Skip to main content
24 Οκτωβρίου 2022 12:16

Το ΑΠΘ «ιχνηλατεί» το μονοπάτι της σκιάς του Διδύμου πάνω στη Γη

1024X1024 68 f66937ec

Στις 29 Οκτωβρίου 2022 η απόκρυψη του Διδύμου θα είναι παρατηρήσιμη από την Ελλάδα, με τη σκιά του να κινείται από ΝΔ προς ΒΑ, από την περιοχή της Πρέβεζας, προς τα Ιωάννινα, την Καστοριά και τη Φλώρινα… μέσα σε 1 λεπτό! Η λεπτομερής παρακολούθηση της τροχιάς του Διδύμου καθίσταται πλέον πιο εύκολη, χρησιμοποιώντας τα δεδομένα των πρώτων παρατηρήσεων της «σκιάς του Διδύμου», οι οποίες φέρουν και την υπογραφή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ).

«Το φευγαλέο ξεθώριασμα του αστεριού»

Μετά από επίμονη προσπάθεια πολλών μηνών, αστρονόμοι κατάφεραν να συλλάβουν τη στιγμιαία σκιά που ρίχνει ο αστεροειδής Δίδυμος, δεκάδες εκατομμύρια χιλιόμετρα μακριά, καθώς περνάει μπροστά από ένα μακρινό αστέρι – ένας παρατηρησιακός άθλος που κατέστη δυνατός μόνο όταν η τροχιά του Διδύμου μας έγινε γνωστή με την απαιτούμενη ακρίβεια.

Για να έχουν πιθανότητες επιτυχίας, αρκετοί παρατηρητές έπρεπε να τοποθετηθούν σε σχολαστικά υπολογισμένες τοποθεσίες, εντός μίας στενής ζώνης 800 μέτρων – το μονοπάτι της σκιάς του Διδύμου πάνω στη Γη – ώστε να καταγράψουν το φευγαλέο ξεθώριασμα του αστεριού, διάρκειας μερικών δεκάτων του δευτερολέπτου.

Η συστηματική πρόβλεψη των αποκρύψεων για μικρούς, δυνητικά επικίνδυνους, παραγήινους αστεροειδείς – όπως ο αστεροειδής Δίδυμος, στόχος της πρόσφατης αποστολής DART της NASA – αποτέλεσε ερευνητικό έργο που υποστηρίχθηκε από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA), και εκτελέστηκε με επιτυχία από την ομάδα του Καθηγητή του Τμήματος Φυσικής του ΑΠΘ Κλεομένη Τσιγάνη, σε συνεργασία με το Αστεροσκοπείο της Νίκαιας (Γαλλία) και την ομάδα του Dr. Paolo Tanga. Βασικό μέρος του έργου αποτελούσε η έγκαιρη διάχυση της πληροφορίας, η κινητοποίηση και ο συντονισμός δικτύων από «πολίτες-επιστήμονες» (ερασιτέχνες αστρονόμους) αλλά και επαγγελματίες αστρονόμους, σε παγκόσμια κλίμακα.

Σύμφωνα με τον κ. Τσιγάνη οι «αστρικές αποκρύψεις», όπως ονομάζονται, είναι μία εξαιρετικά ακριβής μέθοδος για την απόκτηση πληροφοριών σχετικά με το σχήμα και τη θέση των αντικειμένων του Ηλιακού Συστήματος. Η ακριβής πρόγνωση των αποκρύψεων όμως – το πού και πότε θα συμβούν – γίνεται όλο και πιο δύσκολη όσο μικρότερος και ταχύτερος είναι ο αστεροειδής που «κυνηγάμε».

Η έρευνα εστιάστηκε στο σύστημα του διπλού αστεροειδή Δίδυμος-Δίμορφος, ο οποίος τη νύχτα της 26ης Σεπτεμβρίου χτυπήθηκε από την αποστολή DART της NASA. Το 2026, το διαστημόπλοιο Hera της ESA θα επισκεφτεί εκ νέου το σύστημα του Διδύμου, για να διερευνήσει διεξοδικά τα αποτελέσματα της πρόσκρουσης του DART. Η ομάδα του Σπουδαστηρίου Μηχανικής του Τμήματος Φυσικής του ΑΠΘ συμμετέχει και στις δύο αποστολές. Όμως, η καταγραφή διαδοχικών αποκρύψεων του Διδύμου μέσα στο χρονικό διάστημα που μεσολαβεί, μπορεί να επιτρέψει τη μέτρηση της απόκλισης της τροχιάς του συστήματος των αστεροειδών γύρω από τον Ήλιο, κάτι που δεν μπορεί να γίνει μόνο με τις μετρήσεις των σκαφών DART και Hera.

