Ακόμη και στην αιχμαλωσία της, η Μαρία Στιούαρτ διατηρούσε ένα πολιτικό δίκτυο σε ολόκληρη την Ευρώπη
Πενήντα επτάμυστικές επιστολές, πουθεωρούνταν χαμένες επί αιώνες, αποκαλύπτουν μια άγνωστη πλευράτηςζωήςμιας από τις πιοεμβληματικές βασίλισσεςτηςευρωπαϊκής ιστορίας.
Σε πρεμιέρα στο Viasat History, το ντοκιμαντέρ «Μαρία, βασίλισσα της Σκοτίας: αποκρυπτογραφώντας τον κώδικα» ακολουθεί την αποκρυπτογράφηση της αλληλογραφίας της περισσότερους από τέσσερις αιώνες μετά τον θάνατό της.
Στις 8 Φεβρουαρίου 2023, μια είδηση από τον χώρο της ιστορίας και της κρυπτογραφίας έκανε τον γύρο του κόσμου. Ύστερα από σχεδόν έναν χρόνο εργασίας, τρειςερασιτέχνες αποκρυπτογράφοι κατάφεραν να αποκωδικοποιήσουν 57 κρυπτογραφημένες επιστολές της Μαρίας Στιούαρτ, οι οποίες θεωρούνταν χαμένες για δεκαετίες.
Το ντοκιμαντέρ «Μαρία, βασίλισσα τηςΣκοτίας: αποκρυπτογραφώντας τονκώδικα» αφηγείται αυτή την εντυπωσιακή ιστορία και δείχνει πώς μια αρχειακή ανακάλυψη αλλάζει όσα γνωρίζαμε για μία από τις πιο δραματικές μορφές της ευρωπαϊκής ιστορίας.
Οι επιστολές, που εντοπίστηκαν στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας, στην πραγματικότητα δεν είχαν ποτέ χαθεί. Παρέμεναν όμως αδιάβαστες επί αιώνες. Η κατάσταση άλλαξε όταν ο Ζορζ Λασρί, Γαλλοϊσραηλινός ειδικός στην κρυπτογραφία υπολογιστών, ο Νόρμπερτ Μπίρμαν, Γερμανός πιανίστας και καθηγητής μουσικής, και ο Σατόσι Τομοκίγιο, Ιάπωνας ειδικός στις ευρεσιτεχνίες, ένωσαν τις δυνάμεις τους. Εργαζόμενοι εξ αποστάσεως και στον ελεύθερο χρόνο τους, αφιέρωσαν σχεδόν έναν χρόνο για να σπάσουν το πολύπλοκο σύστημα κρυπτογράφησης που χρησιμοποιούσε η βασίλισσα.
Το 1568, η Μαρία Στιούαρτ κατέφυγε στην Αγγλία ελπίζοντας ότι θα εξασφάλιζε τη στήριξη της εξαδέλφης της, βασίλισσας Ελισάβετ Α΄. Αντί γι’ αυτό, φυλακίστηκε και πέρασε τα επόμενα δεκαεννέα χρόνια υπό αυστηρή επιτήρηση. Οινεοαποκρυπτογραφημένες επιστολές αποδεικνύουν ότι σε όλη αυτή την περίοδο δεν υπήρξε ποτέ μια παθητική κρατούμενη, αλλά συνέχισε να συμμετέχει ενεργά στις πολιτικές εξελίξεις της Ευρώπης.
Ποια ήταν η Μαρία Στιούαρτ;
- Γεννήθηκε στις 8 Δεκεμβρίου 1542 στο παλάτι του Λίνλιθγκοου στη Σκωτία.
- Ήταν κόρη του βασιλιά της Σκωτίας Ιακώβου Ε΄ και της Μαρίας τωνΓκιζ.
- Έγινε βασίλισσα τηςΣκωτίας μόλιςέξιημερών, μετά τον θάνατο του πατέρα της.
- Μεγάλωσεστη Γαλλία, όπου αργότερα έγινε και βασίλισσα της Γαλλίας μέσω του γάμου της με τον Φραγκίσκο Β΄.
- Η Ελισάβετ Α΄ ήταν πρώτη της εξαδέλφη και η σημαντικότερη πολιτική της αντίπαλος. Οι διεκδικήσεις της Μαρίας στον αγγλικό θρόνο μετέτρεψαν τη σχέση τους σε μία από τις πιο γνωστές αντιπαλότητες των ευρωπαϊκών μοναρχιών.
- Απέκτησεέναν γιο, τονΙάκωβο ΣΤ΄ τηςΣκωτίας, ο οποίος αργότερα έγινε και Ιάκωβος Α΄ τηςΑγγλίας, ενώνοντας τα στέμματα των δύο βασιλείων.
- Έμεινεστηνιστορία ως μία από τις πιο τραγικές και αμφιλεγόμενες βασίλισσες της Ευρώπης, με μια ζωή γεμάτη πολιτικές ίντριγκες, συνωμοσίες και θρησκευτικές συγκρούσεις.
- Εκτελέστηκε στις 8 Φεβρουαρίου 1587 στο κάστρο Φόδερινγκεϊ της Αγγλίας, αφού κατηγορήθηκε για συμμετοχή σε συνωμοσία εναντίον της Ελισάβετ Α΄.
