϊκής διακυβέρνησης.

Η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί ένα περαιτέρω βήμα στη συνεχιζόμενη δέσμευση της Επιτροπής για τη βελτίωση της προστασίας (πλουραλισμού και της ελευθερίας των μέσων ενημέρωσης) στην Ευρώπη και την αξιολόγηση της ανάγκης ανάληψης περαιτέρω δράσης σε ευρωπαϊκό ή εθνικό και περιφερειακό επίπεδο. Συνέστησε μάλιστα πρόσφατα ομάδα υψηλού επιπέδου για το θέμα αυτό υπό την προεδρία του Δρος Vaira Vike-Freiberga (βλ. ((IP/11/1173). Η Επιτροπή ασχολείται επίσης με τη συγκρότηση πολυμερούς ομάδας για το μέλλον των μέσων ενημέρωσης, η οποία θα δραστηριοποιηθεί στο άμεσο μέλλον.

Ιστορικό

Το δικαίωμα στην ελευθερία της έκφρασης και της πληροφόρησης κατοχυρώνεται από το άρθρο 11 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, το οποίο θεσπίζει τον σεβασμό της ελευθερίας και της πολυφωνίας των μέσων ενημέρωσης. Οι έννοιες αυτές αποτελούν τη βάση κάθε ελεύθερης και δημοκρατικής κοινωνίας και θεμελιώνουν τις απαράγραπτες δημοκρατικές και κοινωνικές αξίες της ΕΕ. Η αποτελεσματική άσκηση των δικαιωμάτων αυτών μπορεί να επηρεαστεί δυσμενώς τόσο από κυβερνητικούς, όσο και από ιδιωτικούς φορείς και εξακολουθεί να αποτελεί πηγή ανησυχιών.

Πρέπει επίσης να υπογραμμιστεί ότι οι εξελίξεις στις τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνίας έχουν επιτρέψει σημαντική μείωση του κόστους κυκλοφορίας τους και τον περιορισμό των φραγμών εισόδου νέων πηγών των μέσων ενημέρωσης, έχουν επίσης προβληματίσει τους πολιτικούς υπεύθυνους όσον αφορά την πολυμορφία των μέσων ενημέρωσης, αμφισβητώντας, για παράδειγμα, το παραδοσιακό επιχειρηματικό μοντέλο του γραπτού τύπου.

Τόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όσο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ασχολούνται με τη διασφάλιση της ελευθερίας και πολυφωνίας των μέσων ενημέρωσης. Η Επιτροπή έχει αναλάβει σειρά δράσεων για το 2011, ώστε να εξασφαλίσει τη συμβατότητα των εθνικών δικαίων με το ενωσιακό δίκαιο. Ειδικότερα, τον Ιανουάριο του 2011, η Αντιπρόεδρος Kroes έθιξε μερικά από τα σπουδαιότερα θέματα που αφορούν τον ουγγρικό νόμο για τα μέσα ενημέρωσης και τη συμβατότητά του με το ενωσιακό δίκαιο γενικότερα, και με την οδηγία για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων (οδηγία ΥΟΑΜ) ειδικότερα. Η ουγγρική κυβέρνηση ανέλαβε τη δέσμευση να αλλάξει τη νομοθεσία της Ουγγαρίας σε τέσσερα σημεία: i) υποχρέωση ισόρροπης κάλυψης, ii) αρχή της χώρας καταγωγής, iii) απαιτήσεις καταχώρισης και iv) προσβλητικό περιεχόμενο. Οι συμφωνηθείσες τροπολογίες εγκρίθηκαν από την ουγγρική κυβέρνηση στις 7 Μαρτίου 2011.

Η χρηματοδότηση του Κέντρου εξασφαλίζεται από κονδύλια που αρχικά προορίζονταν για το πρόγραμμα “Erasmus για δημοσιογράφους», που έχει προτείνει ο ευρωβουλευτής κ. Paul Rübig.

Δελτίο Τύπου Europa.eu