Ψηφιακή εμπιστοσύνη στην Ελλάδα: Οι millennials στο μεταίχμιο μεταξύ σύνδεσης και εξαπάτησης

Νέα έρευνα της Kaspersky αποκάλυψε ένα ψηφιακό παράδοξο: Τη στιγμή που το 27% των millennials στην Ελλάδα δηλώνει ότι οι διαδικτυακές κοινότητες ωφελούν την ψυχική τους υγεία, το 66% παραδέχεται ότι δεν επαληθεύει πάντα ποιοι είναι αυτοί με τους οποίους συνδέεται.

• Σχεδόν τα δύο τρίτα (65%) των Ελλήνων millennials έχουν συναντήσει στο διαδίκτυο άτομα που παρουσίασαν ψευδή ταυτότητα.
• Περισσότεροι από ένας στους επτά (16%) παραδέχονται ότι έχουν υποδυθεί κάποιον άλλον στα social media.
• Το 43% αναφέρει αρνητικές εμπειρίες επειδή έδειξε εμπιστοσύνη εκεί που δεν έπρεπε — ωστόσο το 44% εξακολουθεί να εμπιστεύεται τις πληροφορίες που λαμβάνει από τις διαδικτυακές του κοινότητες. 
• Ένας στους δέκα (11%) Έλληνες millennials δηλώνει ότι οι online κοινότητες έχουν επηρεάσει αρνητικά την ψυχική του υγεία.  

Οι millennials, που συχνά χαρακτηρίζονται ως «ψηφιακοί ιθαγενείς», καλούνται να διαχειριστούν έναν ολοένα και πιο περίπλοκο ψηφιακό κόσμο, όπου η εμπιστοσύνη, η ταυτότητα και η σύνδεση μπερδεύονται με απροσδόκητους τρόπους. Μια νέα μελέτη της Kaspersky αποκαλύπτει ότι, ενώ οι ψηφιακές κοινότητες μπορούν να λειτουργήσουν ως σανίδα σωτηρίας ενάντια στη μοναξιά και να ενισχύσουν την ψυχική ευεξία, αποτελούν ταυτόχρονα πρόσφορο έδαφος για φαινόμενα παραπλάνησης και παραποίησης ταυτότητας.  

Στην έρευνα, η οποία πραγματοποιήθηκε σε 4.000 άτομα ηλικίας 27 έως 43 ετών στην Ελλάδα και σε επτά ακόμη χώρες, βρέθηκε ότι το 27% των millennials στην Ελλάδα (και το 29% παγκοσμίως) αναφέρουν βελτίωση της ψυχικής τους υγείας μέσω της συμμετοχής τους σε διαδικτυακές κοινότητες, όπως φόρουμ, κοινωνικά δίκτυα ή πλατφόρμες gaming. Παρ’ όλα αυτά, πάνω από τα δύο τρίτα (66%) των Ελλήνων millennials (και 70% παγκοσμίως) παραδέχονται ότι δεν επαληθεύουν πάντα την αυθεντικότητα των διαδικτυακών τους γνωριμιών.

«Οι ψηφιακές πλατφόρμες προσφέρουν χώρο για έκφραση και σύνδεση», δηλώνει η Ruth Guest, κυβερνοψυχολόγος και ιδρύτρια του παιχνιδιού Sersha, το οποίο στοχεύει στην ασφαλή χρήση των social media. «Όταν όμως υπερεκτιμούμε την εξοικείωσή μας με τα ψηφιακά εργαλεία, υπάρχει η πιθανότητα να αγνοήσουμε τους κινδύνους. Οι ίδιες πλατφόρμες που προσφέρουν υποστήριξη μπορούν επίσης να μας εκθέσουν σε φαινόμενα όπως το catfishing, η απάτη και η συναισθηματική χειραγώγηση».

Οικεία Πρόσωπα, Ψεύτικα Προφίλ

Η μελέτη έδειξε επίσης ότι το 65% των millennials στην Ελλάδα έχουν συναντήσει άτομα διαδικτυακά που παρουσίασαν παραποιημένη ή ψευδή ταυτότητα, ενώ 16% των συμμετεχόντων παραδέχτηκαν ότι το έχουν κάνει και οι ίδιοι — χρησιμοποιώντας ψεύτικα ονόματα, δημιουργώντας πλαστούς χαρακτήρες, ή προσποιούμενοι κάποιον άλλον εξ ολοκλήρου.