Η αλληλογραφία αποκαλύπτει επίσης ότι η βασίλισσα διατηρούσε στενές επαφές με Γάλλους διπλωμάτες, καθολικούς συμμάχους, το Βατικανό και την ισπανική αυλή. Στις επιστολές της δεν περιγράφει μόνο τις δύσκολες συνθήκες της αιχμαλωσίας της, αλλά συζητά τηνοικονομικήενίσχυση, τιςδιπλωματικές διαπραγματεύσεις, την απελευθέρωσήτης και τα σχέδιάτηςγια την ανάκτησητηςεξουσίας στηΣκωτία.
«Οι επιστολές αποκαλύπτουν πόσοδιορατική και πολιτικάοξυδερκήςήταν. Δενεγκατέλειψε ποτέτις προσπάθειές της, αλλάσυνέχισε να αναζητάτρόπους να επηρεάζειτιςεξελίξειςγύρωτης.»
— ο ιστορικόςΆλιΚάθκαρτ στοντοκιμαντέρ
Ένα από τα πιοενδιαφέροντα στοιχεία της ταινίας είναι η σχέση της Μαρίας με τον γιο της, Ιάκωβο ΣΤ΄. Η βασίλισσα πρότεινε το λεγόμενο ΣχέδιοΣυμβασιλείας (Association Plan), σύμφωνα με το οποίο θα κυβερνούσαν μαζί τη Σκωτία. Σε αντάλλαγμα για την ελευθερία της, ήταν ακόμη και διατεθειμένη να παραιτηθεί από τις διεκδικήσεις της στον αγγλικό θρόνο.
Ο Ιάκωβος, ωστόσο, ξεκίνησε δικές του διαπραγματεύσεις με την Ελισάβετ Α΄, ελπίζοντας να διαδεχθεί ο ίδιος την Αγγλίδα μονάρχη. Όταν διέκοψε την επικοινωνία με τη μητέρα του, η Μαρία τοεξέλαβε ως προδοσία και σε μία από τις επιστολές της τον αποκάλεσε «αγνώμονα, προδότη και ανυπάκουο γιο».
Οινέεςιστορικές πηγές δεν ανατρέπουν όσα γνωρίζαμε για τη Μαρία Στιούαρτ, αλλά συμπληρώνουν την ιστορία της με μοναδικά πρωτογενή τεκμήρια. Παρουσιάζουν μια μονάρχη που, παρά τη μακρόχρονη αιχμαλωσία, τα προβλήματα υγείας και τις οικονομικές δυσκολίες, συνέχισε να σκέφτεται ως ηγεμόνας και να διατηρεί ένα εκτεταμένο ευρωπαϊκό δίκτυο επικοινωνίας και πολιτικών επαφών μέσω της μυστικής αλληλογραφίας της.
Το ντοκιμαντέρ «Μαρία, βασίλισσα της Σκοτίας: αποκρυπτογραφώντας τον κώδικα» κάνει πρεμιέρα τη Δευτέρα 3 Αυγούστου στις 23:05 στο Viasat History, και προβάλλεται σε επανάληψη το Σάββατο 15 Αυγούστου στις 19:50 και την Κυριακή 30 Αυγούστου στις 15:35.
Αφιέρωμα στους γαλαζοαίματους
στο Viasat History
Δευτέρα έως Παρασκευή, από τηΔευτέρα 3 Αυγούστουστις 23:05
Πίσω από κάθεθρόνοκρύβεται τουλάχιστονένα μυστικό πουκάποιος προσπάθησε να σβήσει από τηνιστορία. Τον Αύγουστο, το Viasat History παρουσιάζει το «Αφιέρωμα στους γαλαζοαίματους», με τρεις πρεμιέρες ντοκιμαντέρ που θα προβάλλονται κάθεΔευτέρα έως Παρασκευήστις 23:05, από τηΔευτέρα 3 Αυγούστου.
Το «Μαρία, βασίλισσα τηςΣκοτίας: αποκρυπτογραφώντας τονκώδικα» αφηγείται την ιστορία της αποκωδικοποίησης των μυστικών επιστολών της Μαρίας Στιούαρτ περισσότερους από τέσσερις αιώνες μετά τη συγγραφή τους.
Το «Απόπειρεςδολοφονίας κατάτης βασίλισσας Βικτωρίας» εξερευνά τις αλλεπάλληλες επιθέσεις εναντίον της Βρετανίδας μονάρχη, ενώ το «Άννα Μπολέυν και Ελισάβετ Α΄: φυλακισμένες βασίλισσες» φωτίζει τη σύνθετη σχέση μητέρας και κόρης που σημάδεψε την αγγλική ιστορία.
Το Viasat History είναι ένα ευρωπαϊκό τηλεοπτικό κανάλι, το οποίο παρέχειμια σειράντοκιμαντέρ που αφορούνιστορικάγεγονότα, συμπεριλαμβανομένου του Β’ ΠαγκοσμίουΠολέμου, και εξερευνήσεις αρχαίων πολιτισμών. Το κανάλι, το οποίο ανήκειστην Viasat World Ltd., είναι διαθέσιμο στοδίκτυοτηςεταιρείας NOVA και στηνCosmote TV στηνΕλλάδα.
Για περισσότερες πληροφορίες, ακολουθήστε το www.Facebook.com/ViasatHistoryGR