Η ομάδα του έργου συνεργάστηκε στενά με το Εργαστήριο JPL της NASA (Dr. Steve Chesley). Η ποιότητα των προβλέψεων βελτιωνόταν διαρκώς, αλλά οι πρώτες προσπάθειες καταγραφής του φαινομένου απέβησαν άκαρπες. Όμως, με τη χρήση των πρώτων δεδομένων από την κάμερα του σκάφους DART, η επιτυχία ήταν δεδομένη, καθώς η ομάδα κατάφερε να περιορίσει το σφάλμα της πρόγνωσης σε μόλις 200 μέτρα – κάτι λιγότερο από το 1/4ο της διαμέτρου του Διδύμου.

Η πρώτη επιτυχής παρατήρηση ήρθε στις 15 Οκτωβρίου από τον ερασιτέχνη αστρονόμο Roger Venable, στη βόρεια Οκλαχόμα των ΗΠΑ που κατέγραψε ξεκάθαρα το ξεθώριασμα του αστεριού για περίπου 0,13 δευτερόλεπτα. Στις 18 Οκτωβρίου η ομάδα του Jose-Luis Ortiz από το Instituto de Astrofisica de Andalucia έκανε τη δεύτερη επιτυχημένη παρατήρηση, κοντά στη Γρανάδα. Αργότερα, την ίδια μέρα, στην Ιαπωνία, οι Hiroyuki Watanabe και Miyoshi Ida παρατήρησαν ταυτόχρονα την απόκρυψη των 0,16 δευτερολέπτων από δύο κοντινές τοποθεσίες.

Πηγή: https://m.naftemporiki.gr/
(Κώστας Παπαζαχαρίου, αναδημοσίευση 24/10/2022

ΑΛΛΑ ΑΡΘΡΑ ΣΕ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Η ΑΓΟΡΑ ΣΗΜΕΡΑ

  • Kathrein UFOpro & UFOprolite

    Kathrein UFOpro & UFOprolite

    Τα υψηλής ποιότητας προϊόντα που διαθέτει η ΛΥΡΑ ΑΕΒΕ είναι σχεδιασμένα για εφαρμογές διανομής τηλεοπτικών και ραδιοφωνικών σημάτων σε ξενοδοχεία, στάδια, νοσοκομεία, κρουαζιερόπλοια, ενοικιαζόμεν...
  • Emme Esse 87435

    Emme Esse 87435

    Η εταιρεία AstraSat ανακοινώνει την παραλαβή του Emme Esse 87435. Πρόκειται για ένα ψηφιακό modulator που λαμβάνει ένα HDMI σήμα από δορυφορικό / επίγειο δέκτη, DVD player, κάμερα ασφαλείας ή οποι...
  • Ekselans CPE 1200-OLP

    Ekselans CPE 1200-OLP

    Η Ekselans διαθέτει – μεταξύ άλλων – πλήρη γκάμα Access Points για κάθε είδους οικιακή ή επαγγελματική εφαρμογή. Ένα από τα αξιόλογα Access Points της Ekselans είναι το CPE 1200-OLP, το οποίο υποσ...
  • Nedis SFIND100BK

    Nedis SFIND100BK

    Συνδέστε τον μετρητή με ένα LNB και έναν δορυφορικό δέκτη και βρείτε την κατάλληλη θέση / γωνία για το κάτοπτρό σας, εύκολα και γρήγορα. Διαθέτει οθόνη αναλογικής ένδειξης με οπίσθιο φωτισμό. Επιπ...
  • Kathrein MS & MP series

    Kathrein MS & MP series

    Η εταιρεία ΛΥΡΑ ΑΕΒΕ ανακοινώνει νέα παραλαβή των σειρών ερμαρίων - ντουλαπιών MS και MP της γερμανικής Kathrein. Η σειρά MS περιλαμβάνει υψηλής ποιότητας ερμάρια - ντουλάπια τοποθέτησης και σ...
  • Engel MV7400