Ενώ το 38% συμμετέχει ενεργά σε ψηφιακές κοινότητες—ξοδεύοντας τουλάχιστον τρεις ώρες την ημέρα σε διαδικτυακές αλληλεπιδράσεις— η ανοιχτότητα αυτή μπορεί να έχει κόστος. Το 11% ανέφερε αρνητική επίδραση στην ψυχική του υγεία, ενώ το 43% ανέφερε αρνητικές εμπειρίες επειδή εμπιστεύτηκε κάποιον που δεν έπρεπε.

«Οι millennials είναι οι βασικοί ψηφιακοί φύλακες των νοικοκυριών τους», αναφέρει ο Marc Rivero, επικεφαλής ερευνητής ασφάλειας στην Παγκόσμια Ομάδα Έρευνας και Ανάλυσης (GReAT) της Kaspersky. «Είναι άρα κρίσιμο να δίνουν το σωστό παράδειγμα. Θέτοντας όρια, επαληθεύοντας την ταυτότητα των επαφών τους και με σωστή διαχείριση του ψηφιακού τους αποτυπώματος, μπορούν να καλλιεργήσουν μια πιο ασφαλή διαδικτυακή κουλτούρα για τον εαυτό τους και τους γύρω τους».

«Σε αντίθεση με τον μύθο για τις ακατανίκητες τεχνολογικές δεξιότητες των millennials, οι τελευταίοι παραμένουν ευάλωτοι — ειδικά στα πεδία της αγάπης και των χρημάτων», επισημαίνει ο Dr. Robert Faris, καθηγητής Κοινωνιολογίας στο UC Davis. «Από ρομαντικές απάτες μέχρι εκβιασμούς, τα συναισθηματικά ρίσκα της διαδικτυακής παραπλάνησης είναι υψηλά. Αυτές οι αλληλεπιδράσεις θολώνουν τα όρια μεταξύ πραγματικής και ψηφιακής ζωής — συχνά με συνέπειες στον πραγματικό κόσμο».

Ψηφιακή Εμπιστοσύνη: Συμβουλές για Ασφαλή Διαδικτυακή Επικοινωνία

Για να βοηθήσει τους millennials να κινούνται με ασφάλεια στις ψηφιακές φιλίες και κοινότητες, η Kaspersky προτείνει:

• Επαληθεύστε την ταυτότητα των επαφών σας: Χρησιμοποιήστε την αναζήτηση ανά εικόνα και βιντεοκλήσεις για να επιβεβαιώσετε ότι οι άλλοι είναι αυτοί που ισχυρίζονται.
• Διασταυρώστε πληροφορίες: Αναζητήστε αξιόπιστες πηγές πριν εμπιστευτείτε κάποιον και προτού μοιραστείτε περιεχόμενο στο διαδίκτυο.
• Διαχειριστείτε σωστά τα προσωπικά δεδομένα: Πραγματοποιήστε τις ρυθμίσεις απορρήτου και δείξτε προσοχή με όσα μοιράζεστε.
• Αποφύγετε τη συχνή κοινοποίηση τοποθεσίας: Η συχνή αποκάλυψη της ακριβούς τοποθεσίας σας μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την ιδιωτικότητά σας.
• Σεβαστείτε τα δεδομένα των άλλων: Ζητήστε συγκατάθεση πριν μοιραστείτε περιεχόμενο που αφορά άλλους ανθρώπους.
• Να είστε προσεκτικοί με τις απάτες: Μάθετε να αναγνωρίζετε τα σημάδια απάτης, catfishing ή συναισθηματικής χειραγώγησης.
• Χρησιμοποιήστε ισχυρούς και μοναδικούς κωδικούς: Εργαλεία όπως το Kaspersky Password Manager βοηθούν στην προστασία των λογαριασμών σας.
• Κρατήστε τις συσκευές σας ενημερωμένες: Φροντίστε οι εφαρμογές και το λογισμικό να είναι πάντα ενημερωμένα με την τελευταία έκδοση για να αποφεύγετε τρωτά σημεία.
• Εγκαταστήστε προστασία: Λύσεις όπως το Kaspersky Premium παρέχουν προστασία σε πραγματικό χρόνο απέναντι στην κλοπή ταυτότητας και κακόβουλους συνδέσμους.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την ψηφιακή ασφάλεια, οι αναγνώστες μπορούν να ανατρέξουν στον οδηγό ελέγχου κατά του doxing της Kaspersky ή να επισκεφθούν το Kaspersky Daily blog.