Το SPHEREx της NASA ολοκληρώνει τον πρώτο κοσμικό χάρτη που δεν μοιάζει με κανέναν άλλον

Το διαστημικό τηλεσκόπιο SPHEREx της NASA, εκτοξεύτηκε τον Μάρτιο και τώρα ολοκλήρωσε τον πρώτο υπέρυθρο χάρτη ολόκληρου του ουρανού σε 102 διαφορετικά χρώματα, σε υπέρυθρα μήκη κύματος. Η παρατήρηση του ουρανού στο σύνολό του, επιτρέπει στους επιστήμονες να δώσουν απαντήσεις σε μεγάλα ερωτήματα, συμπεριλαμβανομένου του πώς ένα δραματικό γεγονός που συνέβη στο πρώτο δισεκατομμυριοστό του τρισεκατομμυρίου του τρισεκατομμυρίου του δευτερολέπτου μετά τη Μεγάλη Έκρηξη επηρέασε την τρισδιάστατη κατανομή εκατοντάδων εκατομμυρίων γαλαξιών στο σύμπαν μας.

Με αυτά τα δεδομένα, οι επιστήμονες θέλουν να παρατηρήσουν τις αλλαγές που έχουν συμβεί σε γαλαξίες, κατά τη διάρκεια των σχεδόν 14 δισεκατομμυρίων ετών, από την μεγάλη έκρηξη, ενώ θα τους βοηθήσει να βρουν την κατανομή των βασικών συστατικών για τη ζωή, στον δικό μας γαλαξία.

«Είναι απίστευτο πόσες πληροφορίες έχει συλλέξει το SPHEREx σε μόλις έξι μήνες — πληροφορίες που θα είναι ιδιαίτερα πολύτιμες όταν χρησιμοποιηθούν παράλληλα με τα δεδομένα των άλλων αποστολών μας για να κατανοήσουμε καλύτερα το σύμπαν μας», δήλωσε ο Shawn Domagal-Goldman, διευθυντής του Τμήματος Αστροφυσικής στα κεντρικά γραφεία της NASA στην Ουάσιγκτον. «Ουσιαστικά έχουμε 102 νέους χάρτες ολόκληρου του ουρανού, ο καθένας σε διαφορετικό μήκος κύματος και περιέχει μοναδικές πληροφορίες για τα αντικείμενα που βλέπει. Νομίζω ότι κάθε αστρονόμος θα βρει κάτι πολύτιμο εδώ, καθώς οι αποστολές της NASA επιτρέπουν στον κόσμο να απαντήσει σε θεμελιώδη ερωτήματα σχετικά με το πώς ξεκίνησε το σύμπαν και πώς άλλαξε για να δημιουργήσει τελικά ένα σπίτι για εμάς σε αυτό».

Το SPHEREx κινείται γύρω από τη Γη 14.5 φορές την ημέρα, τραβώντας λήψεις από τον ουρανού. Λειτουργεί σαν Φασματόμφωτόμετρο για την Ιστορία του Σύμπαντος, από την εποχή Επανιονισμού. Συγκεκριμένα, κάθε μέρα πραγματοποιεί 3.600 λήψεις εικόνων, κατά μήκος μιας κυκλικής λωρίδας του ουρανού. Όσο η Γη κινείται γύρω από τον Ήλιο, μέρα με τη μέρα το οπτικό πεδίου του τηλεσκοπίου μετατοπίζεται μαζί με τον πλανήτη. Χρειάστηκαν έξι μήνες για να παρατηρήσει κάθε κατεύθυνση, συμπληρώνοντας ένα ψηφιδωτό από όλο τον ουρανό σε 360 μοίρες.

Πηγή: https://techmaniacs.gr/

(Κώστας Παπαζαχαρίου, αναδημοσίευση 22/12/2025)