    Engel MV7400

    Η εταιρεία AstraSat ανακοινώνει την παραλαβή του HDMI switch Engel MV7400. Πρόκειται για έναν διαχωριστή HDMI σημάτων από 4 εισόδους σε 1 έξοδο, με μέγιστη ανάλυση Full HD 1080p. Είναι συμβατό με ...
  • Ikusi Flow Smart Headend

    Ikusi Flow Smart Headend

    Το Ikusi Flow Smart Headend της ισπανικής Ikusi, λειτουργεί ήδη σε εκατοντάδες ξενοδοχειακές μονάδες στην Ελλάδα και δεκάδες χιλιάδες στο εξωτερικό, καθώς αποτελεί ένα υπόδειγμα τεχνολογίας διανομ...
  • Kathrein LCD 115 A+ & LCD 130 A+

    Kathrein LCD 115 A+ & LCD 130 A+

    Η εταιρεία ΛΥΡΑ ΑΕΒΕ ανακοινώνει νέα παραλαβή των ομοαξονικών καλωδίων LCD 115 A+ και LCD 130 A+ της γερμανικής Kathrein. Πρόκειται για καλώδια πολύ υψηλής ποιότητας που είναι δοκιμασμένα και πιστ...
  • V-Tech Z2024 H265

    V-Tech Z2024 H265

    Νέος επίγειος ψηφιακός δέκτης από την AstraSat! Πρόκειται για τον V-Tech Z2024 H265, ο οποίος είναι ένας δέκτης MPEG4 με έξοδο HDMI και ανάλυση Full HD (1080p). Χάρη στο νέας γενιάς tuner του (μάρ...
  • Nedis TVSM5120GY

    Nedis TVSM5120GY

    Η επιτραπέζια full motion βάση της Nedis είναι κατάλληλη για τηλεοράσεις από 37” έως 75”, με VESA 200x200, 300x200, 300x300, 400x200, 400x300, 400x400, 600x400 και μέγιστο βάρος 40kg. Διαθέτει μια...
  • Anga PS series

    Anga PS series

    Η εταιρεία Stam Electronics ανακοινώνει νέα παραλαβή σειράς ποιοτικών κεραιών Anga. Πρόκειται για τη σειρά PS, η οποία περιλαμβάνει εξωτερικές και εσωτερικές κεραίες που είναι κατάλληλες για επίγε...
  • Promax RANGER: Διαθέσιμη η τρίτη ομάδα εκπαιδευτικών video για τη δημοφιλή σειρά πεδιομέτρων

    Promax RANGER: Διαθέσιμη η τρίτη ομάδα εκπαιδευτικών video για τη δημοφιλή σειρά πεδιομέτρων

    Είναι πλέον διαθέσιμη η τρίτη ομάδα εκπαιδευτικών video με ελληνική περιγραφή για τα πεδιόμετρα Promax RANGER. Τα συγκεκριμένα video έχουν προστεθεί στην Playlist Πεδιόμετρα RANGER - Εκπαιδευτικά ...

ΣΕ ΑΥΤΟ ΤΟ ΤΕΥΧΟΣ

  • Ψηφιακή Τηλεόραση, Φεβρουάριος 2024

    Ψηφιακή Τηλεόραση, Φεβρουάριος 2024

    Κυκλοφορεί το νέο τεύχος Φεβρουαρίου 2024 του περιοδικού "Ψηφιακή Τηλεόραση" μαζί με το "Security Report" Το νέο τεύχος Φεβρουαρίου του περιοδικού «Ψηφιακή Τηλεόραση» κυκλοφορεί πάντα μαζί με τ...
  • WebOS, Tizen, Android TV, VIDAA

    WebOS, Tizen, Android TV, VIDAA

    Στις μέρες μας, η τηλεόραση θεωρείται ένα από τα πιο αναγκαία προϊόντα του νοικοκυριού, καθώς αποτελεί τη βασικότερη πηγή για την ατομική ή οικογενειακή ψυχαγωγία εντός του σπιτιού. Εάν πρόκειται ...
  • BX-V211-D

    BX-V211-D

    Ένα πολύ χρήσιμο εξάρτημα, που θα πρέπει απαραίτητα να περιλαμβάνεται στον οικιακό εξοπλισμό του σύγχρονου νοικοκυριού, δοκιμάσαμε για να σας παρουσιάσουμε στο τεύχος αυτού του μήνα. Πρόκειται για